I Love Ngoc Lan

Giọng ca neo lại giữa ngh́n trùng gió bay

| iLoveNgocLan

Tác giả: Bội Kỳ

Giọng hát Ngọc Lan trong trẻo nhưng nghe như tiếng thở dài của số phận. Một giọng hát có màu sắc riêng khó trộn lẫn, mà cuộc đời lại bất trắc.

Ngay từ khi c̣n nhỏ Lê Thanh Lan (tên khai sinh của ca sĩ Ngọc Lan) đi hát thánh ca ở nhà thờ đă gây ấn tượng đặc biệt với bà con giáo dân ở Nha Trang. Một giọng hát trong vắt thánh thót như tiếng họa my mỗi sớm mai.

Cũng v́ sự quyến rũ đặc biệt, qua tiếng nói và giọng hát ngọt ngào cùng nhan sắc rực rỡ của tuổi mới lớn, Lê Thanh Lan đă được không ít những chàng trai ngỏ lời. Một mối t́nh thơ mộng đă nảy sinh ở tuổi 17. Ngọc Lan yêu chân thành và say đắm với người bạn trai. Nhưng mọi ước mơ tan vỡ khi chàng trai bất ngờ bỏ đi. Cuộc t́nh nhanh chóng bị chôn vùi theo kỷ niệm.

Thất vọng và nỗi buồn ám ảnh tâm hồn non trẻ của Lê Thanh Lan. Từ đó giọng hát ngây thơ của Lê Thanh Lan đă ẩn chứa nỗi niềm mất mát và cả sự đắng cay của t́nh yêu. Bản tính trở nên trầm lắng, Maria Lê Thanh Lan dồn hết tâm trí qua những bài thánh ca, hát về những ước vọng của thân phận con người.

Nhưng rồi mọi sự đổi thay khi Lê Thanh Lan theo gia đ́nh định cư ở California – Mỹ vào năm 1980. Bắt đầu cuộc sống mới, cô vừa phụ giúp mẹ bán bánh hamburger vừa đi hát thêm ở một quán cà phê do ca sĩ Duy Quang giới thiệu. Ở quán cà phê đầu tiên Thanh Lan chỉ được trả 35 USD trong ba đêm hát. Ai cũng thấy giọng hát của cô gái mới nhập cư này ngọt ngào như rót vào tai vậy.

Tiếng lành đồn xa. Ông chủ quán cà phê Ngọc Chánh ở khu phố khác sang nghe thăm ḍ. Ngay lập tức ông gạ Thanh Lan sang hát với giá 250 USD một tuần và kư hợp đồng luôn. Nhưng ông đă đổi tên cô thành nghệ danh Ngọc Lan, bởi Thanh Lan trùng tên với một ca sĩ và diễn viên điện ảnh nối tiếng từ trước đó.

Một năm sau cái tên Ngọc Lan được đồn thổi đến tai những trung tâm ca nhạc lớn trên đất Mỹ. Họ bắt đầu t́m đến quán ca phê Ngọc Chánh. Người đầu tiên gặp Ngọc Lan là nhà thơ kiêm nhạc sĩ Nguyên Sa.

Ông ngỡ ngàng với giọng hát thiên phú hết sức hồn nhiên của Ngọc Lan. Một giọng hát lạ hiếm có với âm thanh trong vắt và óng ả như tơ lụa vậy. Ông đă khuyên Ngọc Lan hăy dẹp mọi việc gia đ́nh chuyển hẳn sang làm ca sĩ chuyên nghiệp.

Quả nhiên một số trung tâm sản xuất băng đĩa đă tới kư hợp đồng với Ngọc Lan. Nhạc sĩ Từ Công Phụng nhận định giọng hát Ngọc Lan không hề phô diễn kỹ thuật nhưng sẽ đánh gục hàng triệu trái tim yêu nhạc t́nh ca.

C̣n nhạc sĩ kiêm ca sĩ Trần Thiện Thanh vừa nghe xong chương tŕnh của Ngọc Lan đă vui mừng nói giọng hát của cô sẽ mở ra một trường phái mới cho nền tân nhạc ở hải ngoại. Ông cho rằng với làn hơi rất mong manh sương khói thả hồn vào từng câu chữ của Ngọc Lan h́nh thành phong cách riêng.

Chỉ ba năm sau băng video Tiếng hát Ngọc Lan 1 có tựa đề “Như anh đă yêu em” đă gây chấn động làng âm nhạc hải ngoại.

Sự thành công ngoài sức tưởng tượng đối với Ngọc Lan. Từ đó cô xuất hiện liên tục trên các sàn diễn và trung tâm ca nhạc lớn ở nhiều nước. Khán giả luôn luôn nhớ đến các bài hát hết sức ấn tượng của Ngọc Lan như: “Mưa trên biển vắng”, “Hạnh phúc nơi nào”, “Người yêu dấu”; hay đó là những bản t́nh ca “Cho người t́nh lỡ”, “Nỗi sầu”, “Tuổi thần tiên”; hoặc “Lại gần hôn em”, “T́nh nhớ”…

Đặc biệt ca sĩ Ngọc Lan c̣n là một trong những ca sĩ hát tiếng Pháp cực chuẩn. Lối hát rơ lời thể hiện nội tâm man mác sầu tư của Ngọc Lan luôn ám ảnh ḷng người. Cô có một lối hát như mơ khác hẳn với những lớp ca sĩ chuyên hát nhạc bolero trước đó.

Ngọc Lan hiện diện với một thanh sắc không mầu mè và duyên dáng tựa như ánh nắng ban mai. Cô hát không hề phô trương kỹ thuật luyến láy hoặc rung hơi khoe giọng mà hát như buông từng lời tâm t́nh. Hiếm có ca sĩ nào hát điệu đà tự nhiên như Ngọc Lan.

Giọng hát của cô mềm ướt ngọt như rót mật vào tai. Giới chuyên môn đánh giá Ngọc Lan đă khoác lên ḿnh một tấm áo mới cho nền tân nhạc với lối hát hướng nội tự nhiên như cuộc đời. Hơn nữa nói đến Ngọc Lan là nói đến “đặc sản” riêng trong giọng hát đó là nét bâng khuâng buồn bă. Âm sắc buồn cố hữu ấy đă làm nên thương hiệu Ngọc Lan và cô rất thành công ở những bản t́nh ca.

Nhiều người đă từng khẳng định khó ai vượt được Ngọc Lan khi hát những bài “Mưa trên biển vắng”, “Tuyết rơi”, “Mùa hè năm ấy”… Đó là những nỗi buồn thánh thiện tinh khôi chứ không để lại cảm giác sầu năo thê lương.

Nhưng thật trớ trêu cho một nhan sắc kỳ tài. Một căn bệnh âm thầm ấp ủ của một khối u trong năo mà Ngọc Lan không hề biết. Đôi mắt Ngọc Lan mờ dần. Trong nhiều đêm diễn Ngọc Lan phải có người trợ giúp dẫn ra sân khấu. Nét đượm buồn trên gương mặt xinh đẹp Ngọc Lan càng u uẩn hơn. Cô gắng gỏi hát và trao gửi tâm hồn ḿnh cho khán giả. Hàng trăm ca khúc đă đi vào ḷng người với nỗi buồn sa mạc Ngọc Lan.

Có lần Ngọc Lan hát trong nỗi đau dội lên trong óc và quỵ xuống dưới những câu nhạc cuối cùng. Cô muốn tận hiến cho người nghe. Từ năm 1993, Ngọc Lan đă phải rời sân khấu v́ đôi mắt đă bị ḷa cùng nỗi đau thể xác.

Tuy vậy ca sĩ Ngọc Lan đâu có cam chịu số phận nghiệt ngă. Cô gắng chữa bệnh và cùng chồng mới cưới (nhạc sĩ Mai Đăng Khoa) tập luyện tiếp tục biểu diễn.

Năm 1994 rồi tới 1996 và năm 1998, Ngọc Lan vẫn trở lại sân khấu với h́nh ảnh nữ hoàng t́nh ca. H́nh ảnh cuối cùng của Ngọc Lan được ghi lại trong video “Khóc cho một ḍng sông” (Đức Huy) như một sự chia tay tiếc nuối. Căn bệnh quái ác đă cướp đi niềm say mê âm nhạc của Ngọc Lan.

Ba năm sau, nữ hoàng t́nh ca đă ra đi để lại 800 ca khúc và 40 Album ca nhạc mà người nghe yêu mến. Khán giả luôn nhớ đến h́nh ảnh Ngọc Lan tŕnh diễn, với hàng chục ngàn người nghe trong đêm, ở Sydney và Melbourne (Úc). Hàng trăm khán giả không có vé đă đứng bên ngoài sân khấu ngóng chờ nữ hoàng xinh đẹp để xin chữ kư. Ít ca sĩ nào được khán giả mến mộ như Ngọc Lan. Với bản tính nhút nhát, khiêm tốn cùng những giọt nước mắt tâm hồn rơi trong từng câu hát, Ngọc Lan đă neo vào trái tim người nghe những giai điệu khắc khoải khó quên.

Sau khi Ngọc Lan mất năm 2001 ở tuổi 45, liên tục hai thập niên qua, những bài hát của cô vẫn được phát hành và được khán giả yêu mến. Cô là một hiện tượng với sự nghiệp ở đỉnh cao và được coi là nữ hoàng nhạc t́nh buồn ở hải ngoại.

Ngọc Lan ra đi đúng vào thời điểm sung sức và thăng hoa nhất trong sự nghiệp. Có không ít nhạc sĩ đă sáng tác ca khúc tưởng nhớ Ngọc Lan. Trong số đó có những nhạc sĩ nổi tiếng như Nhật Ngân với “Tiếng hát mong manh”; nhạc sĩ Trần Thịnh với “Găy cánh thiên hương”; hoặc nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đă viết bài “Huyền thoại Ngọc Lan”… Đây cũng là trường hợp hiếm có. Một ca sĩ mất đi đă được bạn bè đồng nghiệp tôn vinh như một tượng đài. Đó chỉ có thể là Ngọc Lan.

Đặc biệt nhạc sĩ Anh Bằng đă thương xót cho người đẹp tài hoa bạc mệnh qua ca khúc “Vĩnh biệt một loài hoa”. Ông đă miêu tả Ngọc Lan rất sinh động với cảm xúc chân thực: “Người con gái ấy mang tên một loài hoa. Mắt biếc suối trong, mi cong ngọc ngà. Loài hoa yêu ấy bây giờ đă xa, bây giờ đă xa…Ôi tiếng kinh cầu hồn như tiếng ai ca thật buồn…”.

C̣n đâu đó trong một quán ca phê nơi ngơ phố vẫn văng vẳng giọng hát Ngọc Lan thánh thót qua bản nhạc bâng khuâng: “Ngày ra đi với gió. Ta nghe t́nh đổi mùa. Rừng đông rơi chiếc lá. Ta cười với âm u. Trên quê hương c̣n lại. Ta đi qua nửa đời. Chưa thấy được ngày vui. Đường trần rồi khăn gói. Mai kia chào cuộc đời. Ngh́n trùng con gió bay”.

Nguồn: Báo Nông Nghiệp Việt Nam

Danh ca Ngọc Lan, đóa hoa bạc mệnh

| iLoveNgocLan

Tác giả: Gia Bảo

19 năm Ngọc Lan rời cơi tạm, khán giả nhớ măi danh ca với giọng hát ru ḷng người và nét đẹp đượm buồn.

Ngọc Lan đến với âm nhạc t́nh cờ. Năm 1980, cô cùng gia đ́nh di cư sang Nam California. Những ngày đầu ở đây, Ngọc Lan từng đi bán hamburger để kiếm tiền đi học th́ một cô bạn Việt gợi ư cô đi hát ở quán café.

Đó là khởi đầu mà Ngọc Lan gọi là “sự t́nh cờ này nối tiếp sự t́nh cờ khác”, từ các chủ quán café không ngại trả 35USD cho 3 ngày diễn, đến lời mời của nhạc sĩ Trần Ngọc Sơn (con trai út nhạc sĩ Anh Bằng), nhạc sĩ Ngọc Chánh rồi rất nhiều ông bầu hải ngoại.

Vốn nhút nhát, Ngọc Lan không bon chen, càng không tranh giành bất cứ thứ ǵ cho ḿnh. Khi được nhiều lời mời, cô c̣n chần chừ măi v́ không biết làm sao.

Nhạc sĩ Từ Công Phụng từng quả quyết: “Tôi cam đoan trong ṿng 5 năm nữa, giọng hát này sẽ nổi tiếng như cồn” khi Ngọc Lan chỉ mới hát nghiệp dư. Sự thật, chưa đến 5 năm, giọng hát Ngọc Lan đă vang danh khắp hải ngoại. Như thể, cô có sứ mệnh mang tiếng hát đến mọi người.

Trường phái mang tên Ngọc Lan

Ngọc Lan khắt khe với nghề hơn bất cứ ai. Các đồng nghiệp kể, nhiều ekip “sợ” Ngọc Lan v́ thu thanh quá khó tính. Danh ca thu rất cẩn thận nhưng nếu nghe lại không ưng ư, cô thẳng tay vứt bỏ hoặc chỉ dùng vài giây. Song nhờ thế, hai cuốn DVD đầu tiên không ai chê được điểm ǵ. Với cung cách làm việc khó tính như vậy, cô vẫn ghi tên ḿnh vào kỷ lục ca sĩ được mời thu nhất nhiều nhất lịch sử với gần 800 bài.

Ngọc Lan xuất hiện vào thời kỳ đầu tân nhạc, đi tiên phong làm MV. Khác với những danh ca cùng thời, Ngọc Lan trông “Tây” nhất. H́nh ảnh danh ca hiện là cô gái tân thời, sành điệu với tóc xoăn, đẹp đài các và ăn mặc thời thượng. Cô chuyên hát nhạc Anh-Mỹ, nhạc Pháp với lối hát mới, hiện đại; không luyến láy, phát âm nhả chữ khác hẳn với lối hát truyền thống.

Ngọc Lan cũng đem lối hát ấy ứng dụng vào nhạc trữ t́nh, tiền chiến, tạo nên sức hút riêng. Sau nhiều thập kỷ, tiếng hát của Ngọc Lan vẫn bí ẩn như ngày đầu, vẫn thôi thúc người nghe t́m lời đáp cho câu hỏi v́ sao cô hát lôi cuốn như thế.

Rơ ràng, Ngọc Lan hát không cầu kỳ. Giọng nữ cao trữ t́nh sáng mảnh, lối hát bạch thanh, phẩm chất điệu đà giàu tính nữ… tất cả đều có ở ca sĩ khác, không riêng ǵ Ngọc Lan.
Song nếu đi sâu hơn, sẽ thấy Ngọc Lan hát nhẹ nhàng, tự nhiên nhất, không phô trương, hát thầm th́ như ru, như nói. Hơn cả những kỹ thuật hát, là tiếng hát của tâm hồn. Càng tự nhiên, tiếng hát Ngọc Lan càng tiệm cận sự tinh tế.

Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh nhận định: “Ngọc Lan đă tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan” – trường phái của những bóng hồng hát t́nh ca có tính điệu rất “phụ nữ”. Mà sau này, cách hát điệu của Ngọc Lan thấp thoáng trong Như Quỳnh, Lâm Thúy Vân, Y Phụng, Minh Tuyết…

V́ sao Ngọc Lan thành danh rực rỡ và tạo ra trường phái riêng chỉ trong vỏn vẹn hơn 20 năm, có một câu chuyện được khán giả nhắc nhớ. Trong một chương tŕnh ghi h́nh, sau khi hát xong, MC đă hỏi cắc cớ Ngọc Lan rằng cô sẽ làm ǵ nếu người yêu cấm cô đi hát? Danh ca nêu nhiều giải pháp như nài nỉ, khóc lóc… th́ MC vẫn tiếp tục hỏi dồn. Thế là Ngọc Lan quả quyết rằng: “Nếu đă làm hết mọi thứ mà người yêu vẫn cấm, có lẽ Ngọc Lan sẽ chết”. Câu trả lời chân thành mà kiên quyết khiến vị MC và khán giả đều khâm phục.

Giai nhân buồn

Ngọc Lan tính cách sao th́ âm nhạc vậy. Từ tấm bé, Ngọc Lan đă phảng phất nét buồn, như cô từng tâm sự bị mẹ gọi là “mặt như đưa đám”.

Ngọc Lan hát nhạc buồn không cần g̣ giọng, nhíu mày hay dùng đến cơ mặt th́ bài hát đă phảng phất nỗi buồn. Cô hát nhạc club rộn ràng hoặc giai điệu tươi sáng th́ vẫn man mác buồn.

Đi cùng với vẻ đượm buồn đó là tính cách nhút nhát, cả tin, sống khiêm cung và dễ rung động. “Trời sinh ra trái tim thường thật nhiều xúc động, nhất là trái tim của người nghệ sĩ. Một chút buồn cũng khiến ḿnh buồn, một thoáng vui cũng làm người ta hạnh phúc. Tôi có thể rất vui khi đọc một truyện hay, cũng có thể rơi nước mắt khi xem một cuốn phim. Hoặc tôi đang thấy hạnh phúc v́ mua được đôi hoa tai ưng ư”, Ngọc Lan tự bạch.

Sinh thời, Ngọc Lan được đồng nghiệp đặc biệt yêu quư mà theo MC Kỳ Duyên, danh ca cứ đi đến đâu là mọi người đều muốn yêu thương và bao bọc cô.

“Dù chị Lan đi đâu, không chỉ tôi mà tất cả anh chị em nghệ sĩ đều phải xúm vào lo cho chị ấy. Trong một chuyến bay lúc chị Lan vừa tŕnh diễn xong rất thành công trước hàng ngàn khán giả ái mộ, hai chị em cùng ngồi hàng ghế đầu rất sang trọng nhưng suốt chuyến bay chị ấy chỉ khóc sướt mướt thôi. Chị khóc nhiều đến nỗi có ông tiếp viên phải lấy khăn y tế đưa cho chị ấy và nói: “Một người phụ nữ đẹp như cô không nên khóc nhiều như thế”, MC bồi hồi nhớ lại.

Trong cuốn băng cũ, khi được hỏi về một h́nh mẫu đàn ông yêu thích ở Việt Nam, Ngọc Lan nói cô thích nhất nhân vật Dũng trong tác phẩm “Đoạn tuyệt” của nhà văn Nhất Linh v́ đây là “một người đàn ông sống có mục đích, lư tưởng cao cả, ngoài t́nh yêu c̣n có một t́nh yêu bao la dành cho quê hương”. Những chia sẻ của Ngọc Lan luôn “khác người” như vậy.

Đóa ngọc lan bạc mệnh

Giàu t́nh cảm nhưng Ngọc Lan từng trải qua mối t́nh đầu đẫm nước mắt. Năm 1993, Ngọc Lan kết hôn với nhạc sĩ Kevin Khoa.

Những năm đó, sức khỏe Ngọc Lan cứ yếu dần mà măi đến sau này, cô mới biết ḿnh bị bệnh đa thần kinh hóa sợi từ triệu chứng suy giảm thị lực. “Một buổi sáng thức dậy, tôi không c̣n nh́n thấy ǵ nữa”, cô kể. Năm 1996, khi ghi h́nh ở Canada, Ngọc Lan phải có người d́u. Cô gầy đi trông thấy v́ ăn rất ít.

Năm 1998, Ngọc Lan xuất hiện với vẻ mệt mỏi, đượm buồn. Cô mặc chiếc áo dài đen b́nh dị, không mang một món trang sức nào, giọng hát vẫn nhẹ như tiếng tơ mà khiến cả khán pḥng nín thở lắng nghe, xúc động. Đó h́nh ảnh cuối cùng của Ngọc Lan trên sân khấu ca nhạc.

Sau một thời gian dài bị căn bệnh hành hạ, ở tuổi 45, Ngọc Lan trút hơi thở cuối cùng vào ngày 3/6/2001. Nhiều người tiếc thương cô – danh ca tài sắc, bạc mệnh nhưng tiếng hát vẫn c̣n in dấu ấn trong tâm trí họ.

Nguồn: VietnamNet

Ngọc Lan và huyền thoại…

| iLoveNgocLan

Tác giả: Trần Thế Nhân

Huyền thoại về một con người được hiểu là: Bằng cách nào đó họ đă vượt qua số phận, định kiến, qui ước thông thường…để sáng tạo nên thành quả có giá trị tài năng-nhân cách, khiến cho người đời măi ghi nhớ, yêu mến và ngưỡng mộ…

Trong lĩnh vực liên quan đến nghệ thuật đă có nhiều nhân vật trở thành huyền thoại như: Leonardo Da Vinci, Mozart, Charlie Chaplin, Marilyn Monroe, Michael Jackson…V́ ngoài tài năng, họ c̣n là những người có nổ lực xuất chúng, có kỹ năng tiên phong trong sáng tạo nghề nghiệp. Và dĩ nhiên, sự tiên phong trong bất kỳ lĩnh vực nào cũng là dấu ấn lớn lao để trở thành thần tượng, huyền thoại…

Đă có một thời gian dài trôi qua, trôi qua…kể từ khi nữ ca sĩ Ngọc Lan (sinh 28-12-1956) chia ĺa kiếp cầm ca, rời bỏ nghiệp dĩ âm nhạc! Ngọc Lan đă trút hơi thở cuối cùng vào hồi 8 giờ 25 sáng ngày 06 tháng 3 năm 2001 tại bệnh viện Vencor, Huntington Beach, Nam California( Bệnh “xơ cứng b́”: Multiple sclerosis).

Thật lạ! Thế Nhân (tôi) có thể liều lĩnh “luận bàn” về bất kỳ nhân vật nào cũng không e ngại gượng ép. Bởi, tôi chỉ là kẻ “vác bút giang hồ” lang bạt (cười)…chẳng vay mượn vá áo túi cơm của ai, nên hồn nhiên phiêu lưu ngắm ngía, soi rọi mọi thứ trôi qua giữa ḍng đời phù phiếm…

Thế nhưng, mỗi khi muốn viết đôi điều suy nghĩ về Ngọc Lan, tôi vẫn thấy bâng khuâng lạ thường! Nơi dung nhan của người con gái tài hoa có nỗi buồn mênh mông và quyến rũ ấy! Có lẽ, nữ ca sĩ này không đơn giản chỉ là “tài sắc vẹn toàn” để dễ dàng đi t́m nhận thức? Tôi thực sự luôn đắn đo, lúng túng, ngại ngùng. V́, trong đôi mắt người con gái đó có ẩn chứa một khoảng tâm hồn mênh mông sâu thẳm, với khuôn mặt khả ái đến nao ḷng…nên sợ lỡ tay khấy động một cánh hoa mong manh, nơi có một trái tim nhạy cảm triền miên thao thức. Và sợ rằng: Ngôn ngữ trần t́nh của ḿnh trở thành vụng về, hoặc bụi bặm tầm thường trước một dung mạo trong ngần đến mức thánh thiện. Thật là khó để diễn đạt những ưu tư, cảm xúc quí giá âm thầm có chút ǵ đó sâu xa từ định mệnh, bắt nguồn như khải huyền-thần thoại…

Theo Wikipedia:

Ngọc Lan là một ca sĩ hải ngoại nổi tiếng. Không chỉ với giọng hát, cô c̣n được khán giả đặc biệt yêu mến v́ khuôn mặt khả ái và tính cách nhút nhát, khiêm tốn của ḿnh. Ngọc Lan được cho là một trong những ca sĩ thành công và nổi tiếng nhất của nền âm nhạc Việt Nam sau năm 1975 mà cho tới nay vẫn chưa có một nghệ sĩ nào lặp lại được trường hợp tương tự. Phong cách và lối tŕnh diễn của cô không chỉ để lại ấn tượng sâu đậm trong ḷng giới thưởng ngoạn mà c̣n góp phần ảnh hưởng đến các tiếng hát thuộc thế hệ trẻ sau này như Minh Tuyết, Y Phương, Lâm Thúy Vân… như Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đă có lần nhận xét: “Ngọc Lan đă tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan!”.

Nói đến ca sĩ? Có thể đến bây giờ, giới thưởng ngoạn nghệ thuật có kinh nghiệm lịch sử ca hát tân nhạc thường nhắc đến những tên tuổi quen thuộc: Thái Thanh, Lệ Thu, Thanh Thuư, Khánh Ly, Hương lan…Họ là những ngôi sao sáng được nh́n thấy rơ hơn trong hàng trăm ngôi sao khác vẫn tồn tại trên bầu trời âm nhạc Việt (trước năm 1975). Mỗi danh ca đều có chất giọng khác nhau và thường phù hợp với các yếu tố thời gian-xă hội, thói quen giai điệu, thể loại và tâm t́nh âm nhạc riêng. V́ thế, họ thường thể hiện xuất sắc những ca khúc thuộc sở trường, tâm t́nh mà họ cảm nhận! Đó, đă là một điều may mắn tuyệt vời…

Riêng, Ngọc Lan là một ca sỹ có thể hát với rất nhiều thể loại nhạc khác nhau pha nhiều cung bậc thanh nhạc, nhưng vẫn cùng hướng về chất giọng lắng đọng, suy tư, trữ t́nh mê hoặc vào miền quyến rũ, lăng mạn không hề thay đổi. Nàng đă bước lên sân khấu ca nhạc chuyên nghiệp khá muộn màng để rồi tạo ra một hiện tượng háo hức đầy sôi động. Từ đây, âm nhạc Việt hải ngoại như chợt hé mở ra một trang sử mới, hẵng là bừng sáng trở lại sau một thời gian hụt hẫng v́ biến động lịch sử quá nhiều u uẩn, trắc trở, lẻ loi… (1975-1985). Giọng hát và nhan sắc Ngọc Lan mang theo t́nh ái thanh cao, phảng phất nét u buồn nên thơ đă lấp đầy nỗi ưu tư, để rồi qua cơn mê, tỉnh giấc ḥa theo không gian từ Mỹ tràn qua Châu Âu quay về trong nước (VN) làm rung động biết bao trái tim người mộ điệu (đầu thập niên 90).

Thật ngạc nhiên: Khi người ta sưu tầm và ước đoán đă có khoản 800 ca khúc và 40 video tiểu phẩm đă được Ngọc Lan tŕnh diễn chỉ trong 10 năm qua (1987-1997). Trong đó, nàng ca sĩ Việt tŕnh diễn bằng cả tiếng Pháp, Anh…(có sự tài hoa nào không cần học thức?). Nhạc trẻ New wave “liên khúc”trở thành hiện tượng phổ biến ở VN…

Và, đáng ngạc nhiên hơn đă được thực hiện trong một thời gian ngắn với một người đang mắc chứng bệnh nan y hiếm gặp! Một chứng bệnh “Xơ hoá thần kinh”(gây mất trí nhớ, run rẩy, mù loà…) đă có lúc trở nên trầm trọng, khiến Ngọc Lan vắng bóng trong nhiều năm (từ năm 1993), thị giác nàng gần như nhạt nhoà, phải nhờ người khác trang điểm, đón đưa ḍ dẫm lên sân khấu…

Có lẽ, rất ít ai biết rơ về người thục nữ đă âm thầm với những khổ đau thể xác, tinh thần trong đoá hoa lặng lẽ đó! Có chăng là sự đồn thổi, bao nghi vấn? Bởi nhịp đập trần gian của nàng khá trầm lặng, kín đáo và hiền hậu! Cho đến măi gần đây, người ta mới hiểu được đôi chút từ những “giai thoại bạn bè” hiếm hoi. Cả giới văn nghệ sĩ cũng chỉ biết đó là một danh ca có nhân cách rất đáng yêu, hoà nhă, khiêm tốn, nhút nhát…cũng đủ nói lên sự xót xa, bí ẩn đến mức gần như huyền thoại?

Tôi cũng may mắn lặn lội theo thời gian, được nghe trực tiếp nhiều danh ca thuở trước…Vậy mà, cũng phải ngạc nhiên khi mới nghe Ngọc Lan lần đầu tiên qua băng video (1992). Chỉ một lần thôi cũng đủ khiến tôi phải điều chỉnh quan điểm “quá khứ” về lề lối kỹ thuật thanh nhạc! Một giọng ca kỹ thuật vượt quăng trong veo chỉ từ một nốt nhạc, hoặc hợp âm trầm buồn trải rộng đến vô bờ…Để rồi chiêm nghiệm so sánh kiến thức, suy tư lại trong cách phát âm khi hát tiếng Việt sao cho sang trọng, chuẩn âm từ và nhẹ nhàng tinh hoa nghệ thuật dễ đi vào ḷng người hơn! Dù trước đó nữ ca sĩ Dalenna (người Mỹ) cũng đă làm tôi giựt ḿnh khi nghe cách phát âm (hát) tiếng Việt vô cùng duyên dáng từ một người ngoại quốc dù không nói rơ được tiếng Việt…

Nhờ sự phát triển công nghệ h́nh ảnh, công cụ điện tử…nên xu hướng con người tương lai sẽ thưởng thức nghệ thuật bằng cách dần chuyển về hiện thực, cảm xúc văn hóa lấy từ rung cảm ư thức hơn là sự hổ trợ, kiểu cách màu mè ca kịch thời quá khứ nghệ thuật hoa hoè…

Gía trị thưởng thức ca khúc (ca từ) chính là nghệ thuật phát âm ngôn ngữ hoà với thanh âm nhạc tính. V́ vậy, tôi có thể không sợ nhầm lẫn để suy nghĩ: Sẽ là thiếu ư thức và trách nhiệm khi mượn thói phô diễn làm biến thái, hỗn loạn méo mó từ ngữ đẩy đưa hao hụt tiếng Việt. Có lẽ vậy, mà N/s Trần Thiện Thanh cũng nói rằng “Ngọc Lan sẽ tạo nên trường phái Ngọc Lan”. Tôi th́ có lư do để suy luận riêng: Đó là cách nói tế nhị(?)nhằm thừa nhận cách nhả từ tiếng Việt rất tự nhiên, quyến luyến phân tích một cách nhịp nhàng đẹp đẽ…trong một chất giọng sâu sắc đa thanh âm: Lúc trong trẻo đợi chờ rơi từng giọt đàn piano, lúc rung trầm hoài cảm như hợp âm violon cello của Ngọc lan.

Phải công bằng nói thêm rằng: Nhiều bài hát mới xa lạ cũng như một số ca khúc quen thuộc đă vào dĩ văng…Bỗng nhiên được thịnh hành, nổi tiếng hơn qua cách tŕnh bày với giọng ca truyền cảm khai phóng từ nội tâm của Ngọc Lan!

Ai cũng có thể thừa nhận một “huyền thoại tài năng”! Nhưng, rất hiếm hoi huyền thoại nào cũng có được tất cả sự yêu mến nhân cách và nhan sắc? V́ tôi có cảm giác người ta yêu quí Ngọc Lan hơn cả tài sắc vẹn toàn, sự ngưỡng mộ chân-thiện-mỹ rung động từ cội nguồn tâm hồn th́ phải?! Hồng nhan bạc mệnh Ngọc Lan sẽ vĩnh hằng đời đời cho hoài niệm một biểu tượng về cái đẹp bao dung.

Riêng Tôi, không hiểu sao? Vẫn hoài ám ảnh một giọng ca, một nhan sắc, một đôi mắt chứa đựng tâm hồn Ngọc Lan với nhiều mến thương vô hạn. Thật, khó mà tin bất kỳ một học thuyết nào rêu rao về chân-thiện-mỹ, trừ khi một người nào đó có đời sống vốn đă thiện mỹ…

Ngọc Lan ra đi không chỉ là luyến tiếc tài năng với tuyệt thế giai nhân để lại cho ḷng người bao nỗi xót xa thương cảm! Người ta có thể tự an ủi với nhau rằng:

Mỹ nhân tự cổ như danh tướng
Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu

Dịch nghĩa:

Người đẹp từ xưa như các bậc danh tướng
Không muốn thiên hạ thấy ḿnh lúc về già

Ít nhất đă có 6 ca khúc đă được viết lên để tưởng niệm nữ ca sĩ Ngọc Lan: “Tiếng hát mong manh” (Nhật Ngân), “Găy cánh thiên” (Trần Trịnh), “Huyền thoại Ngọc Lan” (Trần Thiện Thanh), “Bài cho t́nh ta” (Ngọc Trọng), “C̣n đâu tiếng hát ru đời” (Hùng Quân) và “Vĩnh biệt một loài hoa” của nhạc sĩ Anh Bằng…

Tuy vậy, thật khó mà nói được hết những suy nghĩ để thoả măn những ǵ quư mến yêu thương về Ngọc Lan. Đôi khi, người ta dễ dàng xây dựng một tác phẩm trừu tượng hơn là một hiện thực đến mức trong ngần…Tôi cũng vậy, cố gắng cũng chỉ nguệch ngoạc được vài điều xót xa, luyến tiếc…

“Giọng hát thiên thu” (Thế Nhân)

Yêu thương mong manh mật đắng cuộc đời
Lang thang mưa rơi biển vắng xa người
Nụ hồng trên môi
Giọt buồn mê măi
Giọng hát thiên thu thời gian
Nhạc khúc trái tim ĺa tan
Cung đàn lỗi hẹn dâng sầu miên man…

Ai thương ai vay một đoá t́nh trần
Bâng khuâng hương hoa mỏi cánh thiên thần
Mắt buồn mênh mông
Ḍng đời xa vắng
Một cánh hoa rơi về đâu
Niềm nhớ xót xa t́m nhau
Bên đời số phận nỗi đau ngỡ ngàng…

Nguồn: Ngọc Lan và huyền thoại…

(Người gửi: Lâm Huyền Vi)

Ngọc Lan – Cánh hồng bạc mệnh của nhạc Việt

| iLoveNgocLan

Tác giả: Đức Long

Người nghe nhạc Việt có lẽ không ai là không biết đến Ngọc Lan, nàng ca sĩ hồng nhan mà đoản mệnh, đă từng đốn gục biết bao trái tim si t́nh bằng nhan sắc và giọng hát diễm lệ của ḿnh.

Xuất hiện và nổi tiếng trên sân khấu ca nhạc ngay từ những năm đầu thập niên 80, đi qua suốt hai mươi năm chặng đường ca hát, với một gia tài đồ sộ chừng 800 ca khúc thu âm, Ngọc Lan đă thực sự ghi dấu ấn sâu đậm lên nền nhạc trữ t́nh đương đại Việt Nam. Không màu mè, không khoa trương, cô giống như một bóng hồng lướt qua lâu đài âm nhạc, tặng lại cho đời một thanh sắc khó phai, cái mà nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đă từng nói: “Ngọc Lan đă tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan”, ảnh hưởng tới nhiều thế hệ ca sĩ sau này.

Ngọc Lan dường như được sinh ra để hát nhạc trữ t́nh, cô sở hữu chất giọng lirico soprano (nữ cao trữ t́nh) rất sáng và ngọt ngào. Loại giọng này không hiếm, nhưng lại rất phù hợp với tai nghe của người châu Á nói chung và người Việt nói riêng, v́ nó đánh vào khoảng âm dễ nghe nhất của con người, đặc biệt là với bản chất tính cách cũng như thị hiếu thưởng thức thẩm mỹ của người Á Đông vốn ưa những thứ nhẹ nhàng, sâu lắng. Đây có lẽ là tiền đề lớn nhất giúp Ngọc Lan tấn công vào sân khấu nhạc nhẹ, khơi dậy một màu sắc tân thời và khoác lên chiếc áo mới cho nền âm nhạc nước nhà. Nói về lirico soprano, Việt Nam ta rất nhiều, nhưng chỉ có Ngọc Lan mới đủ sức khơi nguồn một nền nhạc nhẹ mới, có thể đối chiếu cô với các giọng nữ trữ t́nh khác để thấy được sự khác biệt đó.

Lê Dung cũng là một lirico soprano, nhưng việc được đào tạo theo hướng thanh nhạc cổ điển khiến bà có khuynh hướng thể hiện kĩ thuật trên head voice nhiều hơn, phù hợp hơn khi hát nhạc cách mạng bán cổ điển. Dù Lê Dung có lấn sân sang nhạc nhẹ, nhưng cái chất cổ điển vẫn c̣n, nó khiến bà không thể tạo ra một âm sắc giọng riêng để gây ấn tượng trên sân khấu nhạc nhẹ. Các giọng lirico soprano như Thanh Hoa, Bích Liên, Hồng Liên… cũng rơi vào trường hợp tương tự v́ được đào tạo để hát nhạc cách mạng ngay từ đầu, hay như Thanh Huyền cũng chỉ có thể làm chủ sân khấu nhạc dân gian mà thôi.

C̣n Thái Thanh khi ấy đă yên vị ở trường phái riêng của Phạm Duy, sử dụng lối hát bạch thanh để vút lên những quăng cao, thật khó để bảo bà phải hạ giọng để hát nhạc trữ t́nh cho được. Và một điều tế nhị, là hầu hết các giọng ca trên đều không nổi trội về nhan sắc hoặc đă có tuổi. Đúng lúc sân khấu đang cần một thế hệ ca sĩ mới có đầy đủ tài và sắc để có thể lăng xê một cách đại chúng th́ Ngọc Lan xuất hiện như một lựa chọn hoàn hảo.

Không giống như những ca sĩ khác, Ngọc Lan ngay từ sớm đă được tiếp xúc với âm nhạc quốc tế qua những bản t́nh ca tiếng Anh, tiếng Pháp đầy trữ t́nh, giúp h́nh thành trong cô một tư duy, cảm thức âm nhạc rất mới. Ngọc Lan đến với âm nhạc như một cô gái tân thời, sẵn sàng rũ bỏ lối hát nảy chữ, khép tiếng, lối luyến láy truyền thống của dân tộc, từ bỏ luôn cả lối hát của nhạc vàng để khoác lên ḿnh những lối hát mới đầy hiện đại và hấp dẫn.

Ngọc Lan là một ca sĩ khôn ngoan, cô biết phát huy tối đa chất trữ t́nh đặc trưng trong cữ âm của ḿnh. Nhưng khác với mọi lirico soprano khác trước đây, cô không cố gắng luyến láy, đưa đẩy giọng để ra được cái trữ t́nh ấy, mà để cho nó xuất hiện một cách tự nhiên nhất. Nhiều người nói Ngọc Lan ít dùng kĩ thuật, họ hoài nghi về khả năng thanh nhạc của cô, nhưng ít ai biết rằng cô đă chọn cho ḿnh lối hát hướng nội, ém kĩ thuật vào trong, dùng kỹ thuật để làm cho giọng hát tự nhiên nhất có thể, chứ không phải khoe toàn bộ kĩ thuật như các ca sĩ ngày nay vẫn làm.

Bởi vậy khi nghe Ngọc Lan, chúng ta không bao giờ cảm thấy một kỹ thuật nào hết, không gào thét, không long notes, không high note, không luyến láy, không phô trương. Hăy thử nghe màn tŕnh diễn ca khúc Xin một ngày mai có nhau để thấy được điều này, những note head voice được sử dụng trên quăng trung rất tinh tế, ém sâu vào giọng hát để tạo ra sự mượt mà, êm đềm, khác hoàn toàn với những ca sĩ bây giờ chỉ muốn khoe head voice cao vút. Việc sử dụng mix voice với lượng head voice gia tăng hơn chest voice trên những quăng trung trữ t́nh khiến cho bản nhạc trở nên mềm mại và du dương hơn một cách tự nhiên. Cách hát này đă ảnh hưởng tới nhiều ca sĩ như Thu Minh, Như Quỳnh, Minh Tuyết…, tạo nên một trường phái riêng mang tên Ngọc Lan.

Tâm lư học nữ giới đă chỉ ra rằng, bất cứ một người nghệ sĩ nữ nào cũng mang theo phẩm chất giới tính của ḿnh vào hoạt động nghệ thuật, nhưng không phải ai cũng biết cách thể hiện nó một cách tốt nhất. Ngọc Lan là một trong số ít nghệ sĩ nữ biết phát huy phẩm chất giới tính của ḿnh vào nghệ thuật, dùng nó để phát triển lối hát mới – lối “hát điệu”, rất phù hợp với những giọng lirico soprano nhẹ nhàng. Quả thực mà nói, hiếm có ca sĩ nào hát điệu đà như Ngọc Lan, ngọt như rót mật vào tai, mềm đến tận xương tủy.

Nhờ lối hát này mà Ngọc Lan đă đốn gục biết bao trái tim si t́nh, biến nó trở thành vũ khí tối mật cho các giọng nữ, mà sau này đă được Như Quỳnh, Minh Tuyết, Y Phương kế thừa thành công. Ca sĩ nữ ai cũng có thể hát điệu, nhưng không phải ai cũng điệu một cách hấp dẫn và văn minh như Ngọc Lan. Điệu mà làm quá mức, hoặc không biết kiếm soát giọng hát của ḿnh, không biết cân bằng liều lượng của cái điệu ấy, không biết để nó vào chỗ nào th́ dễ dàng bị lố, phản cảm, nói một cách dân giă là “điệu chảy nước”. Điển h́nh của việc phản tác dụng này là nhóm Mắt Ngọc, hoặc đỡ hơn là ca sĩ Thu Minh. Nhưng Ngọc Lan th́ không thế, cái điệu của cô được kiểm soát kĩ trong giọng hát và dồn nhiều kĩ thuật, giúp cho giọng hát của cô tự nhiên hơn, ngọt ngào hơn, cảm xúc hơn, như đang tự sự một câu chuyện t́nh vậy. Thậm chí, lối hát điệu này c̣n giúp cô bật được chất sáng trong âm sắc giọng của ḿnh lên. Có thể so sánh ca khúc Lại gần hôn em qua sự thể hiện của Ngọc Lan và Thu Minh để thấy được sự khác nhau giữa cái điệu gượng ép và cái điệu tự nhiên, có sự kiểm soát.

Cũng cần nói đến cái riêng nữa trong giọng hát của Ngọc Lan, đó là chất buồn. Ngọc Lan hát rất buồn, cái buồn trở thành bản chất cố hữu trong giọng hát của cô, nên dù có hát những giai điệu uptempo vui tươi, nhanh mạnh thế nào th́ vẫn cứ man mác buồn. Có thể xem màn tŕnh diễn Black is Black sau để thấy được điều đó, dù giai điệu rất mạnh, sôi động, và Ngọc Lan cũng đă cố gắng hát bốc lửa nhất có thể, nhưng vẫn không thể giấu được cái buồn trong đó.

Cái buồn cố hữu biến Ngọc Lan thành nữ hoàng của những bản nhạc buồn. Thật khó mà t́m được ca sĩ nào có thể hát buồn được hơn cô. Những ca khúc như Mưa trên biển vắng, Mùa hè năm ấy, Tuyết rơi… nếu rời khỏi tay Ngọc Lan sẽ trở thành nhạc sến ngay lập tức, chỉ duy nhất có cô mới đủ sức diễn tả được cơn sầu mê ảo, ám ảnh đến như thế. Giọng hát của cô giống như thứ ma lực lôi người nghe khỏi thực tại để mê man trong một cơi buồn say nào đó vậy. Nhiều ca sĩ cố gắng hát buồn như Ngọc Lan mà không hiểu rằng điều đó thuộc về thiên bẩm của cô ấy rồi.

Dù là một giọng soprano nhưng kĩ thuật tốt giúp Ngọc Lan có thể xuống được quăng trầm một cách thoải mái, cô có thể hát liên tục quăng trầm trong một đoạn dài với sự hỗ trợ tốt, đặc biệt là các note F3, B3, v́ thế giọng hát của cô dù thanh mảnh nhưng vẫn có sức nặng và sâu chứ không hời hợt. Ở quăng trầm, Ngọc Lan có thể hát note trầm trên các từ có thanh 2 (thanh sắc) vốn là thanh điệu mang âm điệu cao, bổng trong tiếng Việt, đây là một điều hiếm thấy với một soprano. Không những thế, khả năng chuyển giọng của cô cũng đáng kinh ngạc, trong ca khúc Revoir, cô có thể hát đều đặn ở quăng trầm trong suốt một đoạn dài để rồi đột ngột nhảy lên quăng cao với đúng âm sắc soprano như đang hát ở hai giọng khác nhau vậy.

Kỹ thuật mix voice của Ngọc Lan rất tốt, cô thường dùng nó để lên C5 kèm theo ngân rung nhưng với âm lượng rất nhỏ và giấu kín vào câu hát nên để không ai có thể nhận ra.

Nếu ai biết tiếng Pháp c̣n có thể thấy Ngọc Lan có kỹ thuật xướng nguyên âm (vocalize) rất điêu luyện và quyến rũ, thuộc bậc nhất ở Việt Nam. Có thể nghe một số ca khúc cô hát bằng tiếng Pháp để thấy được điều đó như Encore, Lui, Comme toi, Femme amoureuse… để thấy được điều này. Ở đây, ta bắt gặp điểm chung giữa Ngọc Lan và các diva thế giới như Celine Dion, Lara Fabian là dùng nasal voice (đặc trưng giọng Pháp) rất tinh tế, sang trọng và đầy quư phái. Có thể nói Ngọc Lan như một quư cô châu u bước vào nhạc Việt vậy.

Nhắc tới nhạc Trịnh, người ta thường nghĩ tới Khánh Ly, Hồng Nhung, nhưng vị trí thứ ba nên được ưu ái dành cho Ngọc Lan, chính cô đă đem đến một trường phái mới cho nhạc Trịnh. Nếu Khánh Ly hát nhạc Trịnh theo lối âm tính đúng đặc trưng alto, Hồng Nhung chọn lối hát dương tính, th́ Ngọc Lan lại hát với đúng chất buồn có sẵn của ḿnh, cái chất buồn nảy nên từ sự mỏng manh, tinh khối trong giọng hát. Chúng ta biết rằng nhạc Trịnh thường hát về những bóng hồng, vậy th́ liệu ai có thể truyền tải cái bóng hồng ấy tốt hơn một bóng hồng biết hát như Ngọc Lan? Hăy thử nghe những ca khúc như Diễm xưa, Chiều một ḿnh qua phố, Tuổi đá buồn… để thấy được sự xuất sắc của Ngọc Lan, từ cách nhả chữ, dùng mix voice ở quăng trung đều mới lạ và thổi một ngọn gió mới vào nhạc Trịnh.

Với những cống hiến to lớn cho nền âm nhạc đương đại, Ngọc Lan xứng đáng được tôn vinh như một huyền thoại của nhạc Việt. Giọng hát của cô là sự kết hợp tuyệt vời giữa cái buồn, mong manh của Đặng Lệ Quân và cái sang trọng của Edith Piaf, là tài sản quư báu cho khán giả yêu nhạc trữ t́nh. Đă nhiều năm trồi qua kể từ ngày cô tạ thế để về với Chúa, nhưng tiếng hát của cô vẫn luôn vang vọng trên mọi miền đất nước cũng như cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Những tượng đài sẽ không bao giờ chết.

Ngọc Lan tạo nên trường phái riêng trong nhạc Việt

| iLoveNgocLan

Trích từ bài viết của Đức Long.

Ngọc Lan là trường hợp đặc biệt nhất, khi cô được đích thân nhạc sĩ Trần Thiện Thanh định danh cho trường phái của ḿnh: “Ngọc Lan đă tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan!”.

Khác với các trường phái c̣n lại, trường phái Ngọc Lan không chỉ đến từ giọng hát, mà c̣n đến từ cả ngoại h́nh của cô, để mỗi khi nhắc đến trường phái này, người nghe lại liên tưởng tới một bóng hồng xinh đẹp, mềm mại, nữ tính. Và cũng thật lạ, khi ở Ngọc Lan, giọng hát lại có sự tương đồng hài ḥa với ngoại h́nh, đều toát lên chút ǵ đó rụt rè, trong sáng, thánh thiện và ngọt ngào. Từ ngoại h́nh đă kéo theo chất riêng trong phong cách tŕnh diễn, biểu cảm của Ngọc Lan trên sân khấu – phong cách Tiểu thư buồn.

Trường phái Ngọc Lan gắn liền với thời ḱ đổi mới tân nhạc, đến như một cô gái tân thời, sẵn sàng rũ bỏ lối hát nảy chữ, khép tiếng, lối luyến láy truyền thống của dân tộc, từ bỏ luôn cả lối hát ỉ ôi của nhạc vàng để khoác lên ḿnh những lối hát mới đầy hiện đại và hấp dẫn. Lối hát đặc trưng này được Ngọc Lan học hỏi từ nhạc Pháp, nhạc Anh, kết hợp với nhạc trữ t́nh trước 75, nên Đông – Tây kết hợp, vừa có chút cổ, lại không kém phần hiện đại, trẻ trung.

Được định h́nh để hát những bản t́nh ca mềm mại, trường phái Ngọc Lan tập trung vào lối hát hướng nội, quăng âm nhỏ nhẹ, ém kĩ thuật vào trong, dùng kĩ thuật để làm cho giọng hát tự nhiên nhất có thể, chứ không phải khoe toàn bộ kĩ thuật như các ca sĩ ngày nay vẫn làm. Bởi vậy khi nghe Ngọc Lan, chúng ta không bao giờ cảm thấy một kĩ thuật nào hết, chỉ c̣n cảm xúc và tâm hồn chạm đến trái tim. Đó mới là cái đích của âm nhạc.

Đặc trưng của trường phái Ngọc Lan là phẩm chất nữ tính. Ngọc Lan là một trong số ít nghệ sĩ nữ biết phát huy phẩm chất giới tính của ḿnh vào nghệ thuật, dùng nó để phát triển lối hát mới – lối “hát điệu”, rất phù hợp với những giọng light lirico soprano nhẹ nhàng, ngọt ngào. Quả thực mà nói, hiếm có ca sĩ nào hát điệu đà như Ngọc Lan, ngọt như rót mật vào tai, mềm đến tận xương tủy. Để phát huy hết chất nữ tính, Ngọc Lan đă sử dụng “lối hát nhẹ” , tức là phát âm, nhả chữ ở mức nhẹ nhất có thể, tựa như gió thổi qua.

Đây có lẽ là lối hát đặc biệt nhất của trường phái Ngọc Lan do chính cô tạo ra, chưa từng có ở các ca sĩ trước đây. Nhờ lối hát này mà Ngọc Lan đă đốn gục biết bao trái tim si t́nh, biến nó trở thành vũ khí tối mật cho các giọng nữ, mà sau này đă được Như Quỳnh, Minh Tuyết, Y Phương… kế thừa thành công.

Lối “hát điệu” này không phải cái điệu quá lố, mà là cái điệu được kiểm soát kĩ trong giọng hát và dồn nhiều kĩ thuật, giúp cho giọng hát của cô tự nhiên hơn, ngọt ngào hơn, cảm xúc hơn, như đang tự sự một câu chuyện t́nh vậy.

Chất “buồn” cũng là một trong những khuynh hướng riêng mà Ngọc Lan tạo nên cho trường phái của ḿnh, đúng với phong cách “Tiểu thư buồn” cô mang. Ngọc Lan hát rất buồn, cái buồn trở thành bản chất cố hữu trong giọng hát, cách hát của cô, nên dù có hát những giai điệu uptempo vui tươi, nhanh mạnh thế nào th́ vẫn cứ man mác buồn.

Và, để cái buồn không bị sến, mà vẫn sang, Ngọc Lan đă khéo léo nhả chữ nhẹ nhàng, ấm áp, luyến vô cùng nhẹ, tạo nên sự mong manh, yếu đuối, cần được chở che.

Cũng như trường phái Thái Thanh, trường phái Ngọc Lan mang theo một “khí” rất riêng, mà dù có hát bất cứ ca khúc, của bất ḱ nhạc sĩ, ḍng nhạc nào, cũng vẫn nổi lên cái “khí” đó, khiến khán giả cảm nhận được một cách rơ ràng.

Tiếng hát Ngọc Lan

| vickinguyen1990

Vicki vừa t́nh cờ đọc một bài viết rất hay sáng nay về Ngọc Lan của chúng ta, nên đăng lại trên đây để mọi người cùng chia sẻ.

Bài viết được lấy từ facebook Danh Ca Thái Thanh, do thành viên (hoặc admin) đăng.

Sau một game show giải trí trên truyền h́nh, không khó nhận ra facebook tôi tràn ngập những bài hát của Ngọc Lan. Tôi cũng có vài người bạn rất yêu tiếng hát Ngọc Lan, thậm chí là sùng tín, đôi lúc khiến tôi có cảm giác Ngọc Lan thành biểu tượng tôn giáo chứ không c̣n là ca sĩ. Niềm yêu mến của người hâm mộ thật lạ.

Ngọc Lan quả là tiếng hát hiếm có, nếu không nói là duy nhất trong lịch sử tân nhạc Việt Nam. Bởi tiếng hát của Ngọc Lan có ba điểm mà không một người ca sĩ nào có được: một, sự mềm mại tuyệt đối, một bài hát nào mà Ngọc Lan làm cho nó trở nên mạnh mẽ, luôn luôn hiền lành; hai, làn hơi kéo dài đến mức không ai nhận ra Ngọc Lan lấy hơi từ chỗ nào; ba, tiếng hát lúc nào cũng buồn, buồn cả trong bài hát lạc quan.

Ba điểm đó, khiến tiếng hát Ngọc Lan đậm chất nữ tính nhất trong mọi giọng ca nữ, hiền lành nhất trong mọi tiếng hát, buồn bă nhất trong mọi thang âm và trầm uất nhất trong từng cách nhả chữ. Với tiếng hát như vậy, người ta hẳn không ngạc nhiên khi biết về cuộc đời bất hạnh trong hôn nhân, và cả cái chết đột ngột như sự báo trước từ tiếng hát.

Ngọc Lan người Nha Trang, nhưng xem ra phẩm chất tiếng hát của cô thuộc về nữ sinh đất Thần Kinh nhiều hơn. Không một tiếng hát nào mà thể hiện được thân phận người Huế và phẩm chất Huế nhiều như Ngọc Lan, dù tiếng hát đó chưa hề là giọng Huế. Chúng ta cần thừa nhận cô gái Huế với những đặc tính nhu ḿ, hiền lành, cam phận, nhỏ nhẹ và bi quan là những đặc tính đầy đủ trong tiếng hát Ngọc Lan.

Ngọc Lan chứng minh cho người nghe rằng, hát, không cần thiết những âm chát chúa, mạnh mẽ mới là kỹ thuật. Mà, chỉ một làn hơi sương khói quanh giọng hát cũng là một kỹ thuật.

Có lẽ v́ điều này, khiến tiếng hát Ngọc Lan có phần nào mang đậm màu sắc Phật giáo, với đôi chút bi quan về cơi đời. Và cũng v́ vậy, nên tôi rất ít khi nghe Ngọc Lan hát, sự êm dịu của Ngọc Lan khiến tôi có cảm giác cô ở đâu đó quanh tôi, trong đôi mắt đượm buồn được trang điểm theo thập niên 80, trong những bộ cánh dài thướt tha, thổi một làn hơi vào óc, lan vào từng bộ phận, khiến người ta trở nên lạnh lẽo khi ở một ḿnh.

Êm dịu mà thê lương, điều khiến tôi không chịu đựng nổi.

Ngọc Lan Trong Y Phương

| iLoveNgocLan

Lần đầu nghe Y Phương song ca cùng Nguyên Khang qua một liên khúc Trịnh Công Sơn trong video Asia 53: Bốn Mùa thu h́nh vào năm 2007, tôi có ấn tượng ngay. Tuy kỹ thuật nén hơi c̣n kém nhưng cô bắt những nốt cao dể dàng. C̣n khi hát thấp, giọng Y Phương có nét dịu dàng tựa Ngọc Lan.

Từ đó tôi thường chú ư những hoạt động của cô. Trong vài video của trung tâm Asia, sự xuất hiện của Y Phương có phảng phất h́nh bóng Ngọc Lan. Nhưng đến nay Y Phương mới cho ra mắt một sản phẩm đầu tiên do chính cô thu âm chứa đựng nhiều ảnh hưởng và màu sắc của Ngọc Lan.

Với nét ḥa âm đơn giản, nhẹ nhàng và sang trọng, Y Phương gợi lại những h́nh ảnh thời vàng son của Ngọc Lan qua T́nh Vẫn Thiết Tha. Album mở đầu với “Chuyện T́nh Yêu,” một trong những nhạc phẩm được ưa chuộng của Ngọc Lan. Tiếp theo “Chờ Phone Của Anh” là một bài đă gắn liền với tiếng hát Ngọc Lan. Cả hai Y Phương đều thể hiện rất tốt.

Riêng “Bài Ngợi Ca T́nh Yêu” là một trong những nhạc phẩm đă khiến tôi đam mê giọng hát Ngọc Lan. Cho đến bây giờ tôi mới nghe được bản tương đương như vậy. Y Phương đă bỏ ra rất nhiều thời gian để nghe kỹ cách hát của Ngọc Lan trong nhạc phẩm này. V́ cô đă chuyên chở lời ca nhẹ nhàng và điêu luyện. Tuy h́nh bóng của Ngọc Lan hiện ra rất rỏ nhưng Y Phương có đặc điểm riêng của ḿnh trong đó. Khác với giọng trong trẻo của Ngọc Lan, Y Phương có một chút khàn. Nhà sản xuất cũng nhận ra được điều này nên đă soạn cho Y Phương một lối ḥa âm theo nhiệp điệu bossa nova rất nồng nàn và trang nhă.

Từ bài tựa đề, “Yêu Nhau Đi,” “Ngàn Đời Chờ Mong” cho đến “Người Yêu Ơi Giă Từ,” bài nào cũng có sự xuất hiện của Ngọc Lan. Riêng “Người Yêu Nếu Ra Đi” Y Phương muốn tỏ ḷng kính trọng đến với thần tượng của ḿnh: “Người yêu nếu ra đi, một hôm nắng lên cao / Xin hăy mang đi theo, cả mây trắng trong veo.” Đến đoạn cuối cô chuyển sang lời Anh, “Please don’t go away.” Như hàng triệu trái tim đă yêu mến Ngọc Lan, Y Phương cũng tiếc thương và không muốn Ngọc Lan ra đi. Cám ơn Y Phương đă đem lại cho những ai hâm mộ Ngọc Lan những kỷ niệm khó quên.

Donny

Ngọc Lan et l’histoire, une cohérence inséparable

| vickinguyen1990

Những ca sĩ khác sẽ không bao giờ vượt được Ngọc Lan, ít ra là trong tim ḿnh, v́ lịch sử không cho họ cơ hội để làm điều đó.

Ca sĩ hát hay là một lẽ, cảm nhận của khán giả là một lẽ, hoàn cảnh để cảm nhận lại là một lẽ khác. Phải chăng Ngọc Lan đă tụ hội tất cả những yếu tố trên để rồi giới thưởng ngoạn phải thốt lên rằng: ‘’đó là một hiện tượng có một không hai trong lịch sử âm nhạc Việt Nam’’. Đôi khi ḿnh c̣n gop góm nhiều nơi những danh hiệu người ta đặt cho cô như là: ‘’nữ hoàng nhạc t́nh ca’’, ‘’huyền thoại âm nhạc’’, ‘’ngôi sao ca nhạc số một Việt Nam’’, ‘’nữ nghệ sĩ thành công nhất’’ , ‘’đệ nhất danh ca hải ngoại’’, ‘’giọng ca bất tử’’, ‘’tiếng hát không đối thủ’’ vâng vâng và vâng vâng… Nhiều lúc ngẫm nghĩ ca sỹ nhiều người có chất giọng hay, nhiều người hát cũng truyền cảm, nhiều người cũng hát bằng cái tâm, rồi cũng đẹp, cũng tính t́nh đáng mến, nhưng tiếc một cái là được cái này th́ lại thiếu cái kia. Mà giả sử ngày nay hoặc sau này có ai đó có đủ hết những điểm hoàn mỹ như Ngọc Lan th́ chắc có lẽ cũng khó mà chiếm trọn vẹn được trái tim người hâm mộ, đón nhận một t́nh yêu bất diệt, cuồng nhiệt từ khán giả và lập nên những ḱ tích như Ngọc Lan, v́… lịch sử không cho họ cơ hội để làm điều đó.

Ḿnh là một người nghe nhạc Ngọc Lan tuổi đời c̣n khá trẻ, thuộc dạng sinh sau đẻ muôn nên không dám gọi là b́nh luận hay đánh giá những ǵ thuộc thế hệ trước, chỉ nói lên cảm nghĩ của bản thân qua trực giác và qua những điều biết được. Ḿnh nghĩ rằng: (như lời ai đó đă nói) Ngọc Lan xuất hiện vào đúng thời điểm mà người Việt tại hải ngoại (cũng như trong nước) đang thiếu thốn về đời sống tinh thần. Quả thật rất đúng! Là đứa con xa quê nên ḿnh hiểu rơ được điều này. Hoàn cảnh mà chúng ta nghe nhạc cũng góp một phần không nhỏ vào ấn tượng về bài hát cũng như về người ca sỹ. Thời xưa có vẻ như con người ta sống t́nh cảm hơn, không quá phụ thuộc vào vật chất như bây giờ. Hồi đó phần lớn nghe nhạc là v́ thương, v́ nhớ, v́ buồn, v́ tâm trạng,,, bây giờ hầu như giới trẻ nghe nhạc v́ gout, v́ mode, v́ không v́ cái ǵ cả… th́ làm sao bài hát có thể sống lâu sống dài được? Xă hội bây giờ sung túc quá, tiện nghi quá, cái ǵ đến cũng dễ dàng, cũng nhanh chóng, muốn là có ngay, t́m một bản nhạc, một CD quá là dễ dàng, chỉ cần vài cú click chuột. Thế nên người ta khó mà biết trân trọng, Chứ đâu có như ngày xưa phải lùng sục khắp nơi, thậm chí muốn biết tin người ca sỹ ḿnh yêu mến cũng khó khăn lắm chứ. Cái ǵ đến dễ dàng th́ đi cũng dễ dàng, người ngày nay dễ yêu và cũng dễ quên. Những cái quư giá là những cái đến với ta vào lúc ta thiếu thốn nhất, khó khăn nhất. Mà với cuộc sống ngày càng phát triển, xu hướng hiện đại hóa theo thời gian th́ t́m được một t́nh yêu thuần túy chắc có lẽ rất hiếm? Bản thân ḿnh, cũng đă từng ngưỡng mộ nhiều nghệ sỹ trước khi say mê Ngọc Lan. Ḿnh yêu họ rất nhanh, rất nồng nhiệt, nhưng rồi cũng quên rất nhanh và rất phũ phàng. Ḿnh không biết những bạn trẻ yêu Ngọc Lan bây giờ sẽ yêu cô như thế nào, c̣n đối với riêng ḿnh, ḿnh yêu mến Ngọc Lan là yêu luôn cả cái thời xưa cũ đă qua, yêu thế hệ ông bà cha mẹ của ḿnh, yêu cái t́nh, cái trí của thời đó. Hài hước một chút mà nói khi nghe Ngọc Lan, ḿnh cứ tưởng tượng rằng ḿnh đang sống trong thập niên 80, 90 ở Cali, ở Paris, ở Melbourne, ở Muchen, ở bất ḱ nơi đâu in dấu chân người tị nạn Việt Nam chúng ta, thời gian của những năm tháng khó khăn bỡ ngỡ, của niềm tin khát vọng và của t́nh yêu chân thành. Đó, những yếu tố hội tụ để có được một t́nh yêu Ngọc Lan mănh liệt và day dẳng. Lịch sử đă góp phần làm nên một ‘’Ngọc Lan huyền thoại’’ và Ngọc Lan cũng góp phần làm nên lịch sử. Người trẻ ngày nay, theo ḿnh, yêu Ngọc Lan chắc không chỉ đơn thuần yêu giọng ca ấy mà c̣n yêu luôn quá khứ và những kỉ niệm xưa cũ, ḿnh thích gọi họ là những con người hiểu biết và lư lẽ. Ngày nào bánh xe thời gian chưa được kéo ngược để quay về những năm tháng mất mát, chia ly, ngày nào nguyên lư về sự tiến triển của loài người vẫn luôn luôn đúng, ngày nào đời sống vật chất vẫn c̣n sung túc th́ đừng ai nói với ḿnh rằng: ‘’sẽ có người thay thế và qua mặt Ngọc Lan’’, đó là một nghịch lư! Thật vậy, lịch sử không cho họ cơ hội để làm điều đó!

Bao khăn giấy…

| vickinguyen1990

‘’ Sự vắng mặt của những người ta yêu thương c̣n tệ hơn cái chết, và hy vọng trong vô vọng c̣n khổ sở hơn tuyệt vọng.’’

Absence from whom we love is worse than death, and frustrates hope severer than despair. (William Cowper)

 

Sau một đêm ngon giấc ở nhà chị, sáng 29 hai chị em vừa ăn sáng, vừa vào facebook và IloveNgocLan update h́nh ảnh, thông tin đêm Ngọc Lan ở Việt Nam xem có ǵ thú vị không. À đây rồi, tôi mở cho chị nghe bài Tiếng Đàn Lẻ Loi của chị TN sáng tác cho Ngọc Lan được public vào đêm hôm ấy, cái cảm giác sao mà ấm áp sung sướng chi lạ. Một chút bùi ngùi khi giai điệu bài hát vang lên, thầm tưởng nhớ đến Ngọc Lan…. Rồi chị bảo tôi sữa soạn, chị sẽ dẫn tôi đi tham quan Paris. Tôi lên pḥng chuẩn bị túi xách, bóp tiền, điện thoại, máy camera để ghi h́nh lại và một vài đồ đạc cá nhân nào là son thoa môi, kem dưỡng da tay, và tất nhiên không thiếu thứ quan trọng nhất: khăn giấy. Ờ, tôi bỏ vào giỏ sách đến 2 bao khăn giấy nhỏ, đề pḥng trường hợp xài nhiều quá v́ tôi đang bị sổ mũi cứ hay khọt khẹt hít hà. Uhm thật sự tôi đă bỏ vào giỏ 2 bao,  là cái loại khăn giấy Kleenex mà tôi xài từ hơn năm qua, tôi rất thích loại giấy này, không phải v́ nó thơm hay tốt mà v́ trong đoạn video phỏng vấn Ḱ Duyên, cô ấy kể khi ở trên máy bay, ông stewardess thấy Ngọc Lan khóc nên ổng đem khăn Kleenex ra cho Ngọc Lan và nói ‘’a beautiful lady like you so shouldn’t cry too much’’.  Chỉ có vậy thôi, thế là tôi xài khăn Kleenex luôn từ đó…

Chúng tôi lên đường tung hoành Paris . Chị dẫn tôi đi Khải Hoàn Môn, leo lên trên đỉnh của nó cao ơi là cao, gió thổi lồng lộng và tất nhiên là lạnh. Rồi đi đồi Bụng Ưỡn Lưng Cong, lại phải tiếp tục leo. (cái từ đồi Bụng Ưỡn Lưng Cong này là do chị chế ra, ư muốn nói đồi Montmartre, v́ lúc leo lên th́ phải cồng cả lưng và lúc đi xuống th́ ưỡn bụng ra rất hài hước). Cả hai chúng tôi đều mỏi hết cả chân và hiển nhiên v́ mệt v́ lạnh nên tôi bị sỗ mũi, tôi lục giỏ t́m khăn giấy nhưng sao không thấy đâu cả, ḱ lạ quá, rơ ràng ḿnh đă bỏ vào đó 2 túi rồi mà, chị thấy tôi loay hoay nên lấy bao khăn giấy của chị đưa tôi, ‘’Chị có đây nè Vic’’. Hix thiệt là ngại quá.

Đến sáng hôm sau chị lại dẫn tôi vào trong Paris. Trước khi đi lần này tôi rút kinh nghiệm hôm qua, tự nhủ phải chuẩn bị kĩ càng khăn giấy, không được quên. Nhưng rơ ràng 2 bao ấy vẫn nằm trong giỏ tôi mà, lạ lùng thật!

Hôm nay chị dẫn tôi đi đến Maubert, nơi Ngọc Lan đă sang biểu diễn vào năm 1989, nơi mà gắn liền với những kỉ niệm của chị về Ngọc Lan, là lần đầu tiên chị được tận mắt thấy Ngọc Lan. Chị đă kể cho tôi rất nhiều về kỉ niệm đó , tôi thấy một thoáng đượm buồn và tiếc nuối trên khuôn mặt chị. Thế là cả hai đến nơi, chị dừng xe bảo tôi chạy vô xem họ có mở cửa hay không, tiếc thay cửa đóng kín. Nhưng chúng tôi đă không vội bỏ đi, chị xuống xe và bước lại trước cửa, may mắn có một anh bảo vệ chạy ra, nói là không được vào, nhưng chị tŕnh bày cho anh ta biết về câu chuyện và năn nỉ một lát rồi anh ta tốt bụng đồng ư. Chúng tôi xin anh ta cho chụp vài tấm ảnh làm kỉ niệm, chị đứng nói chuyện với anh bảo vệ tạo cơ hội cho tôi được tiến vào sâu bên trong để ghi h́nh lại, dù chị không nói với tôi nhưng tôi hiểu ư chị, tôi cố gắng chụp càng nhiều càng tốt, phải biết tranh thủ thời gian này v́ hai chúng tôi không thể ở được lâu. Thấy tôi đi tuốt lên trên kia nên anh bảo vệ kêu lại, đành ngậm ngùi trở ra. Tiếc nuối nhưng dù ǵ tôi cũng hí hửng v́ cũng chụp khá nhiều, trước khi về hai chị em c̣n nhờ anh ấy chụp chung một tấm làm kỉ niệm…

Chị chạy xe rời khỏi Maubert, tôi thao thao kể lại với chị về chuyện hồi nảy tôi đă tác nghiệp sành sỏi như thế nào, nhưng sao một lúc chị không nói ǵ, lạ quá! Tôi nghe tiếng thúc thích, quay sang, tôi thấy chị vừa cầm vô lăng mà hai hàng lệ cứ tuôn trào. Tôi thật sự bối rối, tôi bối rối lắm, tôi đă khóc rất nhiều v́ Ngọc Lan nhưng thực sự tôi chưa gặp t́nh huống này bao giờ cả. Tôi không biết phải làm sao, không biết phải nói ǵ ngay lúc ấy, chỉ biết phải t́m thật mau khăn đưa cho chị. Tay tôi cứ luưnh quưnh, cái giỏ cũa tôi bé thế kia, chẳng chứa đồ đạc ǵ nhiều, nhưng sao tôi t́m măi không thấy chúng đâu. Tôi chửi thầm trong đầu ‘’merde, rơ ràng là đă bỏ vào đây 2 bao rồi mà’’… phải làm sao đây? Tôi thấy chị run run một tay lái xe một tai lấy túi khăn giấy của ḿnh ra , cầm khăn lau nước mắt, ‘’chị có đây nè Vic’’. Tôi thực sự khó chịu và thấy ḿnh tệ, tôi tệ thật, chẳng lẽ tôi lại quên nữa sao? Không thể nào! Nhưng ư nghĩ tự trách bản thân cũng chỉ có vài giây v́ lúc đó tôi cũng muốn khóc theo chị. Tôi nh́n ra bên đường , Paris nhôn nhịp thế kia mà sao ḷng người lại buồn rũ rượi? Ráng kiềm nén không để bản thân phải khóc, v́ tôi c̣n phải an ủi chị mà. “Chị ơi, đừng khóc, chị khóc cô Ngọc Lan sẽ không vui đâu, chị cũng đâu có muốn Ngọc Lan không vui mà phải không?’’ . Nhưng có lẽ như niềm xúc động trong chị quá lớn, tôi không biết từ bao giờ, nhưng tôi chắc chắn đó hẳn là những giọt nước mắt tích tụ từ rất lâu, những nỗi ḷng của chị, về sự tiếc thương đối với Ngọc Lan, tôi biết trong chị c̣n đó những nỗi đau. Ước ǵ lúc này tôi được chia sẻ nỗi đau đó. Vicki ơi, mày phải làm ǵ đây? Tôi nhớ có lần đọc báo người ta nói: buồn làm người ta khóc , nhưng nếu khóc nhiều quá th́ sẽ làm tăng thêm nỗi buồn. Nên bằng mọi cách tôi phải làm cho chị đừng khóc nữa. Nếu như Ngọc Lan có ở đây th́ hay quá, mà thật sự tôi cũng tin cô đang ở đâu quanh đây thôi. ‘’Chị ơi, chị đừng buồn, Ngọc Lan không có đi đâu cả, cô vẫn luôn ở bên cạnh và dơi theo chúng ta đó’’ . Tôi quay đầu ra phía sau xe : ‘’Cô Lan ơi, chị MT hư quá cô à, chỉ khóc hoài không chịu nín’’… 5 phút trôi qua, 10 phút trôi qua, 15 phút trôi qua… Tôi không biết chắc chị có để ư những ǵ tôi nói hay không, nhưng tôi cảm thấy an ḷng hơn khi chị đă lau khô nước mắt.

Rồi cũng đến lúc tôi từ giă Paris, chị tiễn tôi ra gare xe lửa về lại Poitiers. Trước khi về tôi nói lời tạm biệt chị, tôi đă ôm chị thật chặt, cái ôm của 2 người xa lạ được Ngọc Lan dẫn dắt và nay trở thành hai người bạn của nhau, cái ôm của sự cám ơn tôi dành cho chị, của sự an ủi tôi muốn gửi đến chị và của hơi ấm san sẻ t́nh yêu thương Ngọc Lan chị mang đến cho tôi. Lạ quá, hai chúng tôi chỉ gặp nhau có 2 ngày rưỡi thôi nhưng sau lúc chia tay hôm ấy tôi cảm giác như ḿnh chia tay một người bạn tri kỉ rất lâu năm, tôi thật sự không muốn rời xa người bạn này, người ‘’bạn Ngọc Lan’’ thân thương, tôi không muốn tạm biệt Paris mơ mộng gắn liền với h́nh ảnh thần tượng của tôi… tàu dần lăn bánh, tôi mỉm cười vẫy chào chị, quay lại phía sau nh́n chị…xa dần xa dần… và khi nụ cười trên môi vừa tắt cũng là khi tôi bật khóc một cách ngon lành. Tôi đă khóc nức nở như những đêm khuya tôi thường nghĩ tới Ngọc Lan và khóc. Ok, không sao đâu Vic, mày cứ khóc đi, bây giờ th́ mày có thể khóc thoải mái rồi, chị không thấy mày khóc đâu… vừa khóc, tôi vừa quơ tay kiếm khăn giấy trong túi xách. Nó đây rồi, không phải lục lọi lung tung như mấy lần trước nữa… Tàu chưa về đến Poitiers, tôi đă không c̣n mảnh khăn giấy sạch nào trong tay.

Bây giờ th́ tôi đă hiểu v́ sao những lần trước tôi t́m măi mà không thấy chúng. Dù đó có là một sự t́nh cờ ngẫu nhiên hay không th́ tôi cũng muốn cám ơn Ngọc Lan và chị đă dành bịch khăn giấy lại cho tôi…

 

‘’Có lẽ đó không phải là những v́ sao, mà là những cửa sổ nơi t́nh yêu từ những người thân thương đă mất tràn qua và chiếu sáng chúng ta, cho chúng ta biết rằng họ vẫn hạnh phúc.’’

Perhaps they are not stars, but rather openings in heaven where the love of our lost ones pours through and shines down upon us to let us know they are happy.  (Ngạn ngữ Eskimo)

Poitiers, Jan 10th 2013

Ngày vui mùa đông

| iLoveNgocLan

Thanh Lan . Nha Trang 28.12.1956

 Sau ngày lễ Giáng Sinh tưng bừng rực rỡ, những cơn mưa đẫm lạnh mang phố xá trở về sự yên tĩnh cố hữu. Rời bệnh viện, bố phóng vội chiếc Mobilette về hướng bưu điện. Con đường Hoàng Diệu thưa vắng trong mưa sao ông vẫn cảm thấy vướng víu xe cộ. Ông phải đến gấp trước giờ bưu điện đóng cửa. Ḷng ông xôn xao nỗi vui cần được chia sẻ. Trong túi áo, ông đă viết sẵn một mẩu tin để gửi về Sài G̣n bằng điện tín: “Chị sinh con gái. Nặng 2.9kg. Tên cháu Lê thị Thanh Lan. Mẹ tṛn con vuông. Cầu nguyện nhiều cho nhau.”

Thanh Lan, cái tên bố đă bàn bạc nhiều lần với mẹ. Có lần bố đề nghị: “ Hay ḿnh gọi con là Thanh Thanh?”

Ông liên tưởng đến một màu sắc rất nhẹ, một buổi sáng mùa xuân, như trong câu thơ cổ:

Bước dần theo ngọn tiểu khê

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh *

Ông lại liên tưởng đến một h́nh dáng rất dịu dàng, mỏng manh, như chiếc cổ cao trong tranh Chagall.

Mẹ thực tế hơn. Bà nghĩ đến đám trẻ con thường hay chọc ghẹo nghịch ngợm nên băn khoăn: “Nếu sau này lớn lên lỡ con nó nặng kư mà cứ gọi “Thanh Thanh” th́ hơi kỳ”

Chiều nay, lúc cô y tá nói : “Chúc mừng ông có được một cháu gái thật kháu khỉnh” rồi đặt vào ṿng tay ông tấm khăn quấn tṛn. Tấm khăn trắng mềm như bông chỉ lộ ra khuôn mặt búp bê nhỏ xíu. Mà ở đó, có đôi mắt mở ra, lóng lánh như hạt sương đậu trên cành Lan buổi sáng. Một cành Lan gầy, thanh khiết. Cảm xúc tràn ngập trong tim ông.  Ông gọi khe khẽ: “Thanh Lan, con của bố”

Ngọc Lan . Sài G̣n 28.12.2008

 Năm mươi hai năm về trước. Thuở điện toán chưa hề được nghe đến. Những phương tiện liên lạc hiện đại vẫn chỉ là điều tưởng tượng. Có một người đàn ông đă đội mưa gió để  báo tin về sự ra đời của con gái ḿnh. Lúc đó, niềm hân hoan mà ông muốn được chia sẻ với một số nhỏ người thân, cũng như t́nh thương mà ông dành cho con gái, ông ngỡ chỉ quan trọng cho riêng ông mà thôi. Ông làm sao ngờ được năm mươi hai năm sau, c̣n nhiều người nữa, dù không cùng chung máu huyết và chưa một lần gặp mặt, dù biết rằng h́nh hài đó đă hoà vào cát bụi, giọng hát đó chỉ c̣n là kỷ niệm, cũng vẫn quây quần về đây để chia sẻ niềm vui với ông.

Những ngày cuối năm Cali thường hay mưa lớn. Ai lại bảo It never rains in Southern California* *?  Mưa ngày Ngọc Lan ra đi, và mưa vẫn tiếp tục rơi trên nấm mộ từ bẩy năm qua. Như những cơn mưa sướt mướt của mùa đông, nhiều gịng lệ cũng đă đổ xuống khóc thương cho người vắn số. Nỗi sửng sốt đau đớn v́ nguời ḿnh yêu đột ngột bỏ đi là một vết thương sâu thẳm khó lành. Khi một điều nào đó chưa kịp thực hiện, một câu chuyện chưa được kể trọn vẹn, một nỗi niềm riêng tư chưa kịp tỏ bày,  th́ ân hận sẽ trở thành h́nh phạt khủng khiếp.

Bạn thân mến,

Nhưng chúng ta cũng biết, không phải nghĩ đến Ngọc Lan là nghĩ đến đau buồn và nước mắt. Chẳng là ta đă định hôm nay đón mừng sinh nhật của cô đó sao? Và đă có bao nhiêu lần ta nghe nói v́ cô, nhờ cô mà cuộc sống của ai đó có ư nghĩa hơn? Tiếng khóc hồn nhiên chào đời của mùa đông năm xưa trở thành tiếng hát ru đời của mùa đông nhiều năm sau đó. Cuộc sống của ta phong phú giàu có thêm biết bao khi giọng hát đó đă được ghi lại trong nhiều, rất nhiều bài hát t́nh yêu tuyệt diệu.

Như Nha Trang năm mươi hai năm về trước, hôm nay Cali cũng mưa. Mưa giúp cỏ trên mộ phần thêm xanh ngát, hoa lá thêm vui tươi. Lóng lánh là những giọt mưa đọng trên nhân ảnh như những gịọt sương vương vấn măi bên nhánh Lan. Nhánh Lan gầy mà dư hương tưởng chừng không hề phai nhạt.

28.12.2008

Thân gửi tất cả các bạn tham dự tiệc “Ngày vui mùa Đông” hôm nay.

Thảo

______________

*Kim Vân Kiều. Nguyễn Du

**It never rains in Southern California. Albert Hammond