I Love Ngoc Lan

Ngọc Lan – Cánh hồng bạc mệnh của nhạc Việt

Tác giả: Đức Long

Người nghe nhạc Việt có lẽ không ai là không biết đến Ngọc Lan, nàng ca sĩ hồng nhan mà đoản mệnh, đă từng đốn gục biết bao trái tim si t́nh bằng nhan sắc và giọng hát diễm lệ của ḿnh.

Xuất hiện và nổi tiếng trên sân khấu ca nhạc ngay từ những năm đầu thập niên 80, đi qua suốt hai mươi năm chặng đường ca hát, với một gia tài đồ sộ chừng 800 ca khúc thu âm, Ngọc Lan đă thực sự ghi dấu ấn sâu đậm lên nền nhạc trữ t́nh đương đại Việt Nam. Không màu mè, không khoa trương, cô giống như một bóng hồng lướt qua lâu đài âm nhạc, tặng lại cho đời một thanh sắc khó phai, cái mà nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đă từng nói: “Ngọc Lan đă tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan”, ảnh hưởng tới nhiều thế hệ ca sĩ sau này.

Ngọc Lan dường như được sinh ra để hát nhạc trữ t́nh, cô sở hữu chất giọng lirico soprano (nữ cao trữ t́nh) rất sáng và ngọt ngào. Loại giọng này không hiếm, nhưng lại rất phù hợp với tai nghe của người châu Á nói chung và người Việt nói riêng, v́ nó đánh vào khoảng âm dễ nghe nhất của con người, đặc biệt là với bản chất tính cách cũng như thị hiếu thưởng thức thẩm mỹ của người Á Đông vốn ưa những thứ nhẹ nhàng, sâu lắng. Đây có lẽ là tiền đề lớn nhất giúp Ngọc Lan tấn công vào sân khấu nhạc nhẹ, khơi dậy một màu sắc tân thời và khoác lên chiếc áo mới cho nền âm nhạc nước nhà. Nói về lirico soprano, Việt Nam ta rất nhiều, nhưng chỉ có Ngọc Lan mới đủ sức khơi nguồn một nền nhạc nhẹ mới, có thể đối chiếu cô với các giọng nữ trữ t́nh khác để thấy được sự khác biệt đó.

Lê Dung cũng là một lirico soprano, nhưng việc được đào tạo theo hướng thanh nhạc cổ điển khiến bà có khuynh hướng thể hiện kĩ thuật trên head voice nhiều hơn, phù hợp hơn khi hát nhạc cách mạng bán cổ điển. Dù Lê Dung có lấn sân sang nhạc nhẹ, nhưng cái chất cổ điển vẫn c̣n, nó khiến bà không thể tạo ra một âm sắc giọng riêng để gây ấn tượng trên sân khấu nhạc nhẹ. Các giọng lirico soprano như Thanh Hoa, Bích Liên, Hồng Liên… cũng rơi vào trường hợp tương tự v́ được đào tạo để hát nhạc cách mạng ngay từ đầu, hay như Thanh Huyền cũng chỉ có thể làm chủ sân khấu nhạc dân gian mà thôi.

C̣n Thái Thanh khi ấy đă yên vị ở trường phái riêng của Phạm Duy, sử dụng lối hát bạch thanh để vút lên những quăng cao, thật khó để bảo bà phải hạ giọng để hát nhạc trữ t́nh cho được. Và một điều tế nhị, là hầu hết các giọng ca trên đều không nổi trội về nhan sắc hoặc đă có tuổi. Đúng lúc sân khấu đang cần một thế hệ ca sĩ mới có đầy đủ tài và sắc để có thể lăng xê một cách đại chúng th́ Ngọc Lan xuất hiện như một lựa chọn hoàn hảo.

Không giống như những ca sĩ khác, Ngọc Lan ngay từ sớm đă được tiếp xúc với âm nhạc quốc tế qua những bản t́nh ca tiếng Anh, tiếng Pháp đầy trữ t́nh, giúp h́nh thành trong cô một tư duy, cảm thức âm nhạc rất mới. Ngọc Lan đến với âm nhạc như một cô gái tân thời, sẵn sàng rũ bỏ lối hát nảy chữ, khép tiếng, lối luyến láy truyền thống của dân tộc, từ bỏ luôn cả lối hát của nhạc vàng để khoác lên ḿnh những lối hát mới đầy hiện đại và hấp dẫn.

Ngọc Lan là một ca sĩ khôn ngoan, cô biết phát huy tối đa chất trữ t́nh đặc trưng trong cữ âm của ḿnh. Nhưng khác với mọi lirico soprano khác trước đây, cô không cố gắng luyến láy, đưa đẩy giọng để ra được cái trữ t́nh ấy, mà để cho nó xuất hiện một cách tự nhiên nhất. Nhiều người nói Ngọc Lan ít dùng kĩ thuật, họ hoài nghi về khả năng thanh nhạc của cô, nhưng ít ai biết rằng cô đă chọn cho ḿnh lối hát hướng nội, ém kĩ thuật vào trong, dùng kỹ thuật để làm cho giọng hát tự nhiên nhất có thể, chứ không phải khoe toàn bộ kĩ thuật như các ca sĩ ngày nay vẫn làm.

Bởi vậy khi nghe Ngọc Lan, chúng ta không bao giờ cảm thấy một kỹ thuật nào hết, không gào thét, không long notes, không high note, không luyến láy, không phô trương. Hăy thử nghe màn tŕnh diễn ca khúc Xin một ngày mai có nhau để thấy được điều này, những note head voice được sử dụng trên quăng trung rất tinh tế, ém sâu vào giọng hát để tạo ra sự mượt mà, êm đềm, khác hoàn toàn với những ca sĩ bây giờ chỉ muốn khoe head voice cao vút. Việc sử dụng mix voice với lượng head voice gia tăng hơn chest voice trên những quăng trung trữ t́nh khiến cho bản nhạc trở nên mềm mại và du dương hơn một cách tự nhiên. Cách hát này đă ảnh hưởng tới nhiều ca sĩ như Thu Minh, Như Quỳnh, Minh Tuyết…, tạo nên một trường phái riêng mang tên Ngọc Lan.

Tâm lư học nữ giới đă chỉ ra rằng, bất cứ một người nghệ sĩ nữ nào cũng mang theo phẩm chất giới tính của ḿnh vào hoạt động nghệ thuật, nhưng không phải ai cũng biết cách thể hiện nó một cách tốt nhất. Ngọc Lan là một trong số ít nghệ sĩ nữ biết phát huy phẩm chất giới tính của ḿnh vào nghệ thuật, dùng nó để phát triển lối hát mới – lối “hát điệu”, rất phù hợp với những giọng lirico soprano nhẹ nhàng. Quả thực mà nói, hiếm có ca sĩ nào hát điệu đà như Ngọc Lan, ngọt như rót mật vào tai, mềm đến tận xương tủy.

Nhờ lối hát này mà Ngọc Lan đă đốn gục biết bao trái tim si t́nh, biến nó trở thành vũ khí tối mật cho các giọng nữ, mà sau này đă được Như Quỳnh, Minh Tuyết, Y Phương kế thừa thành công. Ca sĩ nữ ai cũng có thể hát điệu, nhưng không phải ai cũng điệu một cách hấp dẫn và văn minh như Ngọc Lan. Điệu mà làm quá mức, hoặc không biết kiếm soát giọng hát của ḿnh, không biết cân bằng liều lượng của cái điệu ấy, không biết để nó vào chỗ nào th́ dễ dàng bị lố, phản cảm, nói một cách dân giă là “điệu chảy nước”. Điển h́nh của việc phản tác dụng này là nhóm Mắt Ngọc, hoặc đỡ hơn là ca sĩ Thu Minh. Nhưng Ngọc Lan th́ không thế, cái điệu của cô được kiểm soát kĩ trong giọng hát và dồn nhiều kĩ thuật, giúp cho giọng hát của cô tự nhiên hơn, ngọt ngào hơn, cảm xúc hơn, như đang tự sự một câu chuyện t́nh vậy. Thậm chí, lối hát điệu này c̣n giúp cô bật được chất sáng trong âm sắc giọng của ḿnh lên. Có thể so sánh ca khúc Lại gần hôn em qua sự thể hiện của Ngọc Lan và Thu Minh để thấy được sự khác nhau giữa cái điệu gượng ép và cái điệu tự nhiên, có sự kiểm soát.

Cũng cần nói đến cái riêng nữa trong giọng hát của Ngọc Lan, đó là chất buồn. Ngọc Lan hát rất buồn, cái buồn trở thành bản chất cố hữu trong giọng hát của cô, nên dù có hát những giai điệu uptempo vui tươi, nhanh mạnh thế nào th́ vẫn cứ man mác buồn. Có thể xem màn tŕnh diễn Black is Black sau để thấy được điều đó, dù giai điệu rất mạnh, sôi động, và Ngọc Lan cũng đă cố gắng hát bốc lửa nhất có thể, nhưng vẫn không thể giấu được cái buồn trong đó.

Cái buồn cố hữu biến Ngọc Lan thành nữ hoàng của những bản nhạc buồn. Thật khó mà t́m được ca sĩ nào có thể hát buồn được hơn cô. Những ca khúc như Mưa trên biển vắng, Mùa hè năm ấy, Tuyết rơi… nếu rời khỏi tay Ngọc Lan sẽ trở thành nhạc sến ngay lập tức, chỉ duy nhất có cô mới đủ sức diễn tả được cơn sầu mê ảo, ám ảnh đến như thế. Giọng hát của cô giống như thứ ma lực lôi người nghe khỏi thực tại để mê man trong một cơi buồn say nào đó vậy. Nhiều ca sĩ cố gắng hát buồn như Ngọc Lan mà không hiểu rằng điều đó thuộc về thiên bẩm của cô ấy rồi.

Dù là một giọng soprano nhưng kĩ thuật tốt giúp Ngọc Lan có thể xuống được quăng trầm một cách thoải mái, cô có thể hát liên tục quăng trầm trong một đoạn dài với sự hỗ trợ tốt, đặc biệt là các note F3, B3, v́ thế giọng hát của cô dù thanh mảnh nhưng vẫn có sức nặng và sâu chứ không hời hợt. Ở quăng trầm, Ngọc Lan có thể hát note trầm trên các từ có thanh 2 (thanh sắc) vốn là thanh điệu mang âm điệu cao, bổng trong tiếng Việt, đây là một điều hiếm thấy với một soprano. Không những thế, khả năng chuyển giọng của cô cũng đáng kinh ngạc, trong ca khúc Revoir, cô có thể hát đều đặn ở quăng trầm trong suốt một đoạn dài để rồi đột ngột nhảy lên quăng cao với đúng âm sắc soprano như đang hát ở hai giọng khác nhau vậy.

Kỹ thuật mix voice của Ngọc Lan rất tốt, cô thường dùng nó để lên C5 kèm theo ngân rung nhưng với âm lượng rất nhỏ và giấu kín vào câu hát nên để không ai có thể nhận ra.

Nếu ai biết tiếng Pháp c̣n có thể thấy Ngọc Lan có kỹ thuật xướng nguyên âm (vocalize) rất điêu luyện và quyến rũ, thuộc bậc nhất ở Việt Nam. Có thể nghe một số ca khúc cô hát bằng tiếng Pháp để thấy được điều đó như Encore, Lui, Comme toi, Femme amoureuse… để thấy được điều này. Ở đây, ta bắt gặp điểm chung giữa Ngọc Lan và các diva thế giới như Celine Dion, Lara Fabian là dùng nasal voice (đặc trưng giọng Pháp) rất tinh tế, sang trọng và đầy quư phái. Có thể nói Ngọc Lan như một quư cô châu u bước vào nhạc Việt vậy.

Nhắc tới nhạc Trịnh, người ta thường nghĩ tới Khánh Ly, Hồng Nhung, nhưng vị trí thứ ba nên được ưu ái dành cho Ngọc Lan, chính cô đă đem đến một trường phái mới cho nhạc Trịnh. Nếu Khánh Ly hát nhạc Trịnh theo lối âm tính đúng đặc trưng alto, Hồng Nhung chọn lối hát dương tính, th́ Ngọc Lan lại hát với đúng chất buồn có sẵn của ḿnh, cái chất buồn nảy nên từ sự mỏng manh, tinh khối trong giọng hát. Chúng ta biết rằng nhạc Trịnh thường hát về những bóng hồng, vậy th́ liệu ai có thể truyền tải cái bóng hồng ấy tốt hơn một bóng hồng biết hát như Ngọc Lan? Hăy thử nghe những ca khúc như Diễm xưa, Chiều một ḿnh qua phố, Tuổi đá buồn… để thấy được sự xuất sắc của Ngọc Lan, từ cách nhả chữ, dùng mix voice ở quăng trung đều mới lạ và thổi một ngọn gió mới vào nhạc Trịnh.

Với những cống hiến to lớn cho nền âm nhạc đương đại, Ngọc Lan xứng đáng được tôn vinh như một huyền thoại của nhạc Việt. Giọng hát của cô là sự kết hợp tuyệt vời giữa cái buồn, mong manh của Đặng Lệ Quân và cái sang trọng của Edith Piaf, là tài sản quư báu cho khán giả yêu nhạc trữ t́nh. Đă nhiều năm trồi qua kể từ ngày cô tạ thế để về với Chúa, nhưng tiếng hát của cô vẫn luôn vang vọng trên mọi miền đất nước cũng như cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Những tượng đài sẽ không bao giờ chết.

(Via Minh Khuê)

Ngọc Lan tạo nên trường phái riêng trong nhạc Việt

Trích từ bài viết của Đức Long.

Ngọc Lan là trường hợp đặc biệt nhất, khi cô được đích thân nhạc sĩ Trần Thiện Thanh định danh cho trường phái của ḿnh: “Ngọc Lan đă tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan!”.

Khác với các trường phái c̣n lại, trường phái Ngọc Lan không chỉ đến từ giọng hát, mà c̣n đến từ cả ngoại h́nh của cô, để mỗi khi nhắc đến trường phái này, người nghe lại liên tưởng tới một bóng hồng xinh đẹp, mềm mại, nữ tính. Và cũng thật lạ, khi ở Ngọc Lan, giọng hát lại có sự tương đồng hài ḥa với ngoại h́nh, đều toát lên chút ǵ đó rụt rè, trong sáng, thánh thiện và ngọt ngào. Từ ngoại h́nh đă kéo theo chất riêng trong phong cách tŕnh diễn, biểu cảm của Ngọc Lan trên sân khấu – phong cách Tiểu thư buồn.

Trường phái Ngọc Lan gắn liền với thời ḱ đổi mới tân nhạc, đến như một cô gái tân thời, sẵn sàng rũ bỏ lối hát nảy chữ, khép tiếng, lối luyến láy truyền thống của dân tộc, từ bỏ luôn cả lối hát ỉ ôi của nhạc vàng để khoác lên ḿnh những lối hát mới đầy hiện đại và hấp dẫn. Lối hát đặc trưng này được Ngọc Lan học hỏi từ nhạc Pháp, nhạc Anh, kết hợp với nhạc trữ t́nh trước 75, nên Đông – Tây kết hợp, vừa có chút cổ, lại không kém phần hiện đại, trẻ trung.

Được định h́nh để hát những bản t́nh ca mềm mại, trường phái Ngọc Lan tập trung vào lối hát hướng nội, quăng âm nhỏ nhẹ, ém kĩ thuật vào trong, dùng kĩ thuật để làm cho giọng hát tự nhiên nhất có thể, chứ không phải khoe toàn bộ kĩ thuật như các ca sĩ ngày nay vẫn làm. Bởi vậy khi nghe Ngọc Lan, chúng ta không bao giờ cảm thấy một kĩ thuật nào hết, chỉ c̣n cảm xúc và tâm hồn chạm đến trái tim. Đó mới là cái đích của âm nhạc.

Đặc trưng của trường phái Ngọc Lan là phẩm chất nữ tính. Ngọc Lan là một trong số ít nghệ sĩ nữ biết phát huy phẩm chất giới tính của ḿnh vào nghệ thuật, dùng nó để phát triển lối hát mới – lối “hát điệu”, rất phù hợp với những giọng light lirico soprano nhẹ nhàng, ngọt ngào. Quả thực mà nói, hiếm có ca sĩ nào hát điệu đà như Ngọc Lan, ngọt như rót mật vào tai, mềm đến tận xương tủy. Để phát huy hết chất nữ tính, Ngọc Lan đă sử dụng “lối hát nhẹ” , tức là phát âm, nhả chữ ở mức nhẹ nhất có thể, tựa như gió thổi qua.

Đây có lẽ là lối hát đặc biệt nhất của trường phái Ngọc Lan do chính cô tạo ra, chưa từng có ở các ca sĩ trước đây. Nhờ lối hát này mà Ngọc Lan đă đốn gục biết bao trái tim si t́nh, biến nó trở thành vũ khí tối mật cho các giọng nữ, mà sau này đă được Như Quỳnh, Minh Tuyết, Y Phương… kế thừa thành công.

Lối “hát điệu” này không phải cái điệu quá lố, mà là cái điệu được kiểm soát kĩ trong giọng hát và dồn nhiều kĩ thuật, giúp cho giọng hát của cô tự nhiên hơn, ngọt ngào hơn, cảm xúc hơn, như đang tự sự một câu chuyện t́nh vậy.

Chất “buồn” cũng là một trong những khuynh hướng riêng mà Ngọc Lan tạo nên cho trường phái của ḿnh, đúng với phong cách “Tiểu thư buồn” cô mang. Ngọc Lan hát rất buồn, cái buồn trở thành bản chất cố hữu trong giọng hát, cách hát của cô, nên dù có hát những giai điệu uptempo vui tươi, nhanh mạnh thế nào th́ vẫn cứ man mác buồn.

Và, để cái buồn không bị sến, mà vẫn sang, Ngọc Lan đă khéo léo nhả chữ nhẹ nhàng, ấm áp, luyến vô cùng nhẹ, tạo nên sự mong manh, yếu đuối, cần được chở che.

Cũng như trường phái Thái Thanh, trường phái Ngọc Lan mang theo một “khí” rất riêng, mà dù có hát bất cứ ca khúc, của bất ḱ nhạc sĩ, ḍng nhạc nào, cũng vẫn nổi lên cái “khí” đó, khiến khán giả cảm nhận được một cách rơ ràng.

Tiếng hát Ngọc Lan

Vicki vừa t́nh cờ đọc một bài viết rất hay sáng nay về Ngọc Lan của chúng ta, nên đăng lại trên đây để mọi người cùng chia sẻ.

Bài viết được lấy từ facebook Danh Ca Thái Thanh, do thành viên (hoặc admin) đăng.

Sau một game show giải trí trên truyền h́nh, không khó nhận ra facebook tôi tràn ngập những bài hát của Ngọc Lan. Tôi cũng có vài người bạn rất yêu tiếng hát Ngọc Lan, thậm chí là sùng tín, đôi lúc khiến tôi có cảm giác Ngọc Lan thành biểu tượng tôn giáo chứ không c̣n là ca sĩ. Niềm yêu mến của người hâm mộ thật lạ.

Ngọc Lan quả là tiếng hát hiếm có, nếu không nói là duy nhất trong lịch sử tân nhạc Việt Nam. Bởi tiếng hát của Ngọc Lan có ba điểm mà không một người ca sĩ nào có được: một, sự mềm mại tuyệt đối, một bài hát nào mà Ngọc Lan làm cho nó trở nên mạnh mẽ, luôn luôn hiền lành; hai, làn hơi kéo dài đến mức không ai nhận ra Ngọc Lan lấy hơi từ chỗ nào; ba, tiếng hát lúc nào cũng buồn, buồn cả trong bài hát lạc quan.

Ba điểm đó, khiến tiếng hát Ngọc Lan đậm chất nữ tính nhất trong mọi giọng ca nữ, hiền lành nhất trong mọi tiếng hát, buồn bă nhất trong mọi thang âm và trầm uất nhất trong từng cách nhả chữ. Với tiếng hát như vậy, người ta hẳn không ngạc nhiên khi biết về cuộc đời bất hạnh trong hôn nhân, và cả cái chết đột ngột như sự báo trước từ tiếng hát.

Ngọc Lan người Nha Trang, nhưng xem ra phẩm chất tiếng hát của cô thuộc về nữ sinh đất Thần Kinh nhiều hơn. Không một tiếng hát nào mà thể hiện được thân phận người Huế và phẩm chất Huế nhiều như Ngọc Lan, dù tiếng hát đó chưa hề là giọng Huế. Chúng ta cần thừa nhận cô gái Huế với những đặc tính nhu ḿ, hiền lành, cam phận, nhỏ nhẹ và bi quan là những đặc tính đầy đủ trong tiếng hát Ngọc Lan.

Ngọc Lan chứng minh cho người nghe rằng, hát, không cần thiết những âm chát chúa, mạnh mẽ mới là kỹ thuật. Mà, chỉ một làn hơi sương khói quanh giọng hát cũng là một kỹ thuật.

Có lẽ v́ điều này, khiến tiếng hát Ngọc Lan có phần nào mang đậm màu sắc Phật giáo, với đôi chút bi quan về cơi đời. Và cũng v́ vậy, nên tôi rất ít khi nghe Ngọc Lan hát, sự êm dịu của Ngọc Lan khiến tôi có cảm giác cô ở đâu đó quanh tôi, trong đôi mắt đượm buồn được trang điểm theo thập niên 80, trong những bộ cánh dài thướt tha, thổi một làn hơi vào óc, lan vào từng bộ phận, khiến người ta trở nên lạnh lẽo khi ở một ḿnh.

Êm dịu mà thê lương, điều khiến tôi không chịu đựng nổi.

Ngọc Lan Trong Y Phương

Lần đầu nghe Y Phương song ca cùng Nguyên Khang qua một liên khúc Trịnh Công Sơn trong video Asia 53: Bốn Mùa thu h́nh vào năm 2007, tôi có ấn tượng ngay. Tuy kỹ thuật nén hơi c̣n kém nhưng cô bắt những nốt cao dể dàng. C̣n khi hát thấp, giọng Y Phương có nét dịu dàng tựa Ngọc Lan.

Từ đó tôi thường chú ư những hoạt động của cô. Trong vài video của trung tâm Asia, sự xuất hiện của Y Phương có phảng phất h́nh bóng Ngọc Lan. Nhưng đến nay Y Phương mới cho ra mắt một sản phẩm đầu tiên do chính cô thu âm chứa đựng nhiều ảnh hưởng và màu sắc của Ngọc Lan.

Với nét ḥa âm đơn giản, nhẹ nhàng và sang trọng, Y Phương gợi lại những h́nh ảnh thời vàng son của Ngọc Lan qua T́nh Vẫn Thiết Tha. Album mở đầu với “Chuyện T́nh Yêu,” một trong những nhạc phẩm được ưa chuộng của Ngọc Lan. Tiếp theo “Chờ Phone Của Anh” là một bài đă gắn liền với tiếng hát Ngọc Lan. Cả hai Y Phương đều thể hiện rất tốt.

Riêng “Bài Ngợi Ca T́nh Yêu” là một trong những nhạc phẩm đă khiến tôi đam mê giọng hát Ngọc Lan. Cho đến bây giờ tôi mới nghe được bản tương đương như vậy. Y Phương đă bỏ ra rất nhiều thời gian để nghe kỹ cách hát của Ngọc Lan trong nhạc phẩm này. V́ cô đă chuyên chở lời ca nhẹ nhàng và điêu luyện. Tuy h́nh bóng của Ngọc Lan hiện ra rất rỏ nhưng Y Phương có đặc điểm riêng của ḿnh trong đó. Khác với giọng trong trẻo của Ngọc Lan, Y Phương có một chút khàn. Nhà sản xuất cũng nhận ra được điều này nên đă soạn cho Y Phương một lối ḥa âm theo nhiệp điệu bossa nova rất nồng nàn và trang nhă.

Từ bài tựa đề, “Yêu Nhau Đi,” “Ngàn Đời Chờ Mong” cho đến “Người Yêu Ơi Giă Từ,” bài nào cũng có sự xuất hiện của Ngọc Lan. Riêng “Người Yêu Nếu Ra Đi” Y Phương muốn tỏ ḷng kính trọng đến với thần tượng của ḿnh: “Người yêu nếu ra đi, một hôm nắng lên cao / Xin hăy mang đi theo, cả mây trắng trong veo.” Đến đoạn cuối cô chuyển sang lời Anh, “Please don’t go away.” Như hàng triệu trái tim đă yêu mến Ngọc Lan, Y Phương cũng tiếc thương và không muốn Ngọc Lan ra đi. Cám ơn Y Phương đă đem lại cho những ai hâm mộ Ngọc Lan những kỷ niệm khó quên.

Donny

Ngọc Lan et l’histoire, une cohérence inséparable

Những ca sĩ khác sẽ không bao giờ vượt được Ngọc Lan, ít ra là trong tim ḿnh, v́ lịch sử không cho họ cơ hội để làm điều đó.

Ca sĩ hát hay là một lẽ, cảm nhận của khán giả là một lẽ, hoàn cảnh để cảm nhận lại là một lẽ khác. Phải chăng Ngọc Lan đă tụ hội tất cả những yếu tố trên để rồi giới thưởng ngoạn phải thốt lên rằng: ‘’đó là một hiện tượng có một không hai trong lịch sử âm nhạc Việt Nam’’. Đôi khi ḿnh c̣n gop góm nhiều nơi những danh hiệu người ta đặt cho cô như là: ‘’nữ hoàng nhạc t́nh ca’’, ‘’huyền thoại âm nhạc’’, ‘’ngôi sao ca nhạc số một Việt Nam’’, ‘’nữ nghệ sĩ thành công nhất’’ , ‘’đệ nhất danh ca hải ngoại’’, ‘’giọng ca bất tử’’, ‘’tiếng hát không đối thủ’’ vâng vâng và vâng vâng… Nhiều lúc ngẫm nghĩ ca sỹ nhiều người có chất giọng hay, nhiều người hát cũng truyền cảm, nhiều người cũng hát bằng cái tâm, rồi cũng đẹp, cũng tính t́nh đáng mến, nhưng tiếc một cái là được cái này th́ lại thiếu cái kia. Mà giả sử ngày nay hoặc sau này có ai đó có đủ hết những điểm hoàn mỹ như Ngọc Lan th́ chắc có lẽ cũng khó mà chiếm trọn vẹn được trái tim người hâm mộ, đón nhận một t́nh yêu bất diệt, cuồng nhiệt từ khán giả và lập nên những ḱ tích như Ngọc Lan, v́… lịch sử không cho họ cơ hội để làm điều đó.

Ḿnh là một người nghe nhạc Ngọc Lan tuổi đời c̣n khá trẻ, thuộc dạng sinh sau đẻ muôn nên không dám gọi là b́nh luận hay đánh giá những ǵ thuộc thế hệ trước, chỉ nói lên cảm nghĩ của bản thân qua trực giác và qua những điều biết được. Ḿnh nghĩ rằng: (như lời ai đó đă nói) Ngọc Lan xuất hiện vào đúng thời điểm mà người Việt tại hải ngoại (cũng như trong nước) đang thiếu thốn về đời sống tinh thần. Quả thật rất đúng! Là đứa con xa quê nên ḿnh hiểu rơ được điều này. Hoàn cảnh mà chúng ta nghe nhạc cũng góp một phần không nhỏ vào ấn tượng về bài hát cũng như về người ca sỹ. Thời xưa có vẻ như con người ta sống t́nh cảm hơn, không quá phụ thuộc vào vật chất như bây giờ. Hồi đó phần lớn nghe nhạc là v́ thương, v́ nhớ, v́ buồn, v́ tâm trạng,,, bây giờ hầu như giới trẻ nghe nhạc v́ gout, v́ mode, v́ không v́ cái ǵ cả… th́ làm sao bài hát có thể sống lâu sống dài được? Xă hội bây giờ sung túc quá, tiện nghi quá, cái ǵ đến cũng dễ dàng, cũng nhanh chóng, muốn là có ngay, t́m một bản nhạc, một CD quá là dễ dàng, chỉ cần vài cú click chuột. Thế nên người ta khó mà biết trân trọng, Chứ đâu có như ngày xưa phải lùng sục khắp nơi, thậm chí muốn biết tin người ca sỹ ḿnh yêu mến cũng khó khăn lắm chứ. Cái ǵ đến dễ dàng th́ đi cũng dễ dàng, người ngày nay dễ yêu và cũng dễ quên. Những cái quư giá là những cái đến với ta vào lúc ta thiếu thốn nhất, khó khăn nhất. Mà với cuộc sống ngày càng phát triển, xu hướng hiện đại hóa theo thời gian th́ t́m được một t́nh yêu thuần túy chắc có lẽ rất hiếm? Bản thân ḿnh, cũng đă từng ngưỡng mộ nhiều nghệ sỹ trước khi say mê Ngọc Lan. Ḿnh yêu họ rất nhanh, rất nồng nhiệt, nhưng rồi cũng quên rất nhanh và rất phũ phàng. Ḿnh không biết những bạn trẻ yêu Ngọc Lan bây giờ sẽ yêu cô như thế nào, c̣n đối với riêng ḿnh, ḿnh yêu mến Ngọc Lan là yêu luôn cả cái thời xưa cũ đă qua, yêu thế hệ ông bà cha mẹ của ḿnh, yêu cái t́nh, cái trí của thời đó. Hài hước một chút mà nói khi nghe Ngọc Lan, ḿnh cứ tưởng tượng rằng ḿnh đang sống trong thập niên 80, 90 ở Cali, ở Paris, ở Melbourne, ở Muchen, ở bất ḱ nơi đâu in dấu chân người tị nạn Việt Nam chúng ta, thời gian của những năm tháng khó khăn bỡ ngỡ, của niềm tin khát vọng và của t́nh yêu chân thành. Đó, những yếu tố hội tụ để có được một t́nh yêu Ngọc Lan mănh liệt và day dẳng. Lịch sử đă góp phần làm nên một ‘’Ngọc Lan huyền thoại’’ và Ngọc Lan cũng góp phần làm nên lịch sử. Người trẻ ngày nay, theo ḿnh, yêu Ngọc Lan chắc không chỉ đơn thuần yêu giọng ca ấy mà c̣n yêu luôn quá khứ và những kỉ niệm xưa cũ, ḿnh thích gọi họ là những con người hiểu biết và lư lẽ. Ngày nào bánh xe thời gian chưa được kéo ngược để quay về những năm tháng mất mát, chia ly, ngày nào nguyên lư về sự tiến triển của loài người vẫn luôn luôn đúng, ngày nào đời sống vật chất vẫn c̣n sung túc th́ đừng ai nói với ḿnh rằng: ‘’sẽ có người thay thế và qua mặt Ngọc Lan’’, đó là một nghịch lư! Thật vậy, lịch sử không cho họ cơ hội để làm điều đó!

Bao khăn giấy…

‘’ Sự vắng mặt của những người ta yêu thương c̣n tệ hơn cái chết, và hy vọng trong vô vọng c̣n khổ sở hơn tuyệt vọng.’’

Absence from whom we love is worse than death, and frustrates hope severer than despair. (William Cowper)

 

Sau một đêm ngon giấc ở nhà chị, sáng 29 hai chị em vừa ăn sáng, vừa vào facebook và IloveNgocLan update h́nh ảnh, thông tin đêm Ngọc Lan ở Việt Nam xem có ǵ thú vị không. À đây rồi, tôi mở cho chị nghe bài Tiếng Đàn Lẻ Loi của chị TN sáng tác cho Ngọc Lan được public vào đêm hôm ấy, cái cảm giác sao mà ấm áp sung sướng chi lạ. Một chút bùi ngùi khi giai điệu bài hát vang lên, thầm tưởng nhớ đến Ngọc Lan…. Rồi chị bảo tôi sữa soạn, chị sẽ dẫn tôi đi tham quan Paris. Tôi lên pḥng chuẩn bị túi xách, bóp tiền, điện thoại, máy camera để ghi h́nh lại và một vài đồ đạc cá nhân nào là son thoa môi, kem dưỡng da tay, và tất nhiên không thiếu thứ quan trọng nhất: khăn giấy. Ờ, tôi bỏ vào giỏ sách đến 2 bao khăn giấy nhỏ, đề pḥng trường hợp xài nhiều quá v́ tôi đang bị sổ mũi cứ hay khọt khẹt hít hà. Uhm thật sự tôi đă bỏ vào giỏ 2 bao,  là cái loại khăn giấy Kleenex mà tôi xài từ hơn năm qua, tôi rất thích loại giấy này, không phải v́ nó thơm hay tốt mà v́ trong đoạn video phỏng vấn Ḱ Duyên, cô ấy kể khi ở trên máy bay, ông stewardess thấy Ngọc Lan khóc nên ổng đem khăn Kleenex ra cho Ngọc Lan và nói ‘’a beautiful lady like you so shouldn’t cry too much’’.  Chỉ có vậy thôi, thế là tôi xài khăn Kleenex luôn từ đó…

Chúng tôi lên đường tung hoành Paris . Chị dẫn tôi đi Khải Hoàn Môn, leo lên trên đỉnh của nó cao ơi là cao, gió thổi lồng lộng và tất nhiên là lạnh. Rồi đi đồi Bụng Ưỡn Lưng Cong, lại phải tiếp tục leo. (cái từ đồi Bụng Ưỡn Lưng Cong này là do chị chế ra, ư muốn nói đồi Montmartre, v́ lúc leo lên th́ phải cồng cả lưng và lúc đi xuống th́ ưỡn bụng ra rất hài hước). Cả hai chúng tôi đều mỏi hết cả chân và hiển nhiên v́ mệt v́ lạnh nên tôi bị sỗ mũi, tôi lục giỏ t́m khăn giấy nhưng sao không thấy đâu cả, ḱ lạ quá, rơ ràng ḿnh đă bỏ vào đó 2 túi rồi mà, chị thấy tôi loay hoay nên lấy bao khăn giấy của chị đưa tôi, ‘’Chị có đây nè Vic’’. Hix thiệt là ngại quá.

Đến sáng hôm sau chị lại dẫn tôi vào trong Paris. Trước khi đi lần này tôi rút kinh nghiệm hôm qua, tự nhủ phải chuẩn bị kĩ càng khăn giấy, không được quên. Nhưng rơ ràng 2 bao ấy vẫn nằm trong giỏ tôi mà, lạ lùng thật!

Hôm nay chị dẫn tôi đi đến Maubert, nơi Ngọc Lan đă sang biểu diễn vào năm 1989, nơi mà gắn liền với những kỉ niệm của chị về Ngọc Lan, là lần đầu tiên chị được tận mắt thấy Ngọc Lan. Chị đă kể cho tôi rất nhiều về kỉ niệm đó , tôi thấy một thoáng đượm buồn và tiếc nuối trên khuôn mặt chị. Thế là cả hai đến nơi, chị dừng xe bảo tôi chạy vô xem họ có mở cửa hay không, tiếc thay cửa đóng kín. Nhưng chúng tôi đă không vội bỏ đi, chị xuống xe và bước lại trước cửa, may mắn có một anh bảo vệ chạy ra, nói là không được vào, nhưng chị tŕnh bày cho anh ta biết về câu chuyện và năn nỉ một lát rồi anh ta tốt bụng đồng ư. Chúng tôi xin anh ta cho chụp vài tấm ảnh làm kỉ niệm, chị đứng nói chuyện với anh bảo vệ tạo cơ hội cho tôi được tiến vào sâu bên trong để ghi h́nh lại, dù chị không nói với tôi nhưng tôi hiểu ư chị, tôi cố gắng chụp càng nhiều càng tốt, phải biết tranh thủ thời gian này v́ hai chúng tôi không thể ở được lâu. Thấy tôi đi tuốt lên trên kia nên anh bảo vệ kêu lại, đành ngậm ngùi trở ra. Tiếc nuối nhưng dù ǵ tôi cũng hí hửng v́ cũng chụp khá nhiều, trước khi về hai chị em c̣n nhờ anh ấy chụp chung một tấm làm kỉ niệm…

Chị chạy xe rời khỏi Maubert, tôi thao thao kể lại với chị về chuyện hồi nảy tôi đă tác nghiệp sành sỏi như thế nào, nhưng sao một lúc chị không nói ǵ, lạ quá! Tôi nghe tiếng thúc thích, quay sang, tôi thấy chị vừa cầm vô lăng mà hai hàng lệ cứ tuôn trào. Tôi thật sự bối rối, tôi bối rối lắm, tôi đă khóc rất nhiều v́ Ngọc Lan nhưng thực sự tôi chưa gặp t́nh huống này bao giờ cả. Tôi không biết phải làm sao, không biết phải nói ǵ ngay lúc ấy, chỉ biết phải t́m thật mau khăn đưa cho chị. Tay tôi cứ luưnh quưnh, cái giỏ cũa tôi bé thế kia, chẳng chứa đồ đạc ǵ nhiều, nhưng sao tôi t́m măi không thấy chúng đâu. Tôi chửi thầm trong đầu ‘’merde, rơ ràng là đă bỏ vào đây 2 bao rồi mà’’… phải làm sao đây? Tôi thấy chị run run một tay lái xe một tai lấy túi khăn giấy của ḿnh ra , cầm khăn lau nước mắt, ‘’chị có đây nè Vic’’. Tôi thực sự khó chịu và thấy ḿnh tệ, tôi tệ thật, chẳng lẽ tôi lại quên nữa sao? Không thể nào! Nhưng ư nghĩ tự trách bản thân cũng chỉ có vài giây v́ lúc đó tôi cũng muốn khóc theo chị. Tôi nh́n ra bên đường , Paris nhôn nhịp thế kia mà sao ḷng người lại buồn rũ rượi? Ráng kiềm nén không để bản thân phải khóc, v́ tôi c̣n phải an ủi chị mà. “Chị ơi, đừng khóc, chị khóc cô Ngọc Lan sẽ không vui đâu, chị cũng đâu có muốn Ngọc Lan không vui mà phải không?’’ . Nhưng có lẽ như niềm xúc động trong chị quá lớn, tôi không biết từ bao giờ, nhưng tôi chắc chắn đó hẳn là những giọt nước mắt tích tụ từ rất lâu, những nỗi ḷng của chị, về sự tiếc thương đối với Ngọc Lan, tôi biết trong chị c̣n đó những nỗi đau. Ước ǵ lúc này tôi được chia sẻ nỗi đau đó. Vicki ơi, mày phải làm ǵ đây? Tôi nhớ có lần đọc báo người ta nói: buồn làm người ta khóc , nhưng nếu khóc nhiều quá th́ sẽ làm tăng thêm nỗi buồn. Nên bằng mọi cách tôi phải làm cho chị đừng khóc nữa. Nếu như Ngọc Lan có ở đây th́ hay quá, mà thật sự tôi cũng tin cô đang ở đâu quanh đây thôi. ‘’Chị ơi, chị đừng buồn, Ngọc Lan không có đi đâu cả, cô vẫn luôn ở bên cạnh và dơi theo chúng ta đó’’ . Tôi quay đầu ra phía sau xe : ‘’Cô Lan ơi, chị MT hư quá cô à, chỉ khóc hoài không chịu nín’’… 5 phút trôi qua, 10 phút trôi qua, 15 phút trôi qua… Tôi không biết chắc chị có để ư những ǵ tôi nói hay không, nhưng tôi cảm thấy an ḷng hơn khi chị đă lau khô nước mắt.

Rồi cũng đến lúc tôi từ giă Paris, chị tiễn tôi ra gare xe lửa về lại Poitiers. Trước khi về tôi nói lời tạm biệt chị, tôi đă ôm chị thật chặt, cái ôm của 2 người xa lạ được Ngọc Lan dẫn dắt và nay trở thành hai người bạn của nhau, cái ôm của sự cám ơn tôi dành cho chị, của sự an ủi tôi muốn gửi đến chị và của hơi ấm san sẻ t́nh yêu thương Ngọc Lan chị mang đến cho tôi. Lạ quá, hai chúng tôi chỉ gặp nhau có 2 ngày rưỡi thôi nhưng sau lúc chia tay hôm ấy tôi cảm giác như ḿnh chia tay một người bạn tri kỉ rất lâu năm, tôi thật sự không muốn rời xa người bạn này, người ‘’bạn Ngọc Lan’’ thân thương, tôi không muốn tạm biệt Paris mơ mộng gắn liền với h́nh ảnh thần tượng của tôi… tàu dần lăn bánh, tôi mỉm cười vẫy chào chị, quay lại phía sau nh́n chị…xa dần xa dần… và khi nụ cười trên môi vừa tắt cũng là khi tôi bật khóc một cách ngon lành. Tôi đă khóc nức nở như những đêm khuya tôi thường nghĩ tới Ngọc Lan và khóc. Ok, không sao đâu Vic, mày cứ khóc đi, bây giờ th́ mày có thể khóc thoải mái rồi, chị không thấy mày khóc đâu… vừa khóc, tôi vừa quơ tay kiếm khăn giấy trong túi xách. Nó đây rồi, không phải lục lọi lung tung như mấy lần trước nữa… Tàu chưa về đến Poitiers, tôi đă không c̣n mảnh khăn giấy sạch nào trong tay.

Bây giờ th́ tôi đă hiểu v́ sao những lần trước tôi t́m măi mà không thấy chúng. Dù đó có là một sự t́nh cờ ngẫu nhiên hay không th́ tôi cũng muốn cám ơn Ngọc Lan và chị đă dành bịch khăn giấy lại cho tôi…

 

‘’Có lẽ đó không phải là những v́ sao, mà là những cửa sổ nơi t́nh yêu từ những người thân thương đă mất tràn qua và chiếu sáng chúng ta, cho chúng ta biết rằng họ vẫn hạnh phúc.’’

Perhaps they are not stars, but rather openings in heaven where the love of our lost ones pours through and shines down upon us to let us know they are happy.  (Ngạn ngữ Eskimo)

Poitiers, Jan 10th 2013

Ngày vui mùa đông

Thanh Lan . Nha Trang 28.12.1956

 Sau ngày lễ Giáng Sinh tưng bừng rực rỡ, những cơn mưa đẫm lạnh mang phố xá trở về sự yên tĩnh cố hữu. Rời bệnh viện, bố phóng vội chiếc Mobilette về hướng bưu điện. Con đường Hoàng Diệu thưa vắng trong mưa sao ông vẫn cảm thấy vướng víu xe cộ. Ông phải đến gấp trước giờ bưu điện đóng cửa. Ḷng ông xôn xao nỗi vui cần được chia sẻ. Trong túi áo, ông đă viết sẵn một mẩu tin để gửi về Sài G̣n bằng điện tín: “Chị sinh con gái. Nặng 2.9kg. Tên cháu Lê thị Thanh Lan. Mẹ tṛn con vuông. Cầu nguyện nhiều cho nhau.”

Thanh Lan, cái tên bố đă bàn bạc nhiều lần với mẹ. Có lần bố đề nghị: “ Hay ḿnh gọi con là Thanh Thanh?”

Ông liên tưởng đến một màu sắc rất nhẹ, một buổi sáng mùa xuân, như trong câu thơ cổ:

Bước dần theo ngọn tiểu khê

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh *

Ông lại liên tưởng đến một h́nh dáng rất dịu dàng, mỏng manh, như chiếc cổ cao trong tranh Chagall.

Mẹ thực tế hơn. Bà nghĩ đến đám trẻ con thường hay chọc ghẹo nghịch ngợm nên băn khoăn: “Nếu sau này lớn lên lỡ con nó nặng kư mà cứ gọi “Thanh Thanh” th́ hơi kỳ”

Chiều nay, lúc cô y tá nói : “Chúc mừng ông có được một cháu gái thật kháu khỉnh” rồi đặt vào ṿng tay ông tấm khăn quấn tṛn. Tấm khăn trắng mềm như bông chỉ lộ ra khuôn mặt búp bê nhỏ xíu. Mà ở đó, có đôi mắt mở ra, lóng lánh như hạt sương đậu trên cành Lan buổi sáng. Một cành Lan gầy, thanh khiết. Cảm xúc tràn ngập trong tim ông.  Ông gọi khe khẽ: “Thanh Lan, con của bố”

Ngọc Lan . Sài G̣n 28.12.2008

 Năm mươi hai năm về trước. Thuở điện toán chưa hề được nghe đến. Những phương tiện liên lạc hiện đại vẫn chỉ là điều tưởng tượng. Có một người đàn ông đă đội mưa gió để  báo tin về sự ra đời của con gái ḿnh. Lúc đó, niềm hân hoan mà ông muốn được chia sẻ với một số nhỏ người thân, cũng như t́nh thương mà ông dành cho con gái, ông ngỡ chỉ quan trọng cho riêng ông mà thôi. Ông làm sao ngờ được năm mươi hai năm sau, c̣n nhiều người nữa, dù không cùng chung máu huyết và chưa một lần gặp mặt, dù biết rằng h́nh hài đó đă hoà vào cát bụi, giọng hát đó chỉ c̣n là kỷ niệm, cũng vẫn quây quần về đây để chia sẻ niềm vui với ông.

Những ngày cuối năm Cali thường hay mưa lớn. Ai lại bảo It never rains in Southern California* *?  Mưa ngày Ngọc Lan ra đi, và mưa vẫn tiếp tục rơi trên nấm mộ từ bẩy năm qua. Như những cơn mưa sướt mướt của mùa đông, nhiều gịng lệ cũng đă đổ xuống khóc thương cho người vắn số. Nỗi sửng sốt đau đớn v́ nguời ḿnh yêu đột ngột bỏ đi là một vết thương sâu thẳm khó lành. Khi một điều nào đó chưa kịp thực hiện, một câu chuyện chưa được kể trọn vẹn, một nỗi niềm riêng tư chưa kịp tỏ bày,  th́ ân hận sẽ trở thành h́nh phạt khủng khiếp.

Bạn thân mến,

Nhưng chúng ta cũng biết, không phải nghĩ đến Ngọc Lan là nghĩ đến đau buồn và nước mắt. Chẳng là ta đă định hôm nay đón mừng sinh nhật của cô đó sao? Và đă có bao nhiêu lần ta nghe nói v́ cô, nhờ cô mà cuộc sống của ai đó có ư nghĩa hơn? Tiếng khóc hồn nhiên chào đời của mùa đông năm xưa trở thành tiếng hát ru đời của mùa đông nhiều năm sau đó. Cuộc sống của ta phong phú giàu có thêm biết bao khi giọng hát đó đă được ghi lại trong nhiều, rất nhiều bài hát t́nh yêu tuyệt diệu.

Như Nha Trang năm mươi hai năm về trước, hôm nay Cali cũng mưa. Mưa giúp cỏ trên mộ phần thêm xanh ngát, hoa lá thêm vui tươi. Lóng lánh là những giọt mưa đọng trên nhân ảnh như những gịọt sương vương vấn măi bên nhánh Lan. Nhánh Lan gầy mà dư hương tưởng chừng không hề phai nhạt.

28.12.2008

Thân gửi tất cả các bạn tham dự tiệc “Ngày vui mùa Đông” hôm nay.

Thảo

______________

*Kim Vân Kiều. Nguyễn Du

**It never rains in Southern California. Albert Hammond

Ngọc Lan, chị, em và Paris – Kỉ niệm 28-12-2012

Lần đầu bỡ ngỡ đến Paris.

Em, một con bé từ nhà quê Poitiers lỉnh kỉnh đồ đạc , dè dặt đặt bước chân đầu tiên lên thành phố hoa lệ nhất thế giới này. Đă 4 năm từ lần đầu tiên đến Pháp em không hề biết Paris, phần v́ không có cơ hội, phần v́ em nghĩ Paris chắc cũng chẳng có ǵ hay ho cả, ở xứ Tây này th́ đâu cũng như đâu thôi. Nhưng em biết rằng ngày 28 tháng 12 này mang rất nhiều ư nghĩa với em và với chị nên em không hề lưỡng lự khi quyết định đi Paris. Em đến Paris đế gặp chị, đến Paris để mừng sinh nhật người ca sĩ mà cả hai chị em chúng ta dành trọn niềm thương yêu từ bao năm qua.

Paris làm em ngỡ ngàng v́ nét kiêu sa lộng lẫy của nó, đến mức em đă phải thốt lên: ‘’Choáng ngợp quá chị à’’, mà em th́ chả biết một tí ǵ về Paris, rồi em sẽ đi lạc, em sẽ bơ vơ, sẽ bị ăn cướp hoặc kém may mắn sẽ bị bắt cóc đi đâu đó. Nhưng không sao, em đă có Chị. 3 ngày ở Paris với em có lẽ sẽ là một trong những chuỗi ngày hạnh phúc nhất của cuộc đời em. Em gần như có được những diễm phúc mà không phải ai muốn cũng được. Em sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc hai chị em ḿnh ngồi trong xe chạy giữa Champs Élysées hát theo Ngọc Lan, sẽ nhớ măi những giây phúc cười ngặt ngoẽo trên đồi Montmartre, những lúc lên xuống cầu thang chạy metro, những vũ điệu tango , chachacha, Madison chị dạy em nhảy, những Magic Boulevard, Mưa trên biển vắng, Tan tác hai chị em ḿnh cùng hát, hay vũ điệu điên khùng Gangam Style em nhảy và chị cũng nhảy.

Em đă tự hỏi: điều ǵ khiến chị đối xử với đứa em gái này hết mực chân t́nh và quan tâm đến như vậy dù hai chị em chỉ mới biết nhau có vài tháng qua IloveNgocLan và qua facebook. Chắc em cũng đă t́m được câu trả lời rồi chị à. T́nh thương dành cho Ngọc Lan của chị thật vô bờ bến. Chị thương cô ấy nhiều hơn những ǵ em có thể nghĩ , chị sẵn sàng làm bất ḱ điều ǵ cho Ngọc Lan. V́ khi Ngọc Lan không c̣n trên cơi đời này nữa th́ chị đă dành t́nh thương yêu ấy cho những người hâm mộ cô, và em là người may mắn khi nhận được t́nh yêu thương đó từ chị. Quả thật em may mắn, em hạnh phúc lắm!

Chị, chị biết không, những lúc đi cùng chị ở Paris em cười rất nhiều, em tinh nghịch và không ngừng nghĩ ra những câu nói đùa. V́ chắc chị đă không để ư những lúc em đi sau chị, em thường mĩm cười một ḿnh, nếu xúc động một tí th́ có lẽ đă có những giọt nước mắt trên má. Em mắc cỡ, em sợ chị cười em nên em phải cười thật nhiều, nếu không bị chị ‘’lêu lêu’’ th́ quê lắm. Em cứ như con chó con lẽo đẽo theo sau chị, lâu lâu chị lại quay đủ hướng t́m xem có bị lạc mất đứa em này hay không đŸ™‚ . Làm sao em quên được người chị rong ruổi cùng em mấy ngày trời ở Paris, làm sao em quên được người chị cứ giành xách hết tất cả đồ đạc cho em, từ ổ bánh ḿ em ăn, từ chai nước em uống, đến cả những món quà lưu niệm em mua. Làm sao quên được người chị bất đắc dĩ trở thành thợ chụp ảnh cho em, sẵn sàng ghi lại những khung cảnh nào mà em muốn. Làm sao em có thể quên người chị đă lăn xăn từ sáng đến tối, đă không ngại bỏ công sức và th́ giờ tổ chức một đêm gặp gỡ thật ấm áp, chu đáo, một đêm sinh nhật thật ư nghĩa cho thần tượng của hai chị em ḿnh. Làm sao em có thể quên được chị và những người thân yêu trong gia đ́nh đă cho em cảm giác ấm cúng, một buổi sáng quay quần dù là ngắn ngủi nhưng thật sự ư nghĩa với em, cái cảm giác gia đ́nh mà em đă lạc mất từ bao năm nay. Em cám ơn chị thật nhiều, cám ơn chị và người thân đă dành cho em món quà to lớn và quư báu này, cám ơn chị v́ ngọn lửa yêu thương Ngọc Lan chị thắp cho em, cám ơn chị về tất cả. Với em, chị hơn cả một người bạn, hơn cả một người chị, và hơn thế nữa, em đă thầm gọi chị bằng ‘’tiếng gọi thiêng liêng’’ ấy và liên tưởng đến một ‘’h́nh ảnh thiêng liêng’’ mà em sẽ cất giữ cho riêng ḿnh.

Về lại Poitiers em c̣n mang theo rất nhiều ‘’hơi ấm từ Paris’’. Paris với em không chỉ đơn giản là kinh đô ánh sáng, không chỉ đơn giản là có tháp Eiffel hay đại lộ Champs Elysées đẹp nhất thế giới, Paris là cả một niềm thương nhớ, một bầu trời yêu thương, Paris đă là nơi in những dấu chân của Ngọc Lan yêu quư, là nơi em đă trót yêu ngay từ giây phút đầu tiên đặt chân lên và là nơi đă gắn liền với cuộc sống của chị, với những kỉ niệm về Ngọc Lan, về Maubert-Mutualité.

Chị biết không, lúc năy em đă rất đói khi đi làm về, em ăn thịt quay chị mua cho em, em vừa ăn vừa nghe Rượu Buồn.

‘’Ngày mai nếu có nhắc đến những khúc hát êm đềm ấy
th́ hăy nhớ cho ḷng em…vẫn yêu’’

…. Sao thịt quay hôm nay lại mặn đến thế!

31/12/2012

 Ngọc Lan, chị, em và Paris – Kỉ niệm 28-12-2012

 

Người đầu tiên (tác giả: Thi Hạnh)

Xin được gửi đến mọi người một bài viết rất hay mà Vicki trong lúc lang thang trên mạng đă t́m đọc được. Bài viết vừa được đăng hôm nay, ngày 11 tháng 11 năm 2012 . Xem nguồn tại đây: Người đầu tiên – Thi Hạnh

 ”Người đầu tiên – TH

Con bé cháu của tôi rất mê ca sĩ Lâm Nhật Tiến, nên khi được biết chàng ta sẽ đến Na Uy vào mùa Thu này, tôi liền nhắn tin cho nó:

– Lâm Nhật Tiến sẽ về Bergen hát vào cuối Tháng Chín này.

Nó ồ lên một tiếng mừng rỡ và hỏi tôi:

– Thật hở d́? Thế d́ có đi không?

Tôi trả lời:

– D́ được ban tổ chức mời làm MC dẫn chương tŕnh, nên chắc phải đi một chuyến.

Nó vội vàng nhắn hết tin này đến tin khác cho tôi, nội dung cộng lại như sau:

– OMG! D́ cho cháu theo d́ nhé, ủi áo hay để d́ sai vặt cũng được. Cháu muốn ở gần bên cạnh Lâm Nhật Tiến.

Tôi nghĩ bụng và tự hỏi: “Con bé này năm nay cũng đă hai mươi mấy tuổi rồi chứ đâu c̣n ở tuổi mười lăm mười bảy nữa, thế mà sao vẫn c̣n “mê” ca sĩ một cách “điên cuồng” vậy nhỉ?” Không ngần ngại, tôi nói với nó:

– Cháu có biết là đối với những ca sĩ hay nghệ nhân ḿnh ngưỡng mộ, th́ không nên tới gần họ, v́ tới gần coi chừng sẽ vỡ mộng ngay.

Nó tỏ ra trưởng thành hơn:

– Cháu biết chứ! Cháu c̣n biết nhiều hơn về Lâm Nhật Tiến, và những điều cháu biết cũng chẳng hay ho ǵ, nhưng cháu vẫn muốn tiếp cận với anh ta dù chỉ một lần. Đó là v́… anh ta là người đầu tiên đă “dẫn” cháu đến với nhạc Việt Nam.

À, th́ ra thế! Th́ ra là tại v́ “cái thuở ban đầu lưu luyến ấy” nên đă làm cho con bé nhớ măi người ca sĩ đă đưa nó đến gần hơn với ḍng nhạc Việt. Bỗng dưng tôi chợt nhớ lại chính ḿnh của thuở mười lăm. Ngày ấy, chính giọng hát ngọt ngào của ca sĩ Ngọc Lan đă làm cho tôi biết yêu mến nhạc Việt Nam hơn. Tôi nhớ tôi t́nh cờ mua được một cuốn cassette của chị, từ Pháp gởi về Na Uy. Nói là t́nh cờ v́ tôi cũng có một bà chị tên Ngọc Lan. Hai chị em chia chung một pḥng ngủ. Khi ấy, chị muốn đặt mua một ít sách và băng nhạc từ Pháp, và đưa cho tôi một cái list, bảo tôi chọn một thứ, chị sẽ mua cho. Đọc cái danh sách dài thọng lọng tôi thật sự chẳng biết cái nào ra cái nào. Tựa sách cũng mơ hồ và tựa băng nhạc hay tên ca sĩ cũng mơ hồ. Chợt bắt gặp một cái tên quen thuộc (là tên chị tôi) nên tôi chọn mua cái ấy. Khi cuốn băng cassette với cái tên Ngọc Lan được gởi về, tôi nghe và thích ngay. Và h́nh như cũng từ cái t́nh cờ đó, tôi đă biết lắng nghe hơn về sự thổn thức của từng nốt nhạc. Nhạc thuở ấy không dễ t́m như bây giờ, nhất là ở những quốc gia quá xa, tận xứ Bắc Âu chúng tôi. Cuốn cassette với giọng hát Ngọc Lan của tôi được nghe đi nghe lại cho tới nhăo. Sau này tôi mới được biết là thuở ấy Ngọc Lan rất nổi tiếng, và không chỉ ḿnh tôi mê, nhưng rất nhiều và rất nhiều người khác trên thế giới này cũng rất mê giọng ca của chị. Tôi cũng đă từng ước mơ sẽ được gặp chị ấy một lần. Rất tiếc là chị ra đi quá sớm, trong sự thương tiếc của biết bao nhiêu người, và nhất là trong khi tôi chưa được một lần gặp chị, người đă dẫn tôi vào với vùng trời âm nhạc Việt Nam.

Tôi nhắn tin cho con bé cháu:

– Cháu cứ đến Bergen, rồi gọi cho d́. D́ sẽ xin ban tổ chức dẫn cháu vô hậu trường gặp Lâm Nhật Tiến, nhưng nhớ nhé, d́ không chịu trách nhiệm nếu như cháu bị vỡ mộng đâu đấy.

Nó cười to khoái chí:

– Cháu biết rồi!

Đó là điều nhỏ nhất tôi có thể làm cho nó, để ước mơ được gặp người đầu tiên, người đă dẫn nó vào với khung trời nhạc Việt, được trở thành hiện thực. C̣n ước mơ của tôi ư? Sẽ không bao giờ c̣n cơ hội.

Na Uy – TH ”

 

Xin được cám ơn tác giả về bài về bài viết cảm động này. 

Elle est revenue

Poitiers, 10 tháng 07, 2012

Trở về nhà sau một ngày làm việc khá mệt mỏi, xe  bus chạy bon bon trên đường, cảnh vật hai bên rất đẹp, một bên là vách đá, bên kia là ḍng sông phẳng lặng, có những hàng cây chạy dọc trên bờ, xa xa có đồi cỏ xanh mướt, lại được nghe Ngọc Lan hát, c̣n ǵ thích bằng. Ngọc Lan hát nhạc Việt, nhạc Pháp, nhạc vui, nhạc buồn, gió vi vu thổi….. MC Kỳ Duyên bước ra từ trong cánh gà của chương tŕnh PBN mới nhất, và giới thiệu: kính thưa quư vị, sau đây sẽ là phần tŕnh diễn của một người nữ ca sỹ, một giọng ca mà chắc hẳn bất ḱ ai trong số quư vị cũng đều yêu mến, và chắc chắn đây sẽ là một bất ngờ lớn nhất từ trước đến nay của show Thúy Nga. Giọng ca cùng nhân dáng quen thuộc quá, oh đó là Ngọc Lan kia mà. Cả khán pḥng đều sững sờ, có người lặng đứng người, không tin vào mắt ḿnh. Nàng vẫn như xưa, vẫn mái tóc xoăn kiều diễm, khuôn mặt đẹp, lại sang như tây, đôi mắt vẫn man mác buồn, nhưng có vẻ c̣n buồn hơn xưa, và…nàng không nh́n thấy chúng ta… Ngọc Lan vừa hát, vừa diễn xuất, không cần vũ công như những tiết mục thường lệ của PBN, Ngọc Lan tŕnh diễn bằng một cung cách khác hẳn mọi ca sỹ b́nh thường, không hời hợt, không cường độ hóa, không cứng nhắc, nhưng không ẻo lả. Cứ nh́n từng động tác, nghe từng câu hát của Ngọc Lan, ta cứ như tắm ḿnh trong cả một không gian nghệ thuật. Bao nhiêu tiếng vỗ tay, mắt ai cũng rưng rưng, không biết là v́ họ khóc vui mừng v́ sự trở lại hay v́ thương cho Ngọc Lan… khán giả muốn Ngọc Lan biểu diễn liên tục đến hết chương tŕnh cho nên phần tŕnh diễn của những ca sĩ khác bị cắt bỏ hết. Không sao, miễn là Ngọc Lan hát th́ thế nào cũng được mà… Cuối chương tŕnh, Kỳ Duyên nói rằng, 11 năm nay Ngọc Lan chưa hề ra đi, cô chỉ lui vào bóng tối, không xuất hiện v́ căn bệnh hành hạ, cô không muốn khán giả thấy cảnh ḿnh đau đớn bệnh tật, cô muốn mọi người quên ḿnh đi, nhưng Ngọc Lan nhận ra rằng, càng ngày chẳng những người hâm mộ không quên cô mà họ c̣n yêu mến cô mỗi lúc một nhiều, càng ngày càng có nhiều người nói về cô, nghe nhạc của cô, và Ngọc Lan đă quyết định trở lại….giọng người MC dơng dạc : kính thưa quư vị, Ngọc Lan của chúng ta chưa hề ra đi, và ngay giờ phút này đây, cô đang hiện diện trước mắt chúng ta, những người đă dành t́nh cảm cho cô suốt gần 30 năm nay. Ngọc Lan, chắc chắn sẽ c̣n cống hiến cho chúng ta những ca khúc bất hủ, những ca khúc trữ t́nh lăng mạn đă, đang và sẽ in sâu vào trái tim từng người Việt Nam. Kính thưa quư vị, Ngọc Lan đă trở lại… những tràn pháo tay vang lên như sấm nổ, những lời gọi I love you Ngọc Lan, những tiếc khóc vỡ ̣a trong vui mừng, những giọt nước mắt hạnh phúc, cả khán pḥng như nổ tung trong niềm phấn khích tột độ, như vừa thoát khỏi cơn mê dài tăm tối… két két két… tiếng thắng xe làm ḿnh chúi nhủi. Đầu óc nửa mơ nửa tỉnh…Một vài hành khách đang bước lên xe…