I Love Ngoc Lan

Thương tiếc một loài hoa

| iLoveNgocLan

Tác giả: Nguyễn Thanh Lộc‎

(Viết nhân ngày sinh thần của nữ danh ca Ngọc Lan: 28/12/2018)

Hình ảnh cô Ngọc Lan cứ ám ảnh vào tâm trí của tôi mãi. Đôi mắt long lanh đó. Khuôn mặt hút hồn người. Nụ cười tinh khôi và rạng rỡ. Mọi thứ như vừa mới ngày hôm qua. Nếu coi sự ra đi chỉ là một giấc ngủ sâu của đời người thì cũng đã hơn mười mấy năm Ngọc Lan lịm đi trong hạnh phúc, tung tăng bước đi vào vùng thiên thu, rong chơi mặc sự đời như một nàng Bạch Tuyết ngây thơ và trong trắng. Chỉ khác là Bạch Tuyết có hoàng tử, còn Ngọc Lan, chỉ một mình cô, chỉ mình cô ôm nỗi đau tình sầu, gửi tâm tư vào lời ca tha thiết đến nhói lòng.

Cô Ngọc Lan ra đi, để lại vào lòng bao thế hệ những tiếc nuối khó phai, tiếng hát cô còn đó, gương mặt trên những tấm ảnh cũ còn đó nhưng… bóng dáng người thiếu nữ mảnh khảnh, cầm ngọn đèn dầu đi giữa đêm tối đã mất dạng trong màn sương. Ngọc Lan, cái tên nghe da diết và não nùng làm sao? Mỗi lần, khi trong tim tôi vang lên những bồi hồi khó tả, hay dấy lên những xúc cảm lạ kỳ, tôi lại mở lên vài ba bài ca mà cô đã thâu cùng với tuổi trẻ. Giọng hát cô trong trẻo như dòng Danube, mỗi điệu ngân nga như tiếng gió lướt trên mặt nước, âm vang như tiếng hạc cầm quyện vào trái tim loài người. Mật ngọt chết kiến cũng giống như tiếng ca ấy, làm điêu đứng biết bao nhiêu quý khán thính giả, đặc biệt là những chàng trai thời bấy giờ, mến trọng và say đắm con người của cô.

Trong số hơn 800 bài hát mà cô Ngọc Lan đã thâu, từ nhạc Việt đến nhạc nước ngoài, từ nhạc trẻ đến nhạc vàng, đâu đâu cũng in dấu chân ngạo nghễ của Ngọc Lan. Tuy nhiên, có một bài hát nước ngoài chuyển sang lời Việt, được cô Ngọc Lan thâu âm vào lúc sức cống hiến nghệ thuật của cô đang ở độ sung mãn—“Hư Ảo”. Tôi không biết chắc người nhạc sĩ chuyển lời bài hát có ngụ ý gì hay có ý đồ gì, tôi chỉ biết khi từng lời ca, từng giai điệu Ngọc Lan cất lên, đã khiến tôi không khỏi băn khoăn và tiếc thương cho số phận của một người con gái tài hoa và bạc mệnh:

Khi màn nhung buông xuống có em thật cô đơn
Đời cô ca sỹ ước mơ được chi hơn
Là đem tiếng ca cho người mua vui
Khi màn nhung buông xuống có em thật bơ vơ
Bài ca em hát cho muôn nghìn cung tơ mà em sẽ trao trong những đêm mơ
Tay em mời tiếng hát, môi em rung cho sầu vơi khi tình ca sao rã rời
Khi cung đàn thánh thót ca lên đi xin đừng quên ngày mai có ai chờ mong
Rồi đây giữa bao khúc nhạc trầm lắng có em vẫn mong ngủ yên
Tình yêu hỡi xin hãy đừng gặp gỡ
Có em xin hiến dâng đời em
Xin chết không lời than tỉnh lầm lỡ
Bước chân vẫn luôn cuồng quay
Bài ca em dành riêng cho ai
Hãy cho em hát chiều nay

“Hãy cho em hát chiều nay”, giống như một lời khẩn thiết, van xin và nài nỉ cuộc đời, rằng chỉ cần hát thôi, ca thôi, cuộc sống này với tôi cũng đã đủ ý nghĩa rồi. Tôi chẳng cần gì cả kể cả tình yêu. Mọi thứ bây giờ với tôi không bằng được cất lên lời ca trao tặng cho đời. Một Thúy Kiều thời hiện đại. Một Đạm Tiên thời hiện đại. Sống để ban tặng. Sống để cống hiến.

Những tình khúc qua tay cô Ngọc Lan đều khoác lên mình một cảm xúc mới, một hình hài mới. Từ những bài ca buồn ảo não cho đến những khúc hát hân hoan, phơi phới niềm lạc quan, Ngọc Lan đều hóa thân một cách rất trọn vẹn. Tình yêu chỉ trở thành những bản tình ca chỉ khi nào con người biết đắm mình vào nó, phó mặc cho cảm xúc điều khiển và bỏ quên sự tồn tại của lí trí. Những chao đảo trong tình yêu cũng những biến động trong cuộc sống khiến Ngọc Lan trở thành một con người “già dặn”, trải đời, thầm lặng, khép kín. Đó là lúc “ngày vui quá ngắn, cuộc đời chẳng dài” (Hạnh phúc nơi nào). Đó là lúc “đôi ta như bước lên đỉnh sầu, mà đời luôn cao ngất thương đau” (Buồn). Đã không nghe cô hát thì thôi, mà cứ hễ nghe rồi là chẳng thể dứt ra, lại giả như hợp với tâm trạng ủ dột khi ấy, chắc hẳn rằng trái tim sẽ “rỉ máu” mất thôi.

Cô Ngọc Lan đã ra đi nhưng tinh anh mà cô để lại cho đời vẫn còn đó. Ngày hôm nay, 28/12/2018, là một ngày đặc biệt và thiêng liêng. Cách đây 60 năm, một loài hoa hương sắc, mang tên Ngọc Lan được chào đời. Một thiên thần bày cuộc dạo chơi dưới cõi trần và đã ra đi trong niềm hạnh phúc và hân hoan. Sinh thần của Ngọc Lan, không chỉ là ngày kỉ niệm một loài hoa chớm nụ ra đời mà còn là ngày tưởng niệm, ghi nhớ những giá trị bất diệt mà Ngọc Lan đã cống hiến, gửi trọn vào cuộc đời. Ngọc Lan, khi nở rất đẹp và khi tàn cũng rất đẹp. Thương tiếc một loài hoa và trân quý một con người.

Mưa Trên Biển Vắng: Tuyệt phẩm nhạc ngoại lời Việt của nhạc sĩ Nhật Ngân

| iLoveNgocLan

Tác giả: Trí Lực

Ca khúc nhạc Pháp có tựa đề: “Je ne pourrais jamais t’oublier” (Em không bao giờ có thể quên anh), trở thành một hiện tượng đặc biệt trong làng nhạc Việt khi từ một ca khúc gốc duy nhất này, hai nhạc sĩ tài năng đã phổ thành hai bản tiếng Việt đều rất hay và nổi tiếng, đó là bản “Nhớ anh mà thôi” của nhạc sĩ Phạm Duy và bản “Mưa Trên biển vắng” của nhạc sĩ Nhật Ngân.

Khi ca sĩ Ngọc Lan vào vai cô gái dịu dàng trong cả hai ca khúc, dù là hai bối cảnh hoàn toàn khác nhau, nhưng cô đều gửi những lời tâm sự dịu hiền tới người yêu đã rời xa, gửi những lời hỏi thăm ân cần, những hoài niệm và cả lời nhắn nhủ đúng với thông điệp của bản gốc: Dù chúng mình có chia tay, nhưng em sẽ không bao giờ quên anh.

“Je ne pourrais jamais t’oublier” là ca khúc được Emil Dimitrov và Patricia Carli sáng tác vào năm 1970 và rất nhanh chóng trở thành ca khúc nổi tiếng trong lòng những người yêu nhạc khắp nơi trên thế giới bởi giọng ca đầy ngọt ngào của ca sĩ Nicoletta.

So với nguyên bản thì lời của “Nhớ anh mà thôi” của nhạc sĩ Phạm Duy sát nghĩa hơn nhưng “Mưa trên biển vắng” của nhạc sĩ Nhật Ngân lại trở nên phổ biến và được công chúng đón nhận nhiều hơn.

“Nhớ anh mà thôi” với câu hỏi đau đáu “Em ra sao trong đời anh?”

Cô gái lang thang trong nỗi nhớ về những kỉ niệm đẹp đẽ khi còn yêu. Cô tự hỏi lòng mình không biết anh có còn nhớ tới những tháng ngày đã qua. Tình yêu trong cô vẫn còn đó với nỗi nhớ trào dâng nhưng dường như cô gái ấy đang tự dằn lòng mình lại:

Này người yêu! Còn nhớ không tháng năm đã quen nhau
Và người yêu còn nhớ em không? Ngày hôm nao?
Em vẫn yêu người, và còn nhớ mãi khi ta yêu đời
Cuộc đời vui, đôi ta rong chơi…

Người tình ơi, ngày tháng qua thấy anh vẫn như xưa
Và giờ em… tình vẫn không ngơi, còn yêu người
Vẫn đa tình, và toả sắc như hoa trên cành
Anh ơi! Em ra sao trong đời anh?

Và em dứt đi để khỏi nát tan, bức tranh tình yêu, giữ nguyên thời gian…

Yêu đó, nhớ đó nhưng cô vẫn biết, rằng với anh đời giống như một giấc mơ, và giấc đó sẽ chẳng bao giờ kéo dài. Cô cũng hiểu hơn ai hết sẽ không bao giờ có sự miễn cưỡng trong tình yêu. Khi cảm thấy rằng, chia tay là con đường để tim mình không bị đau thương tan nát, cô đã nói lời chia ly, đặt dấu chấm kết thúc cho một cuộc tình đẹp. Cô nguyện giữ lại những kí ức đẹp đẽ của hai người ở một góc trong tim.

Ðời anh giống như là một giấc mơ
Nên em không muốn kéo anh la đà
Và em dứt đi để khỏi nát tan
Bức tranh tình yêu, giữ nguyên thời gian…

Con tim vẫn còn yêu tha thiết ấy, cô đã hiểu rằng, mình cũng có cảm giác vui khi người mình yêu thương đang rất hạnh phúc

Có lẽ tình yêu của cô gái thật sâu sắc, cô yêu anh bằng sự chân thành. Cô ân cần muốn biết về cuộc sống của anh, vẫn âm thầm theo dõi cuộc sống của anh. Khi biết rằng bên anh đã có một người khác, một chút chạnh lòng đã kéo đến tâm hồn. Cô biết anh đang hạnh phúc, và có lẽ với con tim vẫn còn yêu tha thiết ấy, cô đã hiểu rằng, mình cũng có cảm giác vui khi người mình yêu thương đang rất hạnh phúc.

Sự dằn vặt ấy như một cảm giác chẳng mấy êm đềm. Nhưng cô vẫn quyết chia tay mà chẳng níu kéo hay ủy mị, dẫu cô còn yêu anh rất nhiều.

Có lẽ điều ấy đã làm lên một tình yêu cao thượng…

Bên anh, sao như muôn năm xa anh?
Còn muốn nói thêm thì anh nói đi
Nên em không muốn giữ anh làm gì
Vài phút nữa thôi, là ta chia phôi!

Suốt trong đời em, nhớ anh mà thôi!
Vài phút nữa thôi, là ta chia phôi!
Suốt trong đời em, nhớ anh mà thôi!

Mưa trên biển vắng: Bản tình ca đẹp buồn lộng lẫy của những ai yêu biển

Ở một cung bậc khác, dù cũng từ những nốt nhạc ấy của bản gốc, nhưng ‘Mưa trên biển vắng’ của nhạc sĩ Nhật Ngân đã vươn tới đỉnh cao thành công như một ca khúc độc lập hoàn toàn chứ không phải cảm giác của một ca khúc “cover”.

Lời ca trọn vẹn, đẹp buồn sâu lắng, cộng với sân khấu dàn dựng trác tuyệt của Mây Productions và chất tự sự đầy biểu cảm của ca sĩ Ngọc Lan, đã tạo nên một tuyệt phẩm hoàn hảo từ giai điệu, ca từ, bối cảnh, và ca sĩ thể hiện. Ngọc Lan dường như luôn hóa thân tuyệt đối vào cảnh chứ không phải như một ca sĩ đang hát trên sân khấu. Khán giả hòa tan vào câu chuyện của một người con gái đang lang thang trên biển vắng tìm về kỷ niệm và tâm sự với người mình yêu…

Mưa buồn mãi rơi trên biển xưa âm thầm
Ôi biển vắng đêm nao tình trao êm đềm
Cơn sóng nào gợi lên nỗi đau trong em
bao nhiêu chiều lang thang một mình.

Anh giờ đã như mây dạt trôi phương nào?
Em còn mãi nơi đây ngồi ôm kỷ niệm
Ôi cát mềm đêm nao bước chân đôi ta in hằn
Sóng đã xoá nhoà những vết chân

Âm thầm sóng đã xóa nhòa những vết chân: Khi chia li là điều tất yếu của một cuộc tình thì vẫn xin được giữ về nhau những gì đẹp nhất

Bao ngày tháng nên thơ tình yêu đâu rồi
Nay tình đã xa xăm mù khơi phương trời
Ôi nỗi buồn như mây kín che đôi ta bao ngày… cô đơn lạnh lùng…

Tình yêu là bền vững khi hai người hiểu nhau, tâm hồn của họ là sự giao thoa đồng điệu. Ở bên nhau, người ta tìm thấy một nửa của tâm hồn mình. Họ như hai mảnh ghép ở đời mà tương hợp. Hai tâm hồn là sự nương dựa, là cảm thông và chia sẻ.

Nhưng khi họ không còn hiểu nhau nữa, khoảng cách trong tâm của họ ngày càng cách xa thì đâu là lối thoát cho một cuộc tình?

Tình như bóng mây,
ngàn năm vẫn bay
Mây ơi mây hỡi,
cánh mây giang hồ
Ngày tháng lênh đênh,
bờ bến nơi đâu?

Cô gái đã rất nhạy cảm và tinh tế nhận ra điều ấy và quyết định nói lời chia tay dẫu cho tình yêu của cô vẫn còn tha thiết, với sự mạnh mẽ và lí trí của một người con gái muốn giữ những kỉ niệm về một mối tình đẹp, thay vì một trái tim tan nát khổ đau lấp đầy oán trách hận thù.

Với chất giọng ấm, nhẹ nhàng thiết tha, nhưng khác với phong cách hát ‘điệu’ đầy nữ tính của Ngọc Lan, ca sĩ Nicoletta đã ghi dấu đỉnh cao cho ca khúc “Je Ne Pourrais Jamais T’oublier”. Giọng hát của Nicoletta truyền tải cảm xúc nhớ nhung của một tình yêu mạnh mẽ mà cô gái vẫn gìn giữ trong tim nhưng đâu đó lại thấy sự cương quyết lí trí.

Cô trân trọng những kỉ niệm của tình yêu, cô tôn trọng chính mình, vì vậy mà cuộc tình kết thúc với dư âm của nó là những gì đẹp nhất được lưu giữ trong tim.

Với phiên bản tiếng Việt thì giọng hát trong vắt, mềm điệu đầy nữ tính của ca sĩ Ngọc Lan mang đến cho người nghe một cảm giác buồn và nuối tiếc một cuộc tình. Một nỗi nhớ khôn nguôi, hay những cảm giác cô đơn mang theo cả những trách móc.

Với bản dịch này, dù người nghe thường có cảm giác buồn, bởi sự đổ vỡ của một cuộc tình, nhưng vẫn thấy được sự cao thượng và đẹp đẽ trong tâm tư của cô gái muốn chủ động chia ly để giữ lại những gì đẹp nhất, khi đã không tìm thấy trái tim cùng chung nhịp đập. Cô vẫn giữ nguyên vẹn nỗi nhớ và tình yêu dành cho người mình yêu thương ở một góc riêng trong tim mình.

Tình yêu luôn là những giai điệu đẹp của cuộc sống con người. Âm thanh của nó như những nốt nhạc dệt nên biết bao nhiêu giấc mộng lung linh mà với con người đó là điều không thể thiếu.

Người ta thường nói, khi yêu thì con tim trở nên mù lòa. Lý trí dường như bị che đi bởi những mộng ảo lung linh của ái tình. Thế nhưng cũng có những mối tình mà ở đó người ta thấy có sự hi sinh cao thượng bản thân mình, có sự bao dung, trân trọng và gìn giữ những gì tốt đẹp nhất, cao quý nhất dành cho người mình yêu thay cho những trách cứ hay hận thù…

Nguồn: dkn.tv

Ngọc Lan – Huyền thoại có một không hai

| iLoveNgocLan

Tác giả Nguyễn Ngọc Chính

Ngọc Lan tên thật là Lê Thanh Lan, có tên Thánh là Maria, sinh ngày 28/12/1956 tại Nha Trang. Cô là người thứ năm trong gia đình có 8 người con, cha của cô, ông Lê Đức Mậu, đã từng phục vụ trong binh chủng Truyền tin. Khi còn ở Việt Nam, cô đã từng theo học ở trường Lý Thường Kiệt, vùng Hốc Môn, ngoại ô Sài Gòn.

Năm 1980 Ngọc Lan vượt biển đến Laemsing, Thái Lan, và sau đó định cư tại Minnesota, Hoa Kỳ. Hai năm sau, cô thực sự bắt đầu sự nghiệp ca hát ở California. Lê Thanh Lan bước vào thế giới ca nhạc với cái tên Ngọc Lan vì tên thật của cô trùng với ca sĩ Thanh Lan đã nổi tiếng từ trước 1975 tại Sài Gòn.

Qua sự giới thiệu của ca sĩ Duy Quang, cô đã hát tại một số quán cà phê nhạc và các buổi biểu diễn văn nghệ nhỏ. Cố ca sĩ Duy Quang đã từng kể lại: “Tôi đã nghe lại một số bài hát của Ngọc Lan và thấy là những bài đó rất tuyệt vời, tôi nghĩ là tôi sẽ không quên được Ngọc Lan trong trái tim của tôi”.

Trong những buổi đầu đi hát hình như Ngọc Lan chỉ nhắm vào mục đích kiếm thêm tiền phụ giúp gia đình đồng thời trang trải việc học hành. Ba đêm cuối tuần đầu tiên trong cuộc đời ca hát tại quán Hoài Hương cô nhận được thù lao $35 nhưng sau một thời gian “hành nghề tay trái” cô đã từng có ý định bỏ nghề ca hát để về phụ gia đình bán hamburger.

Một lý do khác nữa có thể là Ngọc Lan cảm thấy thanh quản của mình không cho phép cô hát nhiều. Có lẽ cũng vì thanh quản “có vấn đề” nên giọng ca của Ngọc Lan trở nên đặc biệt, không giống một ca sĩ nào. Giọng của Ngọc Lan qua thanh quản phát ra những âm thanh trong trẻo, phần nào được thể hiện qua giọng mũi.

Nhiều người còn ví Ngọc Lan hát tự nhiên như… “giọng hát trẻ thơ”, hát như nói chuyện, hát dễ dàng như ta thở. Giọng ca đặc biệt đó không có âm vực sâu và cũng không có độ ngân dài hay độ luyến láy phong phú như phần đông các ca sĩ khác. Thế nhưng, người nghe vẫn cảm nhận được sức hút của giọng hát mỗi khi Ngọc Lan cất tiếng. Thêm vào đó là sự quyến rũ của ngoại hình với mái tóc uốn quăn, lọn nhỏ được đánh rối một cách khéo léo khiến khán giả hoàn toàn bị Ngọc Lan chinh phục.

Người ca sĩ nào cũng cần hội đủ cả hai yếu tố Ngoại hình và Giọng hát mới đủ sức chinh phục khán giả. Thanh và Sắc kết hợp với nhau để biến ca sĩ thành hình tượng của công chúng, kém “sắc” thì chỉ hát qua làn sóng điện hay ghi âm trên đĩa hát… đó là những trường hợp ca sĩ “hẩm hiu” tựa như anh đánh cá Trương Chi có tiếng sáo tuyệt vời nhưng ngoại hình lại xấu xí trong truyện dân gian Trương Chi-Mỵ Nương.

Một fan hâm mộ Ngọc Lan mô tả: “Cô có một làn da trắng nõn nà như lai người Tây Phương. Khuôn mặt trái soan, sống mũi dọc dừa, cặp mắt bồ câu luôn đượm nét u buồn ướt mi và miệng viền trái tim. Lông mày rậm với mái tóc uốn cong dài và dầy làm tăng vẻ đẹp của một tuyệt sắc giai nhân…”

Ngọc Lan đạt đến đỉnh cao trong sự nghiệp âm nhạc khi cộng tác với Trung tâm Mây Productions. Những đĩa CD mang tên Ngọc Lan ồ ạt ra mắt người hâm mộ đến độ Mây Productions phải đánh số thứ tự, khởi đầu là CD Ngọc Lan 1 mang tựa đề Như Em Đã Yêu Anh được thực hiện năm 1989, tiếp đến là Ngọc Lan 2: Mặt Trời Bên Kia Mùa Hạ (1991)…

Có đến hơn một chục CD mang tên Ngọc Lan phát hành độc quyền với Mây Productions với giá bán lẻ từ $9.95 đến $12.95 vì lý do đĩa hát của Ngọc Lan “ăn khách” và trung tâm này trả tiền cát-sê cao cho ca sĩ. Đến năm 2001, Mây Productions bị phá sản vì nạn… sang băng đĩa lậu.

Xem Video Ngọc Lan – Như Là Một Kỷ Niệm – được Mây Productions thực hiện tháng 3/2001 là tổng hợp những đoạn clips nổi bật nhất của Ngọc Lan trong cuộc đời ca hát. Trong VCD này có rất nhiều đoạn ký ức của các nhạc sĩ và ca sĩ đã từng hợp tác với Ngọc Lan như nhạc sĩ Nhật Ngân, Hoàng Thi Thơ, các ca sĩ Duy Quang, Kiều Nga, Thúy Vi… Bên cạnh đó là những lời giới thiệu và phỏng vấn của các MC Nam Lộc, Trần Quang, Kỳ Duyên…

Cuối thập niên 80 người nghe và xem ca nhạc tại hải ngoại khao khát sự xuất hiện của những khuôn mặt mới, giọng ca mới sau một thời gian cảm thấy bị “bội thực” vì những tên tuổi đã thành danh tại Sài Gòn trước năm 1975 như Khánh Ly, Khánh Hà, Tuấn Ngọc, Duy Quang, Sĩ Phú, Elvis Phương…

Không ai phủ nhận tài năng của Ngọc Lan nhưng một trong những yếu tố giúp cô ca sĩ này thành công lại còn tùy thuộc vào thời điểm xuất hiện để được coi là “người mở đầu một một trường phái” như nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã ca tụng. Trường phái đó còn được gọi là “dòng nhạc hải ngoại” với sự góp mặt của Don Hồ, Kiều Nga, Lưu Bích, Linda Trang Đài… qua nhạc trữ tình, kể cả New Age, New Wave, Jazz, Rock, Pop và cả Rap sau này.

Từ năm 1987 Ngọc Lan trở thành một trong những “ca sĩ hàng đầu tại hải ngoại” và vị trí này được lập lại liên tiếp trong 4 năm. Một lý do khác nữa giải thích cho sự thành công của Ngọc Lan là khả năng hát những bản nhạc ngoại quốc bằng tiếng Pháp, tiếng Anh hoặc những bản nhạc nước ngoài được chuyển ngữ sang tiếng Việt.

Ngọc Lan đã thành công với các bản nhạc Pháp như Vivre pour toi, mourir pour toi (Tất cả cho anh), La Maritza (Dòng sông tuổi nhỏ), Mal de toi (Đau đớn riêng em), Il pleut sur Bruxelles (Tình đến rồi đi), Je ne purrais jamais t’oublier (Mưa trên biển vắng), Tombe la neige (Tuyết rơi)… Bên cạnh đó là những bản nhạc tiếng Anh cũng được Ngọc Lan khai thác như Love is blue (Tình xanh), Whenever you come to me (Khi anh gần em), Prisoner (Đọa đầy)…

Trong ca khúc Pháp, Joe le taxi, Ngọc Lan cho thấy ngoài giọng ca điêu luyện, diễn xuất tươi trẻ, cô còn là một vũ công “có hạng” bên những vũ công chuyên nghiệp trên sân khấu. Cô biểu diễn những bước cha-cha-cha, rumba, mambo thật điệu nghệ, không thua gì những vũ nữ trên sàn nhảy.

Nữ ca sĩ Kiều Nga (em gái Elvis Phương) kể lại những kỷ niệm khi song ca với Ngọc Lan. Đó là lần hai người hát chung bài Toi jamais (Anh thì không) của Mây Productions (khi đó gọi là Hollywood Night) được nhạc sĩ Vũ Xuân Hùng viết lời Việt với nội dung so sánh những người đàn ông:

Anh ta cho xe hơi với nữ trang,
thêm kim cương với áo lông…
Anh thì không…

Anh ta luôn âu yếm em
nhưng sao em không nhớ nhung,
không rung động…

Thế gian, nghìn đàn ông giống nhau,
trọn đời anh giống như đàn ông khác.
Vì đã yêu, thì dù anh thế nào,
vạn lần em vẫn thứ tha cho người…

Vào cuối bài, cả hai cô ca sĩ được các nam vũ công “công kênh” trên vai. Khi đó, Kiều Nga kể lại, trong lòng thật sự hai cô chỉ lo bị rớt xuống đất… rồi lại còn lo áo đầm quá bó quá có thể bị sút đường chỉ thì đúng là… bể dĩa.

Một đặc điểm nữa rất ít người để ý là trong một số bài hát Ngọc Lan trình bày ngoài kỹ thuật hòa âm, phối khí còn có giọng hát bè rất điêu luyện của những người giấu mặt, đứng sau lưng người ca sĩ chính. Họ là những người “thầm lặng” góp phần thành công cho những bài hát được Ngọc Lan lựa chọn.

Cũng vào thời kỳ “vàng son” này cô cũng được mời lưu diễn khắp năm châu. Tại Úc Châu, chương trình Đêm Ngọc Lan là một thành công “ngoài sức tưởng tượng” theo đánh giá của báo Chiêu Dương (ngày 14/9/1990):

“Qua 3 đêm trình diễn tại Sydney và Melbourne, 2 thành phố lớn nhất của Úc Châu, nữ ca sĩ Ngọc Lan đã thành công rực rỡ. Tất cả các show đều đông nghẹt khán giả, hơn 400 khán giả đã phải ra về vì hết vé tại Bankstown Town Hall (Sydney). Tại Melbourne, hơn 1500 khán giả đã phải đứng để xem Ngọc Lan trình diễn.

Hơn 300 khán giả phải ra về vì Hall không còn sức chứa! Có thể nói nữ ca sĩ tài sắc vẹn toàn Ngọc Lan đã làm nên “lịch sử” vì hơn 8 năm nay, từ lúc có các chương trình ca nhạc tại Úc Châu, đây là Show đông đảo khán giả nhất đã dành cho nữ ca sĩ Ngọc Lan”.

Ngọc Lan còn ở lại Úc thêm một tuần “ngoài kế hoạch” để thực hiện Dạ Vũ Ngọc Lan Giã Từ Úc Châu, những người tổ chức giải thích: “Thể theo lời yêu cầu của nhiều vị khán giả chưa xem đuợc các đêm trình diễn vừa qua vì hết vé, nữ ca sĩ số 1 Ngọc Lan quyết định ở lại Úc Châu thêm một tuần nữa…”. Đây là một hiện tượng “cháy vé” có một không hai trong giới ca nhạc tại hải ngoại.

Ký giả Tô Kiều Phương viết về Ngọc Lan: “Đó là một tiếng hát mật ngọt, một tia nắng vàng, một cơn mưa hạ… đã đi sâu vào lòng từng người và từng gia đình Việt Nam chúng ta”.

Có thể nói, Ngọc Lan thành công ở nhiều thể loại nhạc cũng như dòng nhạc. Theo một số người sưu tầm nhạc, cô đã trình bày trên 800 ca khúc và thực hiện được xấp xỉ 40 video clip. Con số hạn chế về video được chính cô giải thích là “do bản tính nhút nhát trước ống kính”.

Mãi đến năm 1992 mới đánh dấu việc thu hình trực tiếp đầu tiên của Ngọc Lan trên sân khấu ca nhạc qua chương trình Hollywood Night 1 với ca khúc Mưa trên biển vắng. Cũng trong dịp này, MC Nam Lộc có một cuộc phỏng vấn chính thức đầu tiên được thực hiện tại Irvine, CA, vào tháng 10/1992.

Nam Lộc hỏi cô có ý định đóng phim hay không? “Ngọc Lan rất muốn có cơ hội để phát triển khả năng của mình trên mọi lĩnh vực. Thứ nhất là để thỏa mãn đam mê nghệ thuật của chính mình. Thứ hai là Ngọc Lan hy vọng sẽ đóng góp một phần nhỏ nào đó trong nghệ thuật thứ 7 của Việt Nam…”

Được hỏi về mẫu người đàn ông “lý tưởng” của mình, Ngọc Lan đã khiến khán giả ngạc nhiên với câu trả lời: “Có lẽ Lan nghĩ là nhân vật Dũng trong tác phẩm Đọan Tuyệt của Khái Hưng… Ở nhân vật Dũng, Ngọc Lan tìm thấy một người đàn ông sống có lý tưởng, có mục đích cao cả. Ngoài tình cảm mà Dũng dành cho người yêu của mình, anh còn có một tình cảm bao la dành cho quê hương, tổ quốc….”

Nhạc sĩ Nhật Ngân, tác giả bản dịch lời bài hát Mưa Trên Biển Vắng hồi tưởng: “Kỷ niệm mà tôi nhớ nhiều nhất là khi đưa bài ‘Mưa Trên Biển Vắng’ cho cô Ngọc Lan hát, đó là một bài nhạc nước ngoài mà trung tâm May Productions đưa tôi viết lời. Khi viết lời xong, Ngọc Lan nói: ‘Anh viết bài này mang hẳn tâm sự của em nên em nghĩ đây là bài hát anh viết riêng cho em…’ Ban đầu tôi cứ nghĩ Ngọc Lan nói là để gây cảm tình với tôi, nhưng sau đó thật sự Ngọc Lan đã hát bài đó rất là… “tới”… tôi nghĩ đó là tâm sự thật của Ngọc Lan”.

Trong bản nhạc Xin Thời Gian Ngừng Trôi cũng của nhạc sĩ Nhật Ngân người ta thấy Ngọc Lan xuất hiện với mái tóc vấn cao, khác hẳn hình ảnh mái tóc “rối bời” buông xõa. Trang phục của cô là một bộ “xường xám” xẻ hai bên với họa tiết lá trúc màu đen. Ngọc Lan đã tiếp cận khán giả bằng một phong cách trình diễn mới, trang phục lạ và những lời ca não nuột:

Sao thời gian cứ trôi mau.
Sao rượu nồng bỗng chua cay.
Sao tình còn đang ngất ngây say,
mà chợt nghe sầu ngăn cách.

Anh ơi uống đi anh,
giọt đắng thấm tràn khóe môi.
Lệ nào chớ rơi, đường khuya vắng, âm thầm đi về.

Trong Hollywood Night 2 (tại Irvine, CA, này 18/8/1992) Ngọc Lan trình diễn Và Con Tim Đã Vui Trở Lại của nhạc sĩ Đức Huy trên một sân khấu dàn dựng khác lạ: chỉ vỏn vẹn 6 cây khô trụi lá, thân cây màu trắng làm nổi bật chiếc váy maxi màu đỏ. Rồi xuất hiện cảnh hai em bé mặc áo trắng tượng trưng cho thiên thần cầm nến đi trên một lớp khói. Người ta liên tưởng đến một hình ảnh tôn giáo mà người nhạc sĩ đã gửi gấm qua ý nghĩa tìm lại được đức tin và sự cứu rỗi:

Và bây giờ, ngày buồn đã qua,
nhiều lỗi lầm cũng được thứ tha.
Tình yêu đã đến trong ánh nắng mai,
xóa tan màn đêm u tối,
cho tôi biến đổi tâm hồn thành một người mới…

Tôi sẽ không sợ hãi gì
vì Người gần bên tôi mãi…
Và con tim đã vui trở lại

Trong cuộc phỏng vấn tiếp sau bài hát, MC Trần Quang đã hỏi cơ hội nào, hoàn cảnh nào đã đưa đẩy Ngọc Lan thành một ca sĩ? Ngọc Lan cho biết mỗi người có một “nghiệp dĩ”… từ một tình cờ này nối tiếp một tình cờ khác nên ngày hôm nay cô đã trở thành một ca sĩ mang tên Ngọc Lan.

Trong video Mùa Hè Năm Ấy của nhạc sĩ Khúc Lan, MC Trần Quang có nêu một trường hợp giả định: người yêu của Ngọc Lan không cho cô đi hát nữa, cô sẽ xử trí làm sao? Ngọc Lan đã lần lượt đưa ra những giải pháp: đầu tiên là năn nỉ (có rất nhiều cách nhưng không tiện nói ra!), rồi dùng “vũ khí tối hậu của người đàn bà: năn nỉ bằng nước mắt”, nếu vẫn không thành công thì… “anh à, nếu anh không cho đi hát nữa thì Ngọc Lan sẽ… chết”.

Trở lại với Ngọc Lan, tháng 12/1994 cô kết hôn với Mai Đăng Khoa, tức nhạc sĩ Kevin Khoa, chơi keyboard trong ban nhạc Bolero. Ban nhạc này hiện diện trên video Paris By Night 15 vào năm 1992. Theo nguồn tin chưa được kiểm chứng thì Kevin Khoa trẻ hơn ca sĩ Ngọc Lan khoảng 4 tuổi và đây là cuộc hôn nhân đầu tiên của ca sĩ Ngọc Lan.

Từ đó trở đi, cô vẫn tiếp tục sinh hoạt văn nghệ nhưng không còn mạnh mẽ như những năm đầu thập niên 90 vì sức khỏe không cho phép. Ngọc Lan thỉnh thoảng vẫn còn xuất hiện trong các băng video cho các trung tâm ca nhạc như Hollywood Nights, Asia nhưng hầu hết là các clip quay ngoại cảnh thay vì trên sân khấu.

Năm 1993 không thấy Ngọc Lan xuất hiện nhưng một năm sau người yêu nhạc lại thấy cô trong chương trình mang tên Ngọc Lan và thính giả thương yêu tại Anaheim. Khán giả tinh ý nhận xét thấy cô có phần nào suy sụp tinh thần và tiếng hát của cô không còn như xưa.

Trong năm 1996, trong lần thu hình trong cuốn video 12, Việt Nam Niềm Nhớ, của trung tâm Asia tại Toronto, trước hàng ngàn khán giả, Ngọc Lan phải có người nắm tay đưa lên sân khấu. Người ta giải thích có hai nguyên nhân cho sự suy sụp đó: bệnh tình của bản thân cô và sự qua đời đột ngột của người chị gái trước đó không lâu. Trên trang Facebook, Bác sĩ Lê Trung Ngân tiết lộ một số điều về bệnh tình của Ngọc Lan:

Vào khoảng năm 1999 tại Việt Nam có tin đồn Ngọc Lan đã qua đời vì chứng bệnh Diabetic [tiểu đường], nên nghệ sĩ Nam Lộc đã dành một cuộc phỏng vấn cho vợ chồng Ngọc Lan trong chương trình truyền hình của đài Văn Nghệ VN Television vào một sáng thứ Bảy.

Có nhiều lời đồn về bệnh tình của Ngọc Lan khi thấy mắt cô bị kém thị lực. Nhưng sự thật cô bị bệnh thuộc dạng “The Demyelinating Diseases” mà trong danh từ y khoa Medical Term là M.S. có nghĩa là Multiple Sclerosis – bệnh này phá hỏng hệ thống thần kinh, làm cho các vỏ bao bọc dây thần kinh bị hủy hoại – đây là một loại bệnh hiện chưa có thuốc chữa, chỉ dùng thuốc Prednisone để kéo dài thời gian – y khoa không biết nguyên nhân từ đâu – bệnh này hiếm thấy ở người Á Châu và Phi Châu, và thường có tỉ lệ cao đối với phụ nữ.

Ngày 6/3/2001 Little Saigon TV phát đi bản tin: “Một trong những tiếng hát đã đi sâu vào lòng giới yêu âm nhạc, ca sĩ Ngọc Lan vừa từ trần ngày 6/3/2001, lúc 8g25 sáng, tại bệnh viện Vencor, hưởng dương 44 tuổi…”. Ngày 10/3/2001, Đài truyền hình Văn nghệ Việt Nam đã tường thuật lễ tang ca sĩ Ngọc Lan vào lúc 10g sáng tại thánh đường Holly Spirit tức nhà thờ Thánh Linh.

Gần 1.000 chỗ ngồi bên trong giáo đường và hàng trăm người phải đứng bên ngoài tham dự buổi lễ. Còn có hàng trăm người đã đến thẳng nghĩa trang The Good Shepherd Cemetery (Nghĩa trang Chúa Chiên Lành) tại thành phố Huntington Beach để đợi chờ tiễn đưa người ca sĩ khả ái, đa tài và hiền hậu.

Giọng ca neo lại giữa nghìn trùng gió bay

| iLoveNgocLan

Tác giả: Bội Kỳ

Giọng hát Ngọc Lan trong trẻo nhưng nghe như tiếng thở dài của số phận. Một giọng hát có màu sắc riêng khó trộn lẫn, mà cuộc đời lại bất trắc.

Ngay từ khi còn nhỏ Lê Thanh Lan (tên khai sinh của ca sĩ Ngọc Lan) đi hát thánh ca ở nhà thờ đã gây ấn tượng đặc biệt với bà con giáo dân ở Nha Trang. Một giọng hát trong vắt thánh thót như tiếng họa my mỗi sớm mai.

Cũng vì sự quyến rũ đặc biệt, qua tiếng nói và giọng hát ngọt ngào cùng nhan sắc rực rỡ của tuổi mới lớn, Lê Thanh Lan đã được không ít những chàng trai ngỏ lời. Một mối tình thơ mộng đã nảy sinh ở tuổi 17. Ngọc Lan yêu chân thành và say đắm với người bạn trai. Nhưng mọi ước mơ tan vỡ khi chàng trai bất ngờ bỏ đi. Cuộc tình nhanh chóng bị chôn vùi theo kỷ niệm.

Thất vọng và nỗi buồn ám ảnh tâm hồn non trẻ của Lê Thanh Lan. Từ đó giọng hát ngây thơ của Lê Thanh Lan đã ẩn chứa nỗi niềm mất mát và cả sự đắng cay của tình yêu. Bản tính trở nên trầm lắng, Maria Lê Thanh Lan dồn hết tâm trí qua những bài thánh ca, hát về những ước vọng của thân phận con người.

Nhưng rồi mọi sự đổi thay khi Lê Thanh Lan theo gia đình định cư ở California – Mỹ vào năm 1980. Bắt đầu cuộc sống mới, cô vừa phụ giúp mẹ bán bánh hamburger vừa đi hát thêm ở một quán cà phê do ca sĩ Duy Quang giới thiệu. Ở quán cà phê đầu tiên Thanh Lan chỉ được trả 35 USD trong ba đêm hát. Ai cũng thấy giọng hát của cô gái mới nhập cư này ngọt ngào như rót vào tai vậy.

Tiếng lành đồn xa. Ông chủ quán cà phê Ngọc Chánh ở khu phố khác sang nghe thăm dò. Ngay lập tức ông gạ Thanh Lan sang hát với giá 250 USD một tuần và ký hợp đồng luôn. Nhưng ông đã đổi tên cô thành nghệ danh Ngọc Lan, bởi Thanh Lan trùng tên với một ca sĩ và diễn viên điện ảnh nối tiếng từ trước đó.

Một năm sau cái tên Ngọc Lan được đồn thổi đến tai những trung tâm ca nhạc lớn trên đất Mỹ. Họ bắt đầu tìm đến quán ca phê Ngọc Chánh. Người đầu tiên gặp Ngọc Lan là nhà thơ kiêm nhạc sĩ Nguyên Sa.

Ông ngỡ ngàng với giọng hát thiên phú hết sức hồn nhiên của Ngọc Lan. Một giọng hát lạ hiếm có với âm thanh trong vắt và óng ả như tơ lụa vậy. Ông đã khuyên Ngọc Lan hãy dẹp mọi việc gia đình chuyển hẳn sang làm ca sĩ chuyên nghiệp.

Quả nhiên một số trung tâm sản xuất băng đĩa đã tới ký hợp đồng với Ngọc Lan. Nhạc sĩ Từ Công Phụng nhận định giọng hát Ngọc Lan không hề phô diễn kỹ thuật nhưng sẽ đánh gục hàng triệu trái tim yêu nhạc tình ca.

Còn nhạc sĩ kiêm ca sĩ Trần Thiện Thanh vừa nghe xong chương trình của Ngọc Lan đã vui mừng nói giọng hát của cô sẽ mở ra một trường phái mới cho nền tân nhạc ở hải ngoại. Ông cho rằng với làn hơi rất mong manh sương khói thả hồn vào từng câu chữ của Ngọc Lan hình thành phong cách riêng.

Chỉ ba năm sau băng video Tiếng hát Ngọc Lan 1 có tựa đề “Như anh đã yêu em” đã gây chấn động làng âm nhạc hải ngoại.

Sự thành công ngoài sức tưởng tượng đối với Ngọc Lan. Từ đó cô xuất hiện liên tục trên các sàn diễn và trung tâm ca nhạc lớn ở nhiều nước. Khán giả luôn luôn nhớ đến các bài hát hết sức ấn tượng của Ngọc Lan như: “Mưa trên biển vắng”, “Hạnh phúc nơi nào”, “Người yêu dấu”; hay đó là những bản tình ca “Cho người tình lỡ”, “Nỗi sầu”, “Tuổi thần tiên”; hoặc “Lại gần hôn em”, “Tình nhớ”…

Đặc biệt ca sĩ Ngọc Lan còn là một trong những ca sĩ hát tiếng Pháp cực chuẩn. Lối hát rõ lời thể hiện nội tâm man mác sầu tư của Ngọc Lan luôn ám ảnh lòng người. Cô có một lối hát như mơ khác hẳn với những lớp ca sĩ chuyên hát nhạc bolero trước đó.

Ngọc Lan hiện diện với một thanh sắc không mầu mè và duyên dáng tựa như ánh nắng ban mai. Cô hát không hề phô trương kỹ thuật luyến láy hoặc rung hơi khoe giọng mà hát như buông từng lời tâm tình. Hiếm có ca sĩ nào hát điệu đà tự nhiên như Ngọc Lan.

Giọng hát của cô mềm ướt ngọt như rót mật vào tai. Giới chuyên môn đánh giá Ngọc Lan đã khoác lên mình một tấm áo mới cho nền tân nhạc với lối hát hướng nội tự nhiên như cuộc đời. Hơn nữa nói đến Ngọc Lan là nói đến “đặc sản” riêng trong giọng hát đó là nét bâng khuâng buồn bã. Âm sắc buồn cố hữu ấy đã làm nên thương hiệu Ngọc Lan và cô rất thành công ở những bản tình ca.

Nhiều người đã từng khẳng định khó ai vượt được Ngọc Lan khi hát những bài “Mưa trên biển vắng”, “Tuyết rơi”, “Mùa hè năm ấy”… Đó là những nỗi buồn thánh thiện tinh khôi chứ không để lại cảm giác sầu não thê lương.

Nhưng thật trớ trêu cho một nhan sắc kỳ tài. Một căn bệnh âm thầm ấp ủ của một khối u trong não mà Ngọc Lan không hề biết. Đôi mắt Ngọc Lan mờ dần. Trong nhiều đêm diễn Ngọc Lan phải có người trợ giúp dẫn ra sân khấu. Nét đượm buồn trên gương mặt xinh đẹp Ngọc Lan càng u uẩn hơn. Cô gắng gỏi hát và trao gửi tâm hồn mình cho khán giả. Hàng trăm ca khúc đã đi vào lòng người với nỗi buồn sa mạc Ngọc Lan.

Có lần Ngọc Lan hát trong nỗi đau dội lên trong óc và quỵ xuống dưới những câu nhạc cuối cùng. Cô muốn tận hiến cho người nghe. Từ năm 1993, Ngọc Lan đã phải rời sân khấu vì đôi mắt đã bị lòa cùng nỗi đau thể xác.

Tuy vậy ca sĩ Ngọc Lan đâu có cam chịu số phận nghiệt ngã. Cô gắng chữa bệnh và cùng chồng mới cưới (nhạc sĩ Mai Đăng Khoa) tập luyện tiếp tục biểu diễn.

Năm 1994 rồi tới 1996 và năm 1998, Ngọc Lan vẫn trở lại sân khấu với hình ảnh nữ hoàng tình ca. Hình ảnh cuối cùng của Ngọc Lan được ghi lại trong video “Khóc cho một dòng sông” (Đức Huy) như một sự chia tay tiếc nuối. Căn bệnh quái ác đã cướp đi niềm say mê âm nhạc của Ngọc Lan.

Ba năm sau, nữ hoàng tình ca đã ra đi để lại 800 ca khúc và 40 Album ca nhạc mà người nghe yêu mến. Khán giả luôn nhớ đến hình ảnh Ngọc Lan trình diễn, với hàng chục ngàn người nghe trong đêm, ở Sydney và Melbourne (Úc). Hàng trăm khán giả không có vé đã đứng bên ngoài sân khấu ngóng chờ nữ hoàng xinh đẹp để xin chữ ký. Ít ca sĩ nào được khán giả mến mộ như Ngọc Lan. Với bản tính nhút nhát, khiêm tốn cùng những giọt nước mắt tâm hồn rơi trong từng câu hát, Ngọc Lan đã neo vào trái tim người nghe những giai điệu khắc khoải khó quên.

Sau khi Ngọc Lan mất năm 2001 ở tuổi 45, liên tục hai thập niên qua, những bài hát của cô vẫn được phát hành và được khán giả yêu mến. Cô là một hiện tượng với sự nghiệp ở đỉnh cao và được coi là nữ hoàng nhạc tình buồn ở hải ngoại.

Ngọc Lan ra đi đúng vào thời điểm sung sức và thăng hoa nhất trong sự nghiệp. Có không ít nhạc sĩ đã sáng tác ca khúc tưởng nhớ Ngọc Lan. Trong số đó có những nhạc sĩ nổi tiếng như Nhật Ngân với “Tiếng hát mong manh”; nhạc sĩ Trần Thịnh với “Gãy cánh thiên hương”; hoặc nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã viết bài “Huyền thoại Ngọc Lan”… Đây cũng là trường hợp hiếm có. Một ca sĩ mất đi đã được bạn bè đồng nghiệp tôn vinh như một tượng đài. Đó chỉ có thể là Ngọc Lan.

Đặc biệt nhạc sĩ Anh Bằng đã thương xót cho người đẹp tài hoa bạc mệnh qua ca khúc “Vĩnh biệt một loài hoa”. Ông đã miêu tả Ngọc Lan rất sinh động với cảm xúc chân thực: “Người con gái ấy mang tên một loài hoa. Mắt biếc suối trong, mi cong ngọc ngà. Loài hoa yêu ấy bây giờ đã xa, bây giờ đã xa…Ôi tiếng kinh cầu hồn như tiếng ai ca thật buồn…”.

Còn đâu đó trong một quán ca phê nơi ngõ phố vẫn văng vẳng giọng hát Ngọc Lan thánh thót qua bản nhạc bâng khuâng: “Ngày ra đi với gió. Ta nghe tình đổi mùa. Rừng đông rơi chiếc lá. Ta cười với âm u. Trên quê hương còn lại. Ta đi qua nửa đời. Chưa thấy được ngày vui. Đường trần rồi khăn gói. Mai kia chào cuộc đời. Nghìn trùng con gió bay”.

Nguồn: Báo Nông Nghiệp Việt Nam

Danh ca Ngọc Lan, đóa hoa bạc mệnh

| iLoveNgocLan

Tác giả: Gia Bảo

19 năm Ngọc Lan rời cõi tạm, khán giả nhớ mãi danh ca với giọng hát ru lòng người và nét đẹp đượm buồn.

Ngọc Lan đến với âm nhạc tình cờ. Năm 1980, cô cùng gia đình di cư sang Nam California. Những ngày đầu ở đây, Ngọc Lan từng đi bán hamburger để kiếm tiền đi học thì một cô bạn Việt gợi ý cô đi hát ở quán café.

Đó là khởi đầu mà Ngọc Lan gọi là “sự tình cờ này nối tiếp sự tình cờ khác”, từ các chủ quán café không ngại trả 35USD cho 3 ngày diễn, đến lời mời của nhạc sĩ Trần Ngọc Sơn (con trai út nhạc sĩ Anh Bằng), nhạc sĩ Ngọc Chánh rồi rất nhiều ông bầu hải ngoại.

Vốn nhút nhát, Ngọc Lan không bon chen, càng không tranh giành bất cứ thứ gì cho mình. Khi được nhiều lời mời, cô còn chần chừ mãi vì không biết làm sao.

Nhạc sĩ Từ Công Phụng từng quả quyết: “Tôi cam đoan trong vòng 5 năm nữa, giọng hát này sẽ nổi tiếng như cồn” khi Ngọc Lan chỉ mới hát nghiệp dư. Sự thật, chưa đến 5 năm, giọng hát Ngọc Lan đã vang danh khắp hải ngoại. Như thể, cô có sứ mệnh mang tiếng hát đến mọi người.

Trường phái mang tên Ngọc Lan

Ngọc Lan khắt khe với nghề hơn bất cứ ai. Các đồng nghiệp kể, nhiều ekip “sợ” Ngọc Lan vì thu thanh quá khó tính. Danh ca thu rất cẩn thận nhưng nếu nghe lại không ưng ý, cô thẳng tay vứt bỏ hoặc chỉ dùng vài giây. Song nhờ thế, hai cuốn DVD đầu tiên không ai chê được điểm gì. Với cung cách làm việc khó tính như vậy, cô vẫn ghi tên mình vào kỷ lục ca sĩ được mời thu nhất nhiều nhất lịch sử với gần 800 bài.

Ngọc Lan xuất hiện vào thời kỳ đầu tân nhạc, đi tiên phong làm MV. Khác với những danh ca cùng thời, Ngọc Lan trông “Tây” nhất. Hình ảnh danh ca hiện là cô gái tân thời, sành điệu với tóc xoăn, đẹp đài các và ăn mặc thời thượng. Cô chuyên hát nhạc Anh-Mỹ, nhạc Pháp với lối hát mới, hiện đại; không luyến láy, phát âm nhả chữ khác hẳn với lối hát truyền thống.

Ngọc Lan cũng đem lối hát ấy ứng dụng vào nhạc trữ tình, tiền chiến, tạo nên sức hút riêng. Sau nhiều thập kỷ, tiếng hát của Ngọc Lan vẫn bí ẩn như ngày đầu, vẫn thôi thúc người nghe tìm lời đáp cho câu hỏi vì sao cô hát lôi cuốn như thế.

Rõ ràng, Ngọc Lan hát không cầu kỳ. Giọng nữ cao trữ tình sáng mảnh, lối hát bạch thanh, phẩm chất điệu đà giàu tính nữ… tất cả đều có ở ca sĩ khác, không riêng gì Ngọc Lan.
Song nếu đi sâu hơn, sẽ thấy Ngọc Lan hát nhẹ nhàng, tự nhiên nhất, không phô trương, hát thầm thì như ru, như nói. Hơn cả những kỹ thuật hát, là tiếng hát của tâm hồn. Càng tự nhiên, tiếng hát Ngọc Lan càng tiệm cận sự tinh tế.

Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh nhận định: “Ngọc Lan đã tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan” – trường phái của những bóng hồng hát tình ca có tính điệu rất “phụ nữ”. Mà sau này, cách hát điệu của Ngọc Lan thấp thoáng trong Như Quỳnh, Lâm Thúy Vân, Y Phụng, Minh Tuyết…

Vì sao Ngọc Lan thành danh rực rỡ và tạo ra trường phái riêng chỉ trong vỏn vẹn hơn 20 năm, có một câu chuyện được khán giả nhắc nhớ. Trong một chương trình ghi hình, sau khi hát xong, MC đã hỏi cắc cớ Ngọc Lan rằng cô sẽ làm gì nếu người yêu cấm cô đi hát? Danh ca nêu nhiều giải pháp như nài nỉ, khóc lóc… thì MC vẫn tiếp tục hỏi dồn. Thế là Ngọc Lan quả quyết rằng: “Nếu đã làm hết mọi thứ mà người yêu vẫn cấm, có lẽ Ngọc Lan sẽ chết”. Câu trả lời chân thành mà kiên quyết khiến vị MC và khán giả đều khâm phục.

Giai nhân buồn

Ngọc Lan tính cách sao thì âm nhạc vậy. Từ tấm bé, Ngọc Lan đã phảng phất nét buồn, như cô từng tâm sự bị mẹ gọi là “mặt như đưa đám”.

Ngọc Lan hát nhạc buồn không cần gò giọng, nhíu mày hay dùng đến cơ mặt thì bài hát đã phảng phất nỗi buồn. Cô hát nhạc club rộn ràng hoặc giai điệu tươi sáng thì vẫn man mác buồn.

Đi cùng với vẻ đượm buồn đó là tính cách nhút nhát, cả tin, sống khiêm cung và dễ rung động. “Trời sinh ra trái tim thường thật nhiều xúc động, nhất là trái tim của người nghệ sĩ. Một chút buồn cũng khiến mình buồn, một thoáng vui cũng làm người ta hạnh phúc. Tôi có thể rất vui khi đọc một truyện hay, cũng có thể rơi nước mắt khi xem một cuốn phim. Hoặc tôi đang thấy hạnh phúc vì mua được đôi hoa tai ưng ý”, Ngọc Lan tự bạch.

Sinh thời, Ngọc Lan được đồng nghiệp đặc biệt yêu quý mà theo MC Kỳ Duyên, danh ca cứ đi đến đâu là mọi người đều muốn yêu thương và bao bọc cô.

“Dù chị Lan đi đâu, không chỉ tôi mà tất cả anh chị em nghệ sĩ đều phải xúm vào lo cho chị ấy. Trong một chuyến bay lúc chị Lan vừa trình diễn xong rất thành công trước hàng ngàn khán giả ái mộ, hai chị em cùng ngồi hàng ghế đầu rất sang trọng nhưng suốt chuyến bay chị ấy chỉ khóc sướt mướt thôi. Chị khóc nhiều đến nỗi có ông tiếp viên phải lấy khăn y tế đưa cho chị ấy và nói: “Một người phụ nữ đẹp như cô không nên khóc nhiều như thế”, MC bồi hồi nhớ lại.

Trong cuốn băng cũ, khi được hỏi về một hình mẫu đàn ông yêu thích ở Việt Nam, Ngọc Lan nói cô thích nhất nhân vật Dũng trong tác phẩm “Đoạn tuyệt” của nhà văn Nhất Linh vì đây là “một người đàn ông sống có mục đích, lý tưởng cao cả, ngoài tình yêu còn có một tình yêu bao la dành cho quê hương”. Những chia sẻ của Ngọc Lan luôn “khác người” như vậy.

Đóa ngọc lan bạc mệnh

Giàu tình cảm nhưng Ngọc Lan từng trải qua mối tình đầu đẫm nước mắt. Năm 1993, Ngọc Lan kết hôn với nhạc sĩ Kevin Khoa.

Những năm đó, sức khỏe Ngọc Lan cứ yếu dần mà mãi đến sau này, cô mới biết mình bị bệnh đa thần kinh hóa sợi từ triệu chứng suy giảm thị lực. “Một buổi sáng thức dậy, tôi không còn nhìn thấy gì nữa”, cô kể. Năm 1996, khi ghi hình ở Canada, Ngọc Lan phải có người dìu. Cô gầy đi trông thấy vì ăn rất ít.

Năm 1998, Ngọc Lan xuất hiện với vẻ mệt mỏi, đượm buồn. Cô mặc chiếc áo dài đen bình dị, không mang một món trang sức nào, giọng hát vẫn nhẹ như tiếng tơ mà khiến cả khán phòng nín thở lắng nghe, xúc động. Đó hình ảnh cuối cùng của Ngọc Lan trên sân khấu ca nhạc.

Sau một thời gian dài bị căn bệnh hành hạ, ở tuổi 45, Ngọc Lan trút hơi thở cuối cùng vào ngày 3/6/2001. Nhiều người tiếc thương cô – danh ca tài sắc, bạc mệnh nhưng tiếng hát vẫn còn in dấu ấn trong tâm trí họ.

Nguồn: VietnamNet

Ngọc Lan và huyền thoại…

| iLoveNgocLan

Tác giả: Trần Thế Nhân

Huyền thoại về một con người được hiểu là: Bằng cách nào đó họ đã vượt qua số phận, định kiến, qui ước thông thường…để sáng tạo nên thành quả có giá trị tài năng-nhân cách, khiến cho người đời mãi ghi nhớ, yêu mến và ngưỡng mộ…

Trong lĩnh vực liên quan đến nghệ thuật đã có nhiều nhân vật trở thành huyền thoại như: Leonardo Da Vinci, Mozart, Charlie Chaplin, Marilyn Monroe, Michael Jackson…Vì ngoài tài năng, họ còn là những người có nổ lực xuất chúng, có kỹ năng tiên phong trong sáng tạo nghề nghiệp. Và dĩ nhiên, sự tiên phong trong bất kỳ lĩnh vực nào cũng là dấu ấn lớn lao để trở thành thần tượng, huyền thoại…

Đã có một thời gian dài trôi qua, trôi qua…kể từ khi nữ ca sĩ Ngọc Lan (sinh 28-12-1956) chia lìa kiếp cầm ca, rời bỏ nghiệp dĩ âm nhạc! Ngọc Lan đã trút hơi thở cuối cùng vào hồi 8 giờ 25 sáng ngày 06 tháng 3 năm 2001 tại bệnh viện Vencor, Huntington Beach, Nam California( Bệnh “xơ cứng bì”: Multiple sclerosis).

Thật lạ! Thế Nhân (tôi) có thể liều lĩnh “luận bàn” về bất kỳ nhân vật nào cũng không e ngại gượng ép. Bởi, tôi chỉ là kẻ “vác bút giang hồ” lang bạt (cười)…chẳng vay mượn vá áo túi cơm của ai, nên hồn nhiên phiêu lưu ngắm ngía, soi rọi mọi thứ trôi qua giữa dòng đời phù phiếm…

Thế nhưng, mỗi khi muốn viết đôi điều suy nghĩ về Ngọc Lan, tôi vẫn thấy bâng khuâng lạ thường! Nơi dung nhan của người con gái tài hoa có nỗi buồn mênh mông và quyến rũ ấy! Có lẽ, nữ ca sĩ này không đơn giản chỉ là “tài sắc vẹn toàn” để dễ dàng đi tìm nhận thức? Tôi thực sự luôn đắn đo, lúng túng, ngại ngùng. Vì, trong đôi mắt người con gái đó có ẩn chứa một khoảng tâm hồn mênh mông sâu thẳm, với khuôn mặt khả ái đến nao lòng…nên sợ lỡ tay khấy động một cánh hoa mong manh, nơi có một trái tim nhạy cảm triền miên thao thức. Và sợ rằng: Ngôn ngữ trần tình của mình trở thành vụng về, hoặc bụi bặm tầm thường trước một dung mạo trong ngần đến mức thánh thiện. Thật là khó để diễn đạt những ưu tư, cảm xúc quí giá âm thầm có chút gì đó sâu xa từ định mệnh, bắt nguồn như khải huyền-thần thoại…

Theo Wikipedia:

Ngọc Lan là một ca sĩ hải ngoại nổi tiếng. Không chỉ với giọng hát, cô còn được khán giả đặc biệt yêu mến vì khuôn mặt khả ái và tính cách nhút nhát, khiêm tốn của mình. Ngọc Lan được cho là một trong những ca sĩ thành công và nổi tiếng nhất của nền âm nhạc Việt Nam sau năm 1975 mà cho tới nay vẫn chưa có một nghệ sĩ nào lặp lại được trường hợp tương tự. Phong cách và lối trình diễn của cô không chỉ để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng giới thưởng ngoạn mà còn góp phần ảnh hưởng đến các tiếng hát thuộc thế hệ trẻ sau này như Minh Tuyết, Y Phương, Lâm Thúy Vân… như Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã có lần nhận xét: “Ngọc Lan đã tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan!”.

Nói đến ca sĩ? Có thể đến bây giờ, giới thưởng ngoạn nghệ thuật có kinh nghiệm lịch sử ca hát tân nhạc thường nhắc đến những tên tuổi quen thuộc: Thái Thanh, Lệ Thu, Thanh Thuý, Khánh Ly, Hương lan…Họ là những ngôi sao sáng được nhìn thấy rõ hơn trong hàng trăm ngôi sao khác vẫn tồn tại trên bầu trời âm nhạc Việt (trước năm 1975). Mỗi danh ca đều có chất giọng khác nhau và thường phù hợp với các yếu tố thời gian-xã hội, thói quen giai điệu, thể loại và tâm tình âm nhạc riêng. Vì thế, họ thường thể hiện xuất sắc những ca khúc thuộc sở trường, tâm tình mà họ cảm nhận! Đó, đã là một điều may mắn tuyệt vời…

Riêng, Ngọc Lan là một ca sỹ có thể hát với rất nhiều thể loại nhạc khác nhau pha nhiều cung bậc thanh nhạc, nhưng vẫn cùng hướng về chất giọng lắng đọng, suy tư, trữ tình mê hoặc vào miền quyến rũ, lãng mạn không hề thay đổi. Nàng đã bước lên sân khấu ca nhạc chuyên nghiệp khá muộn màng để rồi tạo ra một hiện tượng háo hức đầy sôi động. Từ đây, âm nhạc Việt hải ngoại như chợt hé mở ra một trang sử mới, hẵng là bừng sáng trở lại sau một thời gian hụt hẫng vì biến động lịch sử quá nhiều u uẩn, trắc trở, lẻ loi… (1975-1985). Giọng hát và nhan sắc Ngọc Lan mang theo tình ái thanh cao, phảng phất nét u buồn nên thơ đã lấp đầy nỗi ưu tư, để rồi qua cơn mê, tỉnh giấc hòa theo không gian từ Mỹ tràn qua Châu Âu quay về trong nước (VN) làm rung động biết bao trái tim người mộ điệu (đầu thập niên 90).

Thật ngạc nhiên: Khi người ta sưu tầm và ước đoán đã có khoản 800 ca khúc và 40 video tiểu phẩm đã được Ngọc Lan trình diễn chỉ trong 10 năm qua (1987-1997). Trong đó, nàng ca sĩ Việt trình diễn bằng cả tiếng Pháp, Anh…(có sự tài hoa nào không cần học thức?). Nhạc trẻ New wave “liên khúc”trở thành hiện tượng phổ biến ở VN…

Và, đáng ngạc nhiên hơn đã được thực hiện trong một thời gian ngắn với một người đang mắc chứng bệnh nan y hiếm gặp! Một chứng bệnh “Xơ hoá thần kinh”(gây mất trí nhớ, run rẩy, mù loà…) đã có lúc trở nên trầm trọng, khiến Ngọc Lan vắng bóng trong nhiều năm (từ năm 1993), thị giác nàng gần như nhạt nhoà, phải nhờ người khác trang điểm, đón đưa dò dẫm lên sân khấu…

Có lẽ, rất ít ai biết rõ về người thục nữ đã âm thầm với những khổ đau thể xác, tinh thần trong đoá hoa lặng lẽ đó! Có chăng là sự đồn thổi, bao nghi vấn? Bởi nhịp đập trần gian của nàng khá trầm lặng, kín đáo và hiền hậu! Cho đến mãi gần đây, người ta mới hiểu được đôi chút từ những “giai thoại bạn bè” hiếm hoi. Cả giới văn nghệ sĩ cũng chỉ biết đó là một danh ca có nhân cách rất đáng yêu, hoà nhã, khiêm tốn, nhút nhát…cũng đủ nói lên sự xót xa, bí ẩn đến mức gần như huyền thoại?

Tôi cũng may mắn lặn lội theo thời gian, được nghe trực tiếp nhiều danh ca thuở trước…Vậy mà, cũng phải ngạc nhiên khi mới nghe Ngọc Lan lần đầu tiên qua băng video (1992). Chỉ một lần thôi cũng đủ khiến tôi phải điều chỉnh quan điểm “quá khứ” về lề lối kỹ thuật thanh nhạc! Một giọng ca kỹ thuật vượt quãng trong veo chỉ từ một nốt nhạc, hoặc hợp âm trầm buồn trải rộng đến vô bờ…Để rồi chiêm nghiệm so sánh kiến thức, suy tư lại trong cách phát âm khi hát tiếng Việt sao cho sang trọng, chuẩn âm từ và nhẹ nhàng tinh hoa nghệ thuật dễ đi vào lòng người hơn! Dù trước đó nữ ca sĩ Dalenna (người Mỹ) cũng đã làm tôi giựt mình khi nghe cách phát âm (hát) tiếng Việt vô cùng duyên dáng từ một người ngoại quốc dù không nói rõ được tiếng Việt…

Nhờ sự phát triển công nghệ hình ảnh, công cụ điện tử…nên xu hướng con người tương lai sẽ thưởng thức nghệ thuật bằng cách dần chuyển về hiện thực, cảm xúc văn hóa lấy từ rung cảm ý thức hơn là sự hổ trợ, kiểu cách màu mè ca kịch thời quá khứ nghệ thuật hoa hoè…

Gía trị thưởng thức ca khúc (ca từ) chính là nghệ thuật phát âm ngôn ngữ hoà với thanh âm nhạc tính. Vì vậy, tôi có thể không sợ nhầm lẫn để suy nghĩ: Sẽ là thiếu ý thức và trách nhiệm khi mượn thói phô diễn làm biến thái, hỗn loạn méo mó từ ngữ đẩy đưa hao hụt tiếng Việt. Có lẽ vậy, mà N/s Trần Thiện Thanh cũng nói rằng “Ngọc Lan sẽ tạo nên trường phái Ngọc Lan”. Tôi thì có lý do để suy luận riêng: Đó là cách nói tế nhị(?)nhằm thừa nhận cách nhả từ tiếng Việt rất tự nhiên, quyến luyến phân tích một cách nhịp nhàng đẹp đẽ…trong một chất giọng sâu sắc đa thanh âm: Lúc trong trẻo đợi chờ rơi từng giọt đàn piano, lúc rung trầm hoài cảm như hợp âm violon cello của Ngọc lan.

Phải công bằng nói thêm rằng: Nhiều bài hát mới xa lạ cũng như một số ca khúc quen thuộc đã vào dĩ vãng…Bỗng nhiên được thịnh hành, nổi tiếng hơn qua cách trình bày với giọng ca truyền cảm khai phóng từ nội tâm của Ngọc Lan!

Ai cũng có thể thừa nhận một “huyền thoại tài năng”! Nhưng, rất hiếm hoi huyền thoại nào cũng có được tất cả sự yêu mến nhân cách và nhan sắc? Vì tôi có cảm giác người ta yêu quí Ngọc Lan hơn cả tài sắc vẹn toàn, sự ngưỡng mộ chân-thiện-mỹ rung động từ cội nguồn tâm hồn thì phải?! Hồng nhan bạc mệnh Ngọc Lan sẽ vĩnh hằng đời đời cho hoài niệm một biểu tượng về cái đẹp bao dung.

Riêng Tôi, không hiểu sao? Vẫn hoài ám ảnh một giọng ca, một nhan sắc, một đôi mắt chứa đựng tâm hồn Ngọc Lan với nhiều mến thương vô hạn. Thật, khó mà tin bất kỳ một học thuyết nào rêu rao về chân-thiện-mỹ, trừ khi một người nào đó có đời sống vốn đã thiện mỹ…

Ngọc Lan ra đi không chỉ là luyến tiếc tài năng với tuyệt thế giai nhân để lại cho lòng người bao nỗi xót xa thương cảm! Người ta có thể tự an ủi với nhau rằng:

Mỹ nhân tự cổ như danh tướng
Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu

Dịch nghĩa:

Người đẹp từ xưa như các bậc danh tướng
Không muốn thiên hạ thấy mình lúc về già

Ít nhất đã có 6 ca khúc đã được viết lên để tưởng niệm nữ ca sĩ Ngọc Lan: “Tiếng hát mong manh” (Nhật Ngân), “Gãy cánh thiên” (Trần Trịnh), “Huyền thoại Ngọc Lan” (Trần Thiện Thanh), “Bài cho tình ta” (Ngọc Trọng), “Còn đâu tiếng hát ru đời” (Hùng Quân) và “Vĩnh biệt một loài hoa” của nhạc sĩ Anh Bằng…

Tuy vậy, thật khó mà nói được hết những suy nghĩ để thoả mãn những gì quý mến yêu thương về Ngọc Lan. Đôi khi, người ta dễ dàng xây dựng một tác phẩm trừu tượng hơn là một hiện thực đến mức trong ngần…Tôi cũng vậy, cố gắng cũng chỉ nguệch ngoạc được vài điều xót xa, luyến tiếc…

“Giọng hát thiên thu” (Thế Nhân)

Yêu thương mong manh mật đắng cuộc đời
Lang thang mưa rơi biển vắng xa người
Nụ hồng trên môi
Giọt buồn mê mãi
Giọng hát thiên thu thời gian
Nhạc khúc trái tim lìa tan
Cung đàn lỗi hẹn dâng sầu miên man…

Ai thương ai vay một đoá tình trần
Bâng khuâng hương hoa mỏi cánh thiên thần
Mắt buồn mênh mông
Dòng đời xa vắng
Một cánh hoa rơi về đâu
Niềm nhớ xót xa tìm nhau
Bên đời số phận nỗi đau ngỡ ngàng…

Nguồn: Ngọc Lan và huyền thoại…

(Người gửi: Lâm Huyền Vi)

Ngọc Lan – Cánh hồng bạc mệnh của nhạc Việt

| iLoveNgocLan

Tác giả: Đức Long

Người nghe nhạc Việt có lẽ không ai là không biết đến Ngọc Lan, nàng ca sĩ hồng nhan mà đoản mệnh, đã từng đốn gục biết bao trái tim si tình bằng nhan sắc và giọng hát diễm lệ của mình.

Xuất hiện và nổi tiếng trên sân khấu ca nhạc ngay từ những năm đầu thập niên 80, đi qua suốt hai mươi năm chặng đường ca hát, với một gia tài đồ sộ chừng 800 ca khúc thu âm, Ngọc Lan đã thực sự ghi dấu ấn sâu đậm lên nền nhạc trữ tình đương đại Việt Nam. Không màu mè, không khoa trương, cô giống như một bóng hồng lướt qua lâu đài âm nhạc, tặng lại cho đời một thanh sắc khó phai, cái mà nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã từng nói: “Ngọc Lan đã tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan”, ảnh hưởng tới nhiều thế hệ ca sĩ sau này.

Ngọc Lan dường như được sinh ra để hát nhạc trữ tình, cô sở hữu chất giọng lirico soprano (nữ cao trữ tình) rất sáng và ngọt ngào. Loại giọng này không hiếm, nhưng lại rất phù hợp với tai nghe của người châu Á nói chung và người Việt nói riêng, vì nó đánh vào khoảng âm dễ nghe nhất của con người, đặc biệt là với bản chất tính cách cũng như thị hiếu thưởng thức thẩm mỹ của người Á Đông vốn ưa những thứ nhẹ nhàng, sâu lắng. Đây có lẽ là tiền đề lớn nhất giúp Ngọc Lan tấn công vào sân khấu nhạc nhẹ, khơi dậy một màu sắc tân thời và khoác lên chiếc áo mới cho nền âm nhạc nước nhà. Nói về lirico soprano, Việt Nam ta rất nhiều, nhưng chỉ có Ngọc Lan mới đủ sức khơi nguồn một nền nhạc nhẹ mới, có thể đối chiếu cô với các giọng nữ trữ tình khác để thấy được sự khác biệt đó.

Lê Dung cũng là một lirico soprano, nhưng việc được đào tạo theo hướng thanh nhạc cổ điển khiến bà có khuynh hướng thể hiện kĩ thuật trên head voice nhiều hơn, phù hợp hơn khi hát nhạc cách mạng bán cổ điển. Dù Lê Dung có lấn sân sang nhạc nhẹ, nhưng cái chất cổ điển vẫn còn, nó khiến bà không thể tạo ra một âm sắc giọng riêng để gây ấn tượng trên sân khấu nhạc nhẹ. Các giọng lirico soprano như Thanh Hoa, Bích Liên, Hồng Liên… cũng rơi vào trường hợp tương tự vì được đào tạo để hát nhạc cách mạng ngay từ đầu, hay như Thanh Huyền cũng chỉ có thể làm chủ sân khấu nhạc dân gian mà thôi.

Còn Thái Thanh khi ấy đã yên vị ở trường phái riêng của Phạm Duy, sử dụng lối hát bạch thanh để vút lên những quãng cao, thật khó để bảo bà phải hạ giọng để hát nhạc trữ tình cho được. Và một điều tế nhị, là hầu hết các giọng ca trên đều không nổi trội về nhan sắc hoặc đã có tuổi. Đúng lúc sân khấu đang cần một thế hệ ca sĩ mới có đầy đủ tài và sắc để có thể lăng xê một cách đại chúng thì Ngọc Lan xuất hiện như một lựa chọn hoàn hảo.

Không giống như những ca sĩ khác, Ngọc Lan ngay từ sớm đã được tiếp xúc với âm nhạc quốc tế qua những bản tình ca tiếng Anh, tiếng Pháp đầy trữ tình, giúp hình thành trong cô một tư duy, cảm thức âm nhạc rất mới. Ngọc Lan đến với âm nhạc như một cô gái tân thời, sẵn sàng rũ bỏ lối hát nảy chữ, khép tiếng, lối luyến láy truyền thống của dân tộc, từ bỏ luôn cả lối hát của nhạc vàng để khoác lên mình những lối hát mới đầy hiện đại và hấp dẫn.

Ngọc Lan là một ca sĩ khôn ngoan, cô biết phát huy tối đa chất trữ tình đặc trưng trong cữ âm của mình. Nhưng khác với mọi lirico soprano khác trước đây, cô không cố gắng luyến láy, đưa đẩy giọng để ra được cái trữ tình ấy, mà để cho nó xuất hiện một cách tự nhiên nhất. Nhiều người nói Ngọc Lan ít dùng kĩ thuật, họ hoài nghi về khả năng thanh nhạc của cô, nhưng ít ai biết rằng cô đã chọn cho mình lối hát hướng nội, ém kĩ thuật vào trong, dùng kỹ thuật để làm cho giọng hát tự nhiên nhất có thể, chứ không phải khoe toàn bộ kĩ thuật như các ca sĩ ngày nay vẫn làm.

Bởi vậy khi nghe Ngọc Lan, chúng ta không bao giờ cảm thấy một kỹ thuật nào hết, không gào thét, không long notes, không high note, không luyến láy, không phô trương. Hãy thử nghe màn trình diễn ca khúc Xin một ngày mai có nhau để thấy được điều này, những note head voice được sử dụng trên quãng trung rất tinh tế, ém sâu vào giọng hát để tạo ra sự mượt mà, êm đềm, khác hoàn toàn với những ca sĩ bây giờ chỉ muốn khoe head voice cao vút. Việc sử dụng mix voice với lượng head voice gia tăng hơn chest voice trên những quãng trung trữ tình khiến cho bản nhạc trở nên mềm mại và du dương hơn một cách tự nhiên. Cách hát này đã ảnh hưởng tới nhiều ca sĩ như Thu Minh, Như Quỳnh, Minh Tuyết…, tạo nên một trường phái riêng mang tên Ngọc Lan.

Tâm lý học nữ giới đã chỉ ra rằng, bất cứ một người nghệ sĩ nữ nào cũng mang theo phẩm chất giới tính của mình vào hoạt động nghệ thuật, nhưng không phải ai cũng biết cách thể hiện nó một cách tốt nhất. Ngọc Lan là một trong số ít nghệ sĩ nữ biết phát huy phẩm chất giới tính của mình vào nghệ thuật, dùng nó để phát triển lối hát mới – lối “hát điệu”, rất phù hợp với những giọng lirico soprano nhẹ nhàng. Quả thực mà nói, hiếm có ca sĩ nào hát điệu đà như Ngọc Lan, ngọt như rót mật vào tai, mềm đến tận xương tủy.

Nhờ lối hát này mà Ngọc Lan đã đốn gục biết bao trái tim si tình, biến nó trở thành vũ khí tối mật cho các giọng nữ, mà sau này đã được Như Quỳnh, Minh Tuyết, Y Phương kế thừa thành công. Ca sĩ nữ ai cũng có thể hát điệu, nhưng không phải ai cũng điệu một cách hấp dẫn và văn minh như Ngọc Lan. Điệu mà làm quá mức, hoặc không biết kiếm soát giọng hát của mình, không biết cân bằng liều lượng của cái điệu ấy, không biết để nó vào chỗ nào thì dễ dàng bị lố, phản cảm, nói một cách dân giã là “điệu chảy nước”. Điển hình của việc phản tác dụng này là nhóm Mắt Ngọc, hoặc đỡ hơn là ca sĩ Thu Minh. Nhưng Ngọc Lan thì không thế, cái điệu của cô được kiểm soát kĩ trong giọng hát và dồn nhiều kĩ thuật, giúp cho giọng hát của cô tự nhiên hơn, ngọt ngào hơn, cảm xúc hơn, như đang tự sự một câu chuyện tình vậy. Thậm chí, lối hát điệu này còn giúp cô bật được chất sáng trong âm sắc giọng của mình lên. Có thể so sánh ca khúc Lại gần hôn em qua sự thể hiện của Ngọc Lan và Thu Minh để thấy được sự khác nhau giữa cái điệu gượng ép và cái điệu tự nhiên, có sự kiểm soát.

Cũng cần nói đến cái riêng nữa trong giọng hát của Ngọc Lan, đó là chất buồn. Ngọc Lan hát rất buồn, cái buồn trở thành bản chất cố hữu trong giọng hát của cô, nên dù có hát những giai điệu uptempo vui tươi, nhanh mạnh thế nào thì vẫn cứ man mác buồn. Có thể xem màn trình diễn Black is Black sau để thấy được điều đó, dù giai điệu rất mạnh, sôi động, và Ngọc Lan cũng đã cố gắng hát bốc lửa nhất có thể, nhưng vẫn không thể giấu được cái buồn trong đó.

Cái buồn cố hữu biến Ngọc Lan thành nữ hoàng của những bản nhạc buồn. Thật khó mà tìm được ca sĩ nào có thể hát buồn được hơn cô. Những ca khúc như Mưa trên biển vắng, Mùa hè năm ấy, Tuyết rơi… nếu rời khỏi tay Ngọc Lan sẽ trở thành nhạc sến ngay lập tức, chỉ duy nhất có cô mới đủ sức diễn tả được cơn sầu mê ảo, ám ảnh đến như thế. Giọng hát của cô giống như thứ ma lực lôi người nghe khỏi thực tại để mê man trong một cõi buồn say nào đó vậy. Nhiều ca sĩ cố gắng hát buồn như Ngọc Lan mà không hiểu rằng điều đó thuộc về thiên bẩm của cô ấy rồi.

Dù là một giọng soprano nhưng kĩ thuật tốt giúp Ngọc Lan có thể xuống được quãng trầm một cách thoải mái, cô có thể hát liên tục quãng trầm trong một đoạn dài với sự hỗ trợ tốt, đặc biệt là các note F3, B3, vì thế giọng hát của cô dù thanh mảnh nhưng vẫn có sức nặng và sâu chứ không hời hợt. Ở quãng trầm, Ngọc Lan có thể hát note trầm trên các từ có thanh 2 (thanh sắc) vốn là thanh điệu mang âm điệu cao, bổng trong tiếng Việt, đây là một điều hiếm thấy với một soprano. Không những thế, khả năng chuyển giọng của cô cũng đáng kinh ngạc, trong ca khúc Revoir, cô có thể hát đều đặn ở quãng trầm trong suốt một đoạn dài để rồi đột ngột nhảy lên quãng cao với đúng âm sắc soprano như đang hát ở hai giọng khác nhau vậy.

Kỹ thuật mix voice của Ngọc Lan rất tốt, cô thường dùng nó để lên C5 kèm theo ngân rung nhưng với âm lượng rất nhỏ và giấu kín vào câu hát nên để không ai có thể nhận ra.

Nếu ai biết tiếng Pháp còn có thể thấy Ngọc Lan có kỹ thuật xướng nguyên âm (vocalize) rất điêu luyện và quyến rũ, thuộc bậc nhất ở Việt Nam. Có thể nghe một số ca khúc cô hát bằng tiếng Pháp để thấy được điều đó như Encore, Lui, Comme toi, Femme amoureuse… để thấy được điều này. Ở đây, ta bắt gặp điểm chung giữa Ngọc Lan và các diva thế giới như Celine Dion, Lara Fabian là dùng nasal voice (đặc trưng giọng Pháp) rất tinh tế, sang trọng và đầy quý phái. Có thể nói Ngọc Lan như một quý cô châu u bước vào nhạc Việt vậy.

Nhắc tới nhạc Trịnh, người ta thường nghĩ tới Khánh Ly, Hồng Nhung, nhưng vị trí thứ ba nên được ưu ái dành cho Ngọc Lan, chính cô đã đem đến một trường phái mới cho nhạc Trịnh. Nếu Khánh Ly hát nhạc Trịnh theo lối âm tính đúng đặc trưng alto, Hồng Nhung chọn lối hát dương tính, thì Ngọc Lan lại hát với đúng chất buồn có sẵn của mình, cái chất buồn nảy nên từ sự mỏng manh, tinh khối trong giọng hát. Chúng ta biết rằng nhạc Trịnh thường hát về những bóng hồng, vậy thì liệu ai có thể truyền tải cái bóng hồng ấy tốt hơn một bóng hồng biết hát như Ngọc Lan? Hãy thử nghe những ca khúc như Diễm xưa, Chiều một mình qua phố, Tuổi đá buồn… để thấy được sự xuất sắc của Ngọc Lan, từ cách nhả chữ, dùng mix voice ở quãng trung đều mới lạ và thổi một ngọn gió mới vào nhạc Trịnh.

Với những cống hiến to lớn cho nền âm nhạc đương đại, Ngọc Lan xứng đáng được tôn vinh như một huyền thoại của nhạc Việt. Giọng hát của cô là sự kết hợp tuyệt vời giữa cái buồn, mong manh của Đặng Lệ Quân và cái sang trọng của Edith Piaf, là tài sản quý báu cho khán giả yêu nhạc trữ tình. Đã nhiều năm trồi qua kể từ ngày cô tạ thế để về với Chúa, nhưng tiếng hát của cô vẫn luôn vang vọng trên mọi miền đất nước cũng như cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Những tượng đài sẽ không bao giờ chết.

Ngọc Lan tạo nên trường phái riêng trong nhạc Việt

| iLoveNgocLan

Trích từ bài viết của Đức Long.

Ngọc Lan là trường hợp đặc biệt nhất, khi cô được đích thân nhạc sĩ Trần Thiện Thanh định danh cho trường phái của mình: “Ngọc Lan đã tạo ra một trường phái mang tên Ngọc Lan!”.

Khác với các trường phái còn lại, trường phái Ngọc Lan không chỉ đến từ giọng hát, mà còn đến từ cả ngoại hình của cô, để mỗi khi nhắc đến trường phái này, người nghe lại liên tưởng tới một bóng hồng xinh đẹp, mềm mại, nữ tính. Và cũng thật lạ, khi ở Ngọc Lan, giọng hát lại có sự tương đồng hài hòa với ngoại hình, đều toát lên chút gì đó rụt rè, trong sáng, thánh thiện và ngọt ngào. Từ ngoại hình đã kéo theo chất riêng trong phong cách trình diễn, biểu cảm của Ngọc Lan trên sân khấu – phong cách Tiểu thư buồn.

Trường phái Ngọc Lan gắn liền với thời kì đổi mới tân nhạc, đến như một cô gái tân thời, sẵn sàng rũ bỏ lối hát nảy chữ, khép tiếng, lối luyến láy truyền thống của dân tộc, từ bỏ luôn cả lối hát ỉ ôi của nhạc vàng để khoác lên mình những lối hát mới đầy hiện đại và hấp dẫn. Lối hát đặc trưng này được Ngọc Lan học hỏi từ nhạc Pháp, nhạc Anh, kết hợp với nhạc trữ tình trước 75, nên Đông – Tây kết hợp, vừa có chút cổ, lại không kém phần hiện đại, trẻ trung.

Được định hình để hát những bản tình ca mềm mại, trường phái Ngọc Lan tập trung vào lối hát hướng nội, quãng âm nhỏ nhẹ, ém kĩ thuật vào trong, dùng kĩ thuật để làm cho giọng hát tự nhiên nhất có thể, chứ không phải khoe toàn bộ kĩ thuật như các ca sĩ ngày nay vẫn làm. Bởi vậy khi nghe Ngọc Lan, chúng ta không bao giờ cảm thấy một kĩ thuật nào hết, chỉ còn cảm xúc và tâm hồn chạm đến trái tim. Đó mới là cái đích của âm nhạc.

Đặc trưng của trường phái Ngọc Lan là phẩm chất nữ tính. Ngọc Lan là một trong số ít nghệ sĩ nữ biết phát huy phẩm chất giới tính của mình vào nghệ thuật, dùng nó để phát triển lối hát mới – lối “hát điệu”, rất phù hợp với những giọng light lirico soprano nhẹ nhàng, ngọt ngào. Quả thực mà nói, hiếm có ca sĩ nào hát điệu đà như Ngọc Lan, ngọt như rót mật vào tai, mềm đến tận xương tủy. Để phát huy hết chất nữ tính, Ngọc Lan đã sử dụng “lối hát nhẹ” , tức là phát âm, nhả chữ ở mức nhẹ nhất có thể, tựa như gió thổi qua.

Đây có lẽ là lối hát đặc biệt nhất của trường phái Ngọc Lan do chính cô tạo ra, chưa từng có ở các ca sĩ trước đây. Nhờ lối hát này mà Ngọc Lan đã đốn gục biết bao trái tim si tình, biến nó trở thành vũ khí tối mật cho các giọng nữ, mà sau này đã được Như Quỳnh, Minh Tuyết, Y Phương… kế thừa thành công.

Lối “hát điệu” này không phải cái điệu quá lố, mà là cái điệu được kiểm soát kĩ trong giọng hát và dồn nhiều kĩ thuật, giúp cho giọng hát của cô tự nhiên hơn, ngọt ngào hơn, cảm xúc hơn, như đang tự sự một câu chuyện tình vậy.

Chất “buồn” cũng là một trong những khuynh hướng riêng mà Ngọc Lan tạo nên cho trường phái của mình, đúng với phong cách “Tiểu thư buồn” cô mang. Ngọc Lan hát rất buồn, cái buồn trở thành bản chất cố hữu trong giọng hát, cách hát của cô, nên dù có hát những giai điệu uptempo vui tươi, nhanh mạnh thế nào thì vẫn cứ man mác buồn.

Và, để cái buồn không bị sến, mà vẫn sang, Ngọc Lan đã khéo léo nhả chữ nhẹ nhàng, ấm áp, luyến vô cùng nhẹ, tạo nên sự mong manh, yếu đuối, cần được chở che.

Cũng như trường phái Thái Thanh, trường phái Ngọc Lan mang theo một “khí” rất riêng, mà dù có hát bất cứ ca khúc, của bất kì nhạc sĩ, dòng nhạc nào, cũng vẫn nổi lên cái “khí” đó, khiến khán giả cảm nhận được một cách rõ ràng.

Tiếng hát Ngọc Lan

| vickinguyen1990

Vicki vừa tình cờ đọc một bài viết rất hay sáng nay về Ngọc Lan của chúng ta, nên đăng lại trên đây để mọi người cùng chia sẻ.

Bài viết được lấy từ facebook Danh Ca Thái Thanh, do thành viên (hoặc admin) đăng.

Sau một game show giải trí trên truyền hình, không khó nhận ra facebook tôi tràn ngập những bài hát của Ngọc Lan. Tôi cũng có vài người bạn rất yêu tiếng hát Ngọc Lan, thậm chí là sùng tín, đôi lúc khiến tôi có cảm giác Ngọc Lan thành biểu tượng tôn giáo chứ không còn là ca sĩ. Niềm yêu mến của người hâm mộ thật lạ.

Ngọc Lan quả là tiếng hát hiếm có, nếu không nói là duy nhất trong lịch sử tân nhạc Việt Nam. Bởi tiếng hát của Ngọc Lan có ba điểm mà không một người ca sĩ nào có được: một, sự mềm mại tuyệt đối, một bài hát nào mà Ngọc Lan làm cho nó trở nên mạnh mẽ, luôn luôn hiền lành; hai, làn hơi kéo dài đến mức không ai nhận ra Ngọc Lan lấy hơi từ chỗ nào; ba, tiếng hát lúc nào cũng buồn, buồn cả trong bài hát lạc quan.

Ba điểm đó, khiến tiếng hát Ngọc Lan đậm chất nữ tính nhất trong mọi giọng ca nữ, hiền lành nhất trong mọi tiếng hát, buồn bã nhất trong mọi thang âm và trầm uất nhất trong từng cách nhả chữ. Với tiếng hát như vậy, người ta hẳn không ngạc nhiên khi biết về cuộc đời bất hạnh trong hôn nhân, và cả cái chết đột ngột như sự báo trước từ tiếng hát.

Ngọc Lan người Nha Trang, nhưng xem ra phẩm chất tiếng hát của cô thuộc về nữ sinh đất Thần Kinh nhiều hơn. Không một tiếng hát nào mà thể hiện được thân phận người Huế và phẩm chất Huế nhiều như Ngọc Lan, dù tiếng hát đó chưa hề là giọng Huế. Chúng ta cần thừa nhận cô gái Huế với những đặc tính nhu mì, hiền lành, cam phận, nhỏ nhẹ và bi quan là những đặc tính đầy đủ trong tiếng hát Ngọc Lan.

Ngọc Lan chứng minh cho người nghe rằng, hát, không cần thiết những âm chát chúa, mạnh mẽ mới là kỹ thuật. Mà, chỉ một làn hơi sương khói quanh giọng hát cũng là một kỹ thuật.

Có lẽ vì điều này, khiến tiếng hát Ngọc Lan có phần nào mang đậm màu sắc Phật giáo, với đôi chút bi quan về cõi đời. Và cũng vì vậy, nên tôi rất ít khi nghe Ngọc Lan hát, sự êm dịu của Ngọc Lan khiến tôi có cảm giác cô ở đâu đó quanh tôi, trong đôi mắt đượm buồn được trang điểm theo thập niên 80, trong những bộ cánh dài thướt tha, thổi một làn hơi vào óc, lan vào từng bộ phận, khiến người ta trở nên lạnh lẽo khi ở một mình.

Êm dịu mà thê lương, điều khiến tôi không chịu đựng nổi.

Ngọc Lan Trong Y Phương

| iLoveNgocLan

Lần đầu nghe Y Phương song ca cùng Nguyên Khang qua một liên khúc Trịnh Công Sơn trong video Asia 53: Bốn Mùa thu hình vào năm 2007, tôi có ấn tượng ngay. Tuy kỹ thuật nén hơi còn kém nhưng cô bắt những nốt cao dể dàng. Còn khi hát thấp, giọng Y Phương có nét dịu dàng tựa Ngọc Lan.

Từ đó tôi thường chú ý những hoạt động của cô. Trong vài video của trung tâm Asia, sự xuất hiện của Y Phương có phảng phất hình bóng Ngọc Lan. Nhưng đến nay Y Phương mới cho ra mắt một sản phẩm đầu tiên do chính cô thu âm chứa đựng nhiều ảnh hưởng và màu sắc của Ngọc Lan.

Với nét hòa âm đơn giản, nhẹ nhàng và sang trọng, Y Phương gợi lại những hình ảnh thời vàng son của Ngọc Lan qua Tình Vẫn Thiết Tha. Album mở đầu với “Chuyện Tình Yêu,” một trong những nhạc phẩm được ưa chuộng của Ngọc Lan. Tiếp theo “Chờ Phone Của Anh” là một bài đã gắn liền với tiếng hát Ngọc Lan. Cả hai Y Phương đều thể hiện rất tốt.

Riêng “Bài Ngợi Ca Tình Yêu” là một trong những nhạc phẩm đã khiến tôi đam mê giọng hát Ngọc Lan. Cho đến bây giờ tôi mới nghe được bản tương đương như vậy. Y Phương đã bỏ ra rất nhiều thời gian để nghe kỹ cách hát của Ngọc Lan trong nhạc phẩm này. Vì cô đã chuyên chở lời ca nhẹ nhàng và điêu luyện. Tuy hình bóng của Ngọc Lan hiện ra rất rỏ nhưng Y Phương có đặc điểm riêng của mình trong đó. Khác với giọng trong trẻo của Ngọc Lan, Y Phương có một chút khàn. Nhà sản xuất cũng nhận ra được điều này nên đã soạn cho Y Phương một lối hòa âm theo nhiệp điệu bossa nova rất nồng nàn và trang nhã.

Từ bài tựa đề, “Yêu Nhau Đi,” “Ngàn Đời Chờ Mong” cho đến “Người Yêu Ơi Giã Từ,” bài nào cũng có sự xuất hiện của Ngọc Lan. Riêng “Người Yêu Nếu Ra Đi” Y Phương muốn tỏ lòng kính trọng đến với thần tượng của mình: “Người yêu nếu ra đi, một hôm nắng lên cao / Xin hãy mang đi theo, cả mây trắng trong veo.” Đến đoạn cuối cô chuyển sang lời Anh, “Please don’t go away.” Như hàng triệu trái tim đã yêu mến Ngọc Lan, Y Phương cũng tiếc thương và không muốn Ngọc Lan ra đi. Cám ơn Y Phương đã đem lại cho những ai hâm mộ Ngọc Lan những kỷ niệm khó quên.

Donny