I Love Ngọc Lan

Thanh Lm v Ngọc Lan

Chng ti vừa nhận được một bi do “V Danh” gởi tặng. Bi viết thật hay v cho chng ta biết nhiều về những việc “bn trong v bn lề”, m chng ti nghĩ l sau khi đọc xong cc bạn sẽ ngạc nhin v thch th.
_________________________________________________________________________________

Nhắc đến giọng ht của Ngọc Lan, ta để từ giọng ngn đến cch pht m, từ lời nhạc đến lối diễn tả. Ta khen ngợi khả năng cũng như nhn nhận sự thnh cng của c qua những dĩa nhạc bn chạy ngoi thị trường. Nhưng giọng ht ấy, giống như một vin ngọc qu, vẫn cần được t giũa v đặt đng chỗ để khả năng tỏa sng c thể đạt đến mức hon bch.

Từ Ngọc Lan 2, Người Yu Dấu, lin tục đến Ngọc Lan 10, Hạnh Phc Nơi No, v ngay cả Ngọc Lan-Kiều Nga, Paris vẫn Đợi hay Lin Khc H Muộn, khi nhn vo phần ha m v điều khiển ban nhạc, ta đều thấy tn của Thanh Lm. Một trng hợp v tnh hay chnh do sự lựa chọn của Ngọc Lan?

Thật ra Thanh Lm đ lm nhạc nền cho Ngọc Lan ht ngay từ lc c bắt đầu thu m vo đầu năm 1983. Nhưng khi cộng tc với vũ trường Ritz, c mới c dịp lm việc trực tiếp với Thanh Lm, lc ấy đang phụ trch phần thổi saxophone trong ban nhạc Shotgun của nhạc sĩ Ngọc Chnh. Sau cuốn Ngọc Lan 1, Tiếng Ht Ngọc Lan, thực hiện với trung tm Đời, Ngọc Lan v Thanh Lm đ thật sự st cnh lm việc bn nhau để cho ra đời những dĩa nhạc thnh cng nhất.

Thanh Lm tốt nghiệp cử nhn m nhạc. Ngoi khả năng soạn v ha m, anh cn được biết đến v ti thổi saxophone (Thanh Lm- Saxo Tuyệt Vời 1,2,3. Trung Tm Asia sản xuất v pht hnh). Nhưng c lẽ Thanh Lm tạo được nhiều uy tn nhất trong lnh vực Thnh nhạc. L ca trưởng ca đon Ngn Thng, anh đ v vẫn đang hướng dẫn ca đon ny từ hơn hai mươi năm qua, chng ta c thể biết được kiến thức, khả năng soạn v điều khiển dn nhạc hợp xướng của anh một cch r rng nhất qua những dĩa nhạc Thnh ca chủ đề Ging Sinh như Cha Ra Đời 1 & 2. Tuy trưởng thnh v được đo tạo về m nhạc tại Mỹ, Thanh Lm lại chọn cho mnh lối viết nhạc rất Việt nam. Mục đch ha m của anh trước sau vẫn l dng nhạc để lm nổi bật tnh trong bi ht. Hy nghe phần nhạc mở đầu của Tiếng Mưa Đm, sự phối hợp giữa tiếng đn piano, tiếng tubular bells v những m thanh của synthesizer lm ta lin tưởng đến những giọt mưa rơi mi trn phm đn. Trong Chiều Một Mnh Qua Phố, ta như tm thấy ở nhạc Trịnh Cng Sơn thm một kha cạnh mới. Tiếng kn rộn r mở đầu đ gip ta thot khỏi nỗi buồn su thẳm của kẻ độc hnh trong buổi hong hn tm thẫm. Thay vo đ l hnh ảnh một người con gi, m những đường phố c đi qua chỉ đủ gợi những nhớ thương dịu dng v xinh đẹp. Hạ Trắng cũng thế; cch xử dụng nhiều nhạc cụ một cch kho lo đ tạo thm sinh động cho bi ht. Lời nhạc từ đ cũng thm mu sắc. Nhưng c lẽ bi ht cho thấy sự ảnh hưởng r rệt của Thanh Lm trong cch ha m chnh l bi Je Noublierais Jamais. Rất t người để Ngọc Lan đ thu bi ny năm 1989 với tựa đề Nhớ Anh M Thi. Năm 1991, Nhật Ngn chuyển sang lời Việt một lần nữa v đặt ci tn mới: Mưa Trn Biển Vắng. Lần ny, bi ht đ được đn nhận một cch nồng nhiệt như chưa từng bao giờ được nghe, được biết. Điều g đ tạo ra sự khc biệt đ? V lời nhạc của Nhật Ngn cảm xc qu? Lời nhạc của Phạm Duy cũng khng thiếu sự da diết nhớ thương. Cng khng thể ni giọng ht Ngọc Lan trong bi ny truyền cảm hơn bi kia. Vậy nếu Thanh Lm khng dng tiếng nhạc quyện với tiếng sng, liệu ta c thể thấy r rng hnh ảnh một người con gi đứng bn bờ biển vắng ngng chờ người yu? Hay ta c thể nghe lồng lộng tiếng c gọi người tnh trở về, trong nước mắt lẫn nước mưa?

Nhiều người trong giới sản xuất đ cho rằng Ngọc Lan thnh cng phần lớn l nhờ Thanh Lm. Thanh Lm thẳng thắn phủ nhận. Anh khng ht dm cho Ngọc Lan, cũng khng ln sn khấu trnh diễn thay cho c được. Ngược lại, chnh Ngọc Lan đ gip anh lm trọn nhiệm vụ ha m v thu m một cch nghim chỉnh. Hơn ai hết, Thanh Lm thấy được cch pht m rất chuẩn của Ngọc Lan. C lun lun pht m trn trịa từng chữ một. Anh khng bao giờ phải chỉnh cch pht m của c. Theo anh, đ l một ưu điểm rất lớn của Ngọc Lan m nhiều ca sĩ khc đ phải bỏ cng luyện tập. Cũng theo Thanh Lm, Ngọc Lan biết r khả năng cũng như loại nhạc của mnh. C những bi anh chọn để lm nhạc cho c nhưng Ngọc Lan đ thay vo bằng những bi c thch. V Thanh Lm đồng : Những bi Ngọc Lan chọn trở thnh nổi tiếng

Sau hơn mười năm lm việc chung, anh nhận xt: Ngoi giọng ht m i, Ngọc Lan cn l một người rất thng minh, c khả năng lnh hội về m nhạc cực kỳ sắc bn. C khng những ch về phần nhạc l, m lời nhạc đối với c cũng quan trọng khng km. Từ đ, c diễn tả bi ht theo những g c cảm nhận được. Sự cảm nhận nơi Ngọc Lan phải chnh xc lắm nn người nghe cũng mang cng nỗi niềm, cũng đn nhận được ci tm linh của bi nhạc. Ngọc Lan rất quan tm đến lời Việt chuyển dịch từ những bi nhạc ngoại quốc. Nếu để , sẽ thấy lời nhạc c ht thường tri chảy, thơ mộng v đng vần điệu hơn bi của nhiều người khc. Th dụ như bi Lại Gần Hn Em. Hy nghe một đoạn nguyn thủy của Phạm Duy:

Lại gần, hn anh!
Hỡi b, chng ta xa nhau,
Nhưng ta chẳng đổi thay đu!
B đ muốn đi rong chơi
Cho nn tạm biệt anh thi
Lại gần hn anh!

Lại gần hn anh!
B đ muốn xa anh,
Sao đm nay lại cn khc nữa?
Hỡi b, c chi gh đu?
Ta đu phải l uyn ương lần đầu xa nhau,
Lần đầu qun nhau?

V đy l lời c ht:

Lại đy bn em
Anh hỡi trước khi xa em,
Đm nay lại gần bn em
Vẫn biết đi ta chia tay
Nhưng trong lng cn m say
Lại gần với em

Lại đy bn em
Hy ni ta lun yu nhau
Tim ta chẳng đổi thay đu
Hy ni anh khng ra đi
Cho em đừng buồn chia ly
Lại gần với em

D Phạm Duy nổi tiếng l dịch rất st nghĩa v lời nhạc rất thm thy, nhưng nghe Ngọc Lan ht ta thấy lời diễn tả kht khao với bản tnh của c hơn. Chnh v điều ny m ta c cảm tưởng như l tm sự của ring c. Trong Bleus au Coeur Vũ Xun Hng đặt tựa lời Việt: Tnh Mười Năm Cn Nhớ, Ngọc Lan đ đổi sang Tnh Ngn Năm Cn Nhớ, một lần nữa cho ta thấy chất thơ nơi ngọc Lan

Trả lời cu hỏi: Chỉ sau ny, với những dĩa nhạc của trung tm My, c ht mới hay Thanh Lm đ cho biết: Trước đ Ngọc Lan ht bi do cc trung tm đưa, thu m rất nhiều trong một thời gian rất ngắn. C khi đến phng thu mới nghe được nhạc đnh như thế no, v phải thu trong một thời gian rất giới hạn. Khi thực hiện dĩa nhạc của ring mnh, c đ dự phần quyết định trong việc chọn lựa bi bản, người ha m, phng thu, người mix nhạc. C chnh l người đ đứng ra thực hiện, trung tm My chỉ đảm nhiệm phần sản xuất v pht hnh. V Ngọc Lan đ bỏ nhiều cng sức vo những dĩa nhạc ny m nhiều người đ tưởng lầm Ngọc Lan c phần hn với trung tm My.

Trong hơn 10 dĩa nhạc lm cho Ngọc Lan. Anh cho biết ưng nhất l Tnh Gần Bởi v n tiu biểu cho nhạc tnh Việt Nam, Với những nhạc sĩ chuyn viết tnh ca của nhhiều thời kỳ. Từ những bi của Trịnh Cng Sơn ở thập nin 60. Sang thập nin 70 với Vũ Thnh An, Ng Thụy Min. Ở những năm 80, Ngọc Trọng đ cng sng tc với những nhạc sĩ đi trước như trầm Tử Thing, Đức Huy. Ring đạo diễn Đặng Trần Thức lại rất thch phần dạo nhạc của bi Khi C Chng (Avec Lui) m Thanh Lm đ soạn cho 2 cuốn video ca nhạc: Như Em Đ Yu Anh v Mặt Trời Bn Kia Ma Hạ. ng đ để phần giới thiệu chương trnh một cch rất tĩnh lặng hầu khng lấn t ci cảm xc mạnh mẽ của đoạn nhạc.

Thanh Lm đ điều khiển ban nhạc rất nhiều lần cho Ngọc Lan ht. Nhưng điều m anh khng hề ngờ lần duy nhất anh điều khiển ca đon Ngn Thng ht cho Ngọc Lan cũng l lần vĩnh biệt. D sao đi nữa anh vẫn l người bạn đồng hnh đ đi cng với Ngọc Lan suốt đoạn đường di sự nghiệp, d chỉ bằng những bước chn v cng thầm lặng v khim tốn.

V Danh

Posted by iLoveNgocLan 14 comments

14 Comments

  1. Bài viết thật hay, những thông tin thật đáng quý. Nó làm trỗi dậy những cảm xúc của BenLai về Ngọc Lan thật nhiều…
    Cám ơn Vo Danh và anh admin rất nhiều.
    Chợt nhớ lại những lời mà Ngọc Lan nói, thật dễ thương : “Trước khi đi hát thì Lan không có học nhạc của ai hết, sau này thì có anh Thanh Lâm hay nhắc nhở Ngọc Lan : “Lan ơi, Lan hát thế này, Lan đừng hát thế kia, ghê lắm..” (xin lỗi vì BenLai không nhớ chính xác lời của Ngọc Lan). Chỉ vài câu như vậy thôi nhưng không hiểu sao BenLai lại cảm nhận được tình cảm thật tốt đẹp giữa Ngọc Lan và Thanh Lâm, có thể là do giọng của Ngọc Lan khi nói những câu đó nghe rất thật.
    Còn một điều nữa, theo BenLai biết và theo những CD trong đó Ngọc Lan hát bài “Tiếng mưa đêm” mà BenLai có, đều ghi là Thanh Lâm hòa âm bài này. Nhưng theo lời Minh Tam nói nhiều lần trong trang web này thì bài đó lại do Sỹ Đan hòa âm. BenLai cũng phân vân không biết ra sao, nhưng sau khi đọc bài viết trên thì BenLai nghĩ chắc là do Thanh Lâm hòa âm. Vì thời gian này Ngọc Lan đang cộng tác với Thanh Lâm ở trung tâm Mây, và khỏang năm mà CD Ngọc Lan 5 phát hành thì hình như lúc đó Sỹ Đan vẫn còn ở Việt Nam, chưa qua Mỹ.

    Comment by BenLai — 8/16/2004 @ 5:21 am
  2. doc bai viet o doan cuoi :” lan sau cuoi hoa am cho ca doan cung la lan tien biet cuoi cung cho chi” long that buon va day cam xuc tiec thuong chi,tuong tuong den canh ay dien ra that ngam ngui khi coi lai cuon video ngoc lan nhu loi chia tay.Va cung that cam on anh chi admin da dem lai nguoi ham mo nhieu dieu chua biet ve chi cung nhu nhieu dieu lien quan den su nghiep hoat dong ca hat cua chi ngoc lan

    Comment by than — 8/16/2004 @ 6:24 am
  3. toi cung hoan toan dong y voi y kien rang co le trong so nhung CD so cua ngoclan hat cho May, CD tinh gan la mot trong nhung dia hay cua chi ,vi ngoai giong hat va cach hoa am that dac sac nhu khuc dao dau cua bai: lien khuc vu thanh an 2&3 that hay,hay bai: buon vuon mau ao cua ngoc trong qua tuyet,ma con la mot trong nhung nhac pham tinh tieu bieu va hay cua cac nhac sy noi danh.ben canh do ,con phai ke den nhung cd khac nhu ngoc lan 4,ngoc an 8….qua tuyet,boi vay toi luon gin giu va nan niu chung nhu la mot di san hiem co,do la nhung loi noi that tu day long minh

    Comment by than — 8/16/2004 @ 6:30 am
  4. Khong biet nhieu ve chu Thanh Lam,nhung biet la chu Thanh Lam hoa am rat nhieu cac bai hat cho co Ngoc Lan thoi ky dau tien.Cach phoi khi cua chu Thanh Lam khong lam mat di cai “than” cua bai hat.Nhung bai hat nhac nuoc ngoai do co Ngoc Lan trinh bay,nguoi nghe khong cam giac nhu la bai nguyen thuy.Noi den cach phoi khi,thay trung tam Thuy Nga hien nay lam “hu ” het may bai hat ma co Ngoc Lan tung trinh bay.Bai nhan xet moi lien he Ngoc Lan va Thanh Lam qua tuyet voi luon.
    Bai hat Buon vuong mau ao,hinh nhu bai hat nay nhac si Ngoc Trong viet tang cho co Ngoc Lan khi len xe hoa nam 1993 voi nhac si Kelvin Khoa.

    Comment by minhtam — 8/16/2004 @ 9:52 am
  5. Dung, dung, dung, bai nay rat dung. Ngoc Lan co giong ca thien phu, va lai cung rat thu hut. Roi lai dem them nhac cua chu Thanh Lam nua nen ra hoan hao, khong ai co the so sanh duoc voi Ngoc Lan trong long cua toi.

    Comment by Tinh — 8/16/2004 @ 4:38 pm
  6. Duyên cám ơn ban chấp hành đã dăng lên bài hay về Thanh Lâm. Duyên nhớ có nghe người nói một câu phê bình là “ca sĩ” thì chỉ nhờ nhạc đệm mới thành hay thôi, nhưng nếu nói như thế thì ca sĩ nào cũng ca hay cả, cho là chị Ngọc Lan lúc xưa hát không hay bằng lúc ra Mây 2-10 đi, thì cũng là do ca sĩ có “mature” thì giọng ca ngày phải càng hay, đó là chuyện dĩ nhiên chứ, phải không các bạn?
    Bây giờ Duyên mới biết lả bài Lại Gần Hôn Anh đã được chị Ngọc Lan dịch ra một cách “tình lai láng” như vậy. thảo nào Nhật Ngân nói trong buổi phỏng vấn là Ngọc Lan dịch nhạc rất tài tình!comment

    Comment by Duyn — 8/17/2004 @ 3:16 pm
  7. Cứ mỗi lần đọc bài văn viết về ngoclan..tính tình và nghệ thuật của NgocLan mình chỉ muốn khóc thôi. Rồi lại đem video ra coi. Sự vô tình của tạo hoá hợp rồi tan tài cao yểu mệnh. Nghĩ mà buồn. Thương cho NgocLan kiếp tơ tằm phù du.
    Trăm nhớ ngàn thương.

    Comment by Obsessions — 8/17/2004 @ 5:08 pm
  8. Cám ơn bạn Vô Danh. Nhờ bạn bây giờ tôi mới biết lời Việt bản “Viens m’embrasser” (do Ngọc Lan hát) là của Ngọc Lan. Trước nay tôi và nhiều người lầm tưởng lời Việt của Phạm Duy. Dịch một bản nhạc ngoại quốc không có nghĩa là phải dịch sát nghĩa lời tác giả bài hát viết Theo tôi nghĩ dịch làm sao cho lời nhạc diễn tả được ý chính của tác giả là được. Nhưng điểm quan trọng là lời nhạc phải đi với nốt nhạc mà không mất ý nghĩa. Dịch sang tiếng Việt lại càng khó vì tiếng Việt có dấu. Trong trường hợp bài “Viens m’embrasser” tôi phục Ngọc Lan sát đất vì lời nhạc do Ngọc Lan dịch không những rất lãng mạn, thơ mộng mà lại rất sát nghĩa. Tôi chép ra sau đây nguyên văn bản tiếng Pháp để các bạn thấy rõ điều tôi muốn nói

    Viens m’embrasser…
    Avant de t’en aller ce soir, viens m’embrasser.
    On ne va plus se voir mais on n’est pas fâché…
    Viens m’embrasser!

    Viens m’embrasser…
    Dis toi qu’entre nous deux ça ne va rien changer.
    Ta décision est prise et tu vas me quitter…
    Viens m’embrasser!

    Toi qui t’en vas,
    oublie que je suis triste; oublie et souris-moi;
    fais-moi revivre encore un peu de ce temps-là
    où tu venais te jeter dans mes bras.

    Toi qui t’en vas,
    essaie de m’inventer encore un peu de toi,
    essaie de faire semblant d’avoir besoin de moi…
    Viens m’embrasser pour la dernière fois!

    Viens m’embrasser!
    C’est toi qui vas partir, alors pourquoi pleurer?
    C’est pas la fin du monde; on n’est pas les premiers
    a se quitter.

    Viens m’embrasser
    et ne me parle plus du mal que tu me fais.
    Avec le temps tu sais tout durait s’arrenger…
    Viens m’embrasser!

    Toi qui t’en vas,
    oublie que je suis triste; oublie et souris-moi;
    fais-moi revivre encore un peu de ce temps-là
    où tu venais te jeter dans mes bras.

    Toi qui t’en vas,
    essaie de m’inventer encore un peu de toi,
    essaie de faire semblant d’avoir besoin de moi…
    Viens m’embrasser pour la dernière fois!

    Ngoài ra theo tôi biết Ngọc Lan còn là tác giả của rất nhiều bài nhạc dịch từ bản nhạc Pháp chẳng hạn Hỡi Người Tình, Người, Mãi Còn Yêu, Tất Cả Cho Anh, Đừng Xa Em, Sống Bên Nhau, Con Đường Tình, Ngày Vui Năm Ấy vv…vv..

    Comment by TNS — 8/17/2004 @ 6:54 pm
  9. Anh TNS,
    Nhân tiện anh nhắc chuyện lời nhạc, anh hãy thử để ý lời Việt của bài “Toi jamais” do Vũ Xuân Hùng chuyển dịch. Kiều Nga bắt đầu với những câu:
    Anh ta cho xe hơi với nữ trang
    Cho kim cương thêm bao nhiêu áo lông
    Anh thì không!
    Chữ “anh ta” được dịch từ chữ “ils” và chữ “anh” ở cuối câu thay cho chữ “toi” nghe thoáng qua rất lẫn lộn không rõ anh nào với anh nào. Đến phần Ngọc Lan hát, cô dùng chữ “nhân gian” thay cho chữ “anh ta” vừa bao gồm được nghĩa số nhiều trong chữ “ils” vừa phân biệt được tất cả những người đàn ông này với một người duy nhất mà cô yêu dù luôn miệng phàn nàn: “anh thì không”
    Vũ Xuân Hùng không có lý nào dùng chữ khác như thế cho hai đoạn nhạc có lời mang cùng chủ từ cũng như ý tưởng. Thảo tin là chị Ngọc Lan đã sửa lại.

    Comment by Thao — 8/18/2004 @ 1:36 am
  10. Tôi cũng nhận thấy lối dịch của bác Phạm Duy nhiều lúc đem đến những chữ có vẻ hơi lủng củng nếu không muốn nói là vụng về. Tôi nhớ có lần nghe Thái Hiền hát bài gi (loại new wave) dịch từ bài ht Mỹ, trong đó có “đêm tối thui”. Làm tôi giựt mình, lùi tape lại mấy lần để nghe cho kỳ, có đúng là “đêm tối thui” hay không… Hơi ký kỳ…

    Comment by ngoc — 8/19/2004 @ 11:47 am
  11. Ai nói Ngọc Lan hát hay là nhờ cách thu âm là những người lý sự vô cùng, những người đó ganh ghét vì Ngọc Lan đã lên vùn vụt, qua mặt họ dù họ đã đi hát mấy chục năm trời. Họ ganh tị vì đi đến đâu người ta cũng chỉ đòi có Ngọc Lan. Cuộc đời đầy rẫy những người như vậy, tôi còn nghe nhiều nữa kìa.
    Cám ơn bạn Vô Danh đã viết lên rõ ràng minh bạch về sự đóng góp của Ngọc Lan. Dù cô đi hát chưa đủ 15 năm, nhưng những đóng góp của cô to lớn hơn ai hết trong giới nghệ sĩ. Cái làm tôi buồn nhất là tài và sự đóng góp của Ngọc Lan chưa được nhìn nhận thích đáng.

    Comment by Nhat Nhi — 8/27/2004 @ 7:02 pm
  12. Bi viết ny mới đọc th thấy c vẻ như l để ni về Ca Sỹ Ngọc Lan, nhưng đọc kỹ lại th thấy hnh như l bi viết ny với mục đch “nng bi” Thanh Lm nhiều hơn.

    Tc giả bi viết ny l ai? Tại sao lại phải giấu tn? Nếu ni Thanh Lm ho m hay ho m giỏi, sao chỉ lm được mấy ci cd cho ca sỹ Ngọc Lan thi, rồi chẳng lm được g nữa, bi viết ny c nhiều điểm khng được hợp l.

    Comment by lacphong — 3/13/2013 @ 4:11 pm
  13. Ti đ từng nghe một anh bạn ( hiện đang sống ở Mỹ ) kể lại cu chuyện về anh Thanh Lm ( một nhạc sĩ ha m , thổi saxophone rất nổi tiếng thời đ ) , v bi viết ny , tc giả chỉ muốn chia sẻ một cht g đ tới những ai yu qu Ngọc Lan…. ti nghĩ đy l một sự thật . Cn tại sao anh Lm khng tiếp tục trn con đường m nhạc nữa , đ l chuyện ring của anh ấy .

    Vi dng của bạn LACPHONG thấy c vẽ sn si với anh Lm qu ! Tc giả thấy sao th viết như vậy , ai giỏi đều c giới ca sĩ thời đ biết , giỏi th người ta khen , chẳng lẽ khen bạn ??? LacPhong

    Comment by Hoa Lam — 8/26/2014 @ 9:30 am
  14. […] Ngọc Lan và một trong những cộng tác ăn ý nhất của mình, nhạc sĩ hòa âm Thanh Lâm, bài chi tiết: http://ilovengoclan.com/2004/08/16/thanh-lam-va-ngc-lan/ […]

Leave a comment

You must be logged in to post a comment.